کفاره روزه چیستReviewed by مهدي يوسف وند on May 14Rating: 4.5

کفاره روزه چیست

کسی که از روی عمد و بدون عذر شرعی روزه نگیرد، معصیت کرده و باید قضا روزه و کفاره را انجام دهد، در کفاره مخیر است که دو ماه روزه بگیرد یا به 60 فقیر اطعام کند(و آزاد کردن بنده امروز وجود ندارد لذا موضوعیت ندارد). البته اگر با حرام روزه خود را بشکند و باطل کند کفاره جمع (طبق نظر مشهور فقها) بر او واجب می شود .

2- در اطعام 60 فقیر نمی توان پول و معادل آن را به فقیر بدهد بلکه حتما باید به صورت اطعام باشد البته می توان فقیر را وکیل کرد یا پول را به کمیته امداد یا هر شخص مطمئن دیگری داد که آنها به نیابت از شخص طعام را برای فقرا تهیه کنند و به آنها بدهند. مبلغ کفاره امسال که از سوی دفاتر مراجع اعلام شده است را از اینجا کلیک کنید و مطالعه نمایید.

3- در انتخاب دو ماه روزه به عنوان کفاره، باید 31 روز آن پی در پی باشد. مسائل گفته شده دارای احکامی است، توضیحات تکمیلی در این باره را در ادامه بخوانید. 

رساله توضيح المسائل

[ کسی که کفّاره روزه رمضان بر او واجب است]

مسأله 1660 کسی که کفّاره روزه رمضان بر او واجب است، باید (یک بنده آزاد کند یا (1)) به دستوری که در مسأله بعد گفته می شود دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر کند (2) یا به هر کدام یک مُد که تقریباً ده سیر است طعام یعنی گندم یا جو و مانند اینها بدهد (3) و چنانچه اینها برایش ممکن نباشد (4) هر چند مد که می تواند به فقرا طعام بدهد و اگر نتواند طعام بدهد باید استغفار کند، اگر چه مثلًا یک مرتبه بگوید «استغفر اللّه» و احتیاط واجب در فرض اخیر آن است که هر وقت بتواند، کفاره را بدهد (5).

(1) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیت اللّه نوری نیست]

(2) (زنجانی:) یا به هر کدام یک مد طعام بدهد. مدّ بنا بر مشهور کمی بیش از نه سیر و نیم است ولی ظاهراً بیش از این مقدار است و بنا بر نظر برخی از محققان تقریباً (900) گرم است، و احتیاط واجب در رعایت این قول است توضیح بیشتر در باره مُدّ (که معادل (14) صاع است) در مسائل نصاب زکات غلّات و زکات فطره خواهد آمد. و در طعام نیز احتیاط مستحب آن است که تنها گندم یا آرد گندم یا نان گندم داده شود، هر چند ظاهراً هر طعامی که بدهد، کافی است و اگر مقدار شصت مد برایش ممکن نباشد، هر چند مد که می تواند، به فقرا طعام بدهد و اگر یک مد هم نتواند طعام دهد استغفار می کند و احتیاط مستحب آن است که هر مقدار که می تواند به فقیر طعام دهد، و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند، کفاره بدهد و اگر مقداری داده، آن را تکمیل کند.

(3) (بهجت:) و دادن پول کافی نیست ولی اگر فقیر را در خرید و قبول آن وکیل کند و فقیر نیز انجام دهد کافی است.

(4) (اراکی:) مخیّر است که هیجده روز روزه بگیرد یا هر چند مد که می تواند به فقرا طعام بدهد و اگر نتواند هیجده روز روزه بگیرد یا چند مد طعام بدهد، هر مقدار از این دو را که می تواند عمل کند و اگر آن را هم نتواند انجام دهد باید استغفار کند، اگر چه مثلًا یک مرتبه بگوید «استغفر اللّه» و احتیاط واجب در فرض اخیر آن است که هر وقت بتواند کفاره را بدهد.

(گلپایگانی:) هر مقدار می تواند صدقه به فقرا بدهد و اگر از دادن صدقه هم عاجز است هیجده روز پی در پی روزه بگیرد و اگر روزه هم نتوانست بگیرد استغفار کند و هر قدر می تواند روزه بگیرد و اگر اصلًا نمی تواند روزه بگیرد اکتفا به استغفار نماید اگر چه مثلًا یک مرتبه بگوید «استغفر اللّه» و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند کفاره را بدهد.

(صافی:) هر مقدار می تواند صدقه به فقرا بدهد و استغفار کند و اگر از دادن صدقه هم عاجز باشد اکتفا به استغفار نماید اگر چه مثلًا یک مرتبه بگوید «استغفر اللّه». و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند کفّاره را بدهد.

(فاضل:) مخیر است بین این که هیجده روز روزه بگیرد و یا این که هر چند مد که می تواند به فقرا اطعام بدهد و اگر نتواند بدهد، باید استغفار کند اگر چه مثلًا یک مرتبه بگوید: استغفر اللّه و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند کفّاره را بدهد.

(5) (نوری:) احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند کفاره را بدهد.

(خوئی، تبریزی:) مسأله در کفاره افطار روزه ماه رمضان باید یک بنده آزاد کند یا به دستوری که در مسأله بعد گفته می شود دو ماه روزه بگیرد، یا شصت فقیر را سیر کند یا به هر کدام یک مُد که تقریباً ده سیر است طعام یعنی گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد و چنان چه اینها برایش ممکن نباشد بنا بر احتیاط باید به قدر امکان تصدق و استغفار نماید و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند کفاره را بدهد.

(سیستانی:) یک مُد که تقریباً (750) گرم است..

(سیستانی:) چنانچه اینها برایش ممکن نباشد، باید به قدر امکان تصدق دهد و اگر ممکن نیست استغفار نماید..

(مکارم:) مسأله کفاره روزه یکی از سه چیز است: آزاد کردن یک بنده یا دو ماه روزه گرفتن، یا شصت فقیر را سیر کردن (و اگر به هر کدام یک «مُدّ» که تقریباً (750) گرم است گندم یا جو یا مانند آنها بدهد کافی است) و در زمان ما که بنده آزاد کردن موضوع ندارد، در میان دو چیز دیگر مخیّر است و به جای گندم می تواند مقدار نانی بدهد که گندم آن به اندازه یک «مد» است. هر گاه هیچ یک از این سه کار ممکن نشود هر چند «مد» که می تواند به فقرا اطعام کند و اگر نتواند، باید (18) روز روزه بگیرد، و اگر نتواند، هر چند روز که می تواند به جا آورد و اگر نتواند، استغفار کند و همین اندازه که در قلب بگوید: «استغفر اللّه» کافی است و واجب نیست بعداً که قدرت پیدا کرد کفاره را بدهد.

[کسی که می خواهد دو ماه کفاره روزه رمضان را بگیرد]

مسأله 1661 کسی که می خواهد دو ماه کفاره روزه رمضان (1) را بگیرد، باید سی و یک روز آن را (2) پی در پی بگیرد (3) و اگر بقیه آن پی در پی نباشد اشکال ندارد.

(1) (خوئی، سیستانی:) کفاره ماه رمضان.. (تبریزی:) کفاره افطار روزه ماه رمضان..

(2) (خوئی، سیستانی، زنجانی:) باید یک ماه تمام و یک روز آن را از ماه دیگر..

(3) (زنجانی:) و نباید موقعی شروع کند که در بین یک ماه و یک روز، روزی باشد که مانند عید قربان روزه آن حرام است..

(مکارم:) احتیاط واجب آن است که (31) روز آن را پی در پی به جا آورد، ولی در (18) روز که در بالا گفته شد پی در پی به جا آوردن لازم نیست.

[ کسی که می خواهد دو ماه کفاره روزه رمضان را بگیرد]

مسأله 1662 کسی که می خواهد دو ماه کفاره روزه رمضان را بگیرد، نباید موقعی شروع کند که در بین سی و یک روز (1) روزی باشد که مانند عید قربان، روزه آن حرام است (2).

(1) (خوئی:) در بین یک ماه و یک روز..

این مسأله در رساله آیت اللّه مکارم نیست

(2) (تبریزی:) روزه آن صحیح نیست.

(سیستانی:) نباید موقعی شروع کند که می داند در بین یک ماه و یک روز، روزی باشد که مانند عید قربان، روزه آن حرام است یا روزه آن واجب است. (زنجانی:) رجوع کنید به ذیل مسأله (1661).

(بهجت:) مسأله کسی که می خواهد دو ماه روزه کفاره رمضان را بگیرد باید سی و یک روز آن را پی در پی بگیرد و اگر بقیه آن پی در پی نباشد اشکال ندارد، بنا بر این کسی که می خواهد سی و یک روز پی در پی روزه بگیرد باید زمانی را انتخاب کند که در بین این سی و یک روز، روزی که روزه داشتن در آن حرام است، مثل عید قربان، وجود نداشته باشد، و هم چنین روزی نباشد که روزه آن بر او واجب باشد، مثل این که نذر کرده باشد یا ماه مبارک رمضان پیش آید.

[ کسی که باید پی در پی روزه بگیرد]

مسأله 1663 کسی که باید پی در پی روزه بگیرد، اگر در بین آن بدون عذر یک روز روزه نگیرد (1) یا وقتی شروع کند که در بین آن به روزی برسد که روزه آن واجب است، مثلًا به روزی برسد که نذر کرده آن روز را روزه بگیرد باید روزه ها را از سر بگیرد.

(1) (خوئی، سیستانی، زنجانی، نوری:) باید روزه ها را از سر بگیرد. (نوری: و هم چنین اگر وقتی شروع کند که در بین آن به روزی برسد که روزه آن واجب است، مثلًا به روزی برسد که نذر کرده آن روز را روزه بگیرد باید روزه ها را از سر بگیرد، در صورتی که از اول متوجه این موضوع بوده و یا شک داشته باشد). (بهجت:) رجوع کنید به ذیل مسأله (1662).

(مکارم:) مسأله در جایی که باید پی در پی روزه بگیرد اگر در وسط، یک روز را عمداً روزه نگیرد باید همه را از نو به جا آورد.

[ اگر در بین روزهایی که باید پی در پی روزه بگیرد]

مسأله 1664 اگر در بین روزهایی که باید پی در پی روزه بگیرد عذری مثل حیض یا نفاس، یا سفری که در رفتن آن مجبور است (1)، برای او پیش آید، بعد از برطرف شدن عذر واجب نیست روزه ها را از سر بگیرد بلکه بقیه را بعد از برطرف شدن عذر به جا می آورد.

این مسأله در رساله آیت اللّه بهجت نیست

(1) (مکارم:) می تواند بعد از رفع مانع ادامه دهد و لازم نیست از سر بگیرد.

[کفاره جمع ]

مسأله 1665 اگر به چیز حرامی روزه خود را باطل کند (1)، چه آن چیز اصلًا حرام باشد مثل شراب و زنا، یا به جهتی حرام شده باشد، مثل (2) نزدیکی کردن با عیال خود در حال حیض، بنا بر احتیاط (3) کفاره جمع بر او واجب می شود یعنی باید یک بنده آزاد کند (4) و دو ماه روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر کند، یا به هر کدام آنها یک مد که تقریباً ده سیر است گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد (5). و چنانچه هر سه برایش ممکن نباشد، هر کدام آنها که ممکن است باید انجام دهد (6).

(1) (زنجانی:) چنانچه آن مفطر، جماع حرام یا خوردن و آشامیدن حرام باشد..

(2) (گلپایگانی، تبریزی، صافی:) مثل خوردن غذای حلالی که برای انسان ضرر دارد (صافی: ضرر معتنی بهی دارد) و..

(خوئی، سیستانی:) مثل خوردن غذای حلالی که برای انسان ضرر کلی دارد و..

(زنجانی:) مثل خوردن غذای حلالی که برای انسان ضرری دارد که موجب فساد بدن می شود و..

(3) (فاضل، مکارم:) بنا بر احتیاط واجب..

[عبارت «بنا بر احتیاط» در رساله آیات عظام: اراکی، گلپایگانی، صافی و زنجانی نیست]

(4) (سیستانی:) یک کفاره کافی است ولی احتیاط مستحب آن است که کفاره جمع بدهد یعنی یک بنده آزاد کند..

(5) (سیستانی، بهجت:) یک مد گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد..

(زنجانی، فاضل:) یک مُد طعام بدهد..

(6) (زنجانی:) و اگر آن چیز حرام غیر از جماع و خوردن و آشامیدن باشد کفّاره تخییری، به تفصیلی که در مسأله [(1660)] گذشت بر او واجب می شود و احتیاط مستحب آن است که کفّاره جمع بدهد.

[کسی که باید برای کفاره یک روز شصت فقیر را طعام بدهد]

مسأله 1686 کسی که باید برای کفاره یک روز شصت فقیر را طعام بدهد اگر به شصت فقیر دسترسی دارد نباید (1) به هر کدام از آنها بیشتر از یک مد که تقریباً ده سیر است طعام بدهد، یا یک فقیر را بیشتر از یک مرتبه سیر نماید (2)، ولی (چنانچه انسان اطمینان داشته باشد که فقیر طعام را به عیالات خود می دهد یا به آنها می خوراند (3)) می تواند برای هر یک از عیالات فقیر اگر چه صغیر باشند یک مد به آن فقیر بدهد.

 (1) (خوئی، تبریزی:) نمی تواند.. این مسأله در رساله آیت اللّه بهجت نیست

(2) (خوئی، تبریزی:) و زیادی را از کفاره حساب نماید..

(مکارم:) کسی که برای کفاره روزه، اطعام شصت فقیر را انتخاب کرده باید به هر کدام، یک مُد طعام (تقریباً (750) گرم) بدهد و نمی تواند چند مد را به یک نفر بدهد، مگر این که دسترسی به شصت فقیر پیدا نکند..

(فاضل:) ولی چنانچه فقیر دارای عائله باشد انسان می تواند برای هر یک از عیالات فقیر اگر چه صغیر باشند یک مد به آن فقیر بدهند بلی اگر فرزندان او صغیر باشند سهم او و بچه ها را یک جا تحویل دهد.

(3) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام: گلپایگانی، خوئی، تبریزی و صافی نیست] (زنجانی:) مسأله کسی که برای کفّاره یک روز، شصت فقیر را طعام می دهد نمی تواند همان مقدار را بین کمتر از شصت نفر تقسیم کند؛ ولی می تواند برای هر یک از عیالات ِ فقیر، اگر چه صغیر باشند، یک مد دیگر به آن فقیر بدهد.

(سیستانی:) مسأله کسی که باید برای کفاره یک روز شصت فقیر را طعام بدهد، اگر به تمام شصت نفر دسترسی دارد نمی تواند عدد را کم کند ولی همان مقدار کفاره بدهد مثلًا به سی نفر هر کدام دو مُد طعام بدهد و به آن اکتفا کند، ولی می تواند برای هر فرد از عیال فقیر اگر چه صغیر باشند یک مُد به آن فقیر بدهد، و فقیر به وکالت از عائله یا ولایت بر آنها اگر صغیر باشند قبول نماید و اگر نتواند شصت نفر فقیر را پیدا کند و مثلًا فقط سی نفر را پیدا کند می تواند به هر کدام دو مُد طعام بدهد ولی بنا بر احتیاط واجب هر گاه تمکن پیدا کرد به سی نفر فقیر دیگر نیز یک مُد بدهد.

[کسی که باید برای هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد مثل شخص بیمار]

مسأله 1708 کسی که باید برای هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد می تواند کفاره چند روز را به یک فقیر بدهد (1).

این مسأله در رساله آیت اللّه بهجت نیست

(1) (مکارم:) و اگر مقداری نان دهد که گندم آن به اندازه یک مد باشد کافی است، ولی پول آن را نمی تواند بدهد مگر این که اطمینان داشته باشد آن را برای خرید نان مصرف می کند.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

مقدار کفاره و کیفیت آن

الف) کفـاره‌ی افطار عمـدی روزه‌ی ماه مبارک رمضان در شرع اسلام یکی از سه چیز است:
۱. آزاد کردن یک برده.
۲. دو ماه (شصت روز) روزه گرفتن.
۳. شصت فقیر را غذا دادن.
توجه:

از آن جایی که در این دوران ظاهراً برده‌یی وجود ندارد که بتوان آزاد کرد مکلف باید یکی از آن دو کار دیگر را انجام دهد.
در مقدار کفاره تفاوتی نیست بین آن که روزه‌دار، به چیز حلال روزه‌ی خود را باطل کند یا به چیز حرام، مثل زنا یا استمنا یا خوردن و آشامیدن حرام، گر چه احتیاط مستحب در افطار به چیز حرام آن است که کفاره‌ی جمع بپردازد یعنی هم یک برده آزاد کند و هم دو ماه روزه بگیرد و هم شصت فقیر را غذا دهد.
 هرگاه هیچ یک از این سه کار ممکن نشود باید به هر تعداد فقیر که قادر است غذا بدهد و احتیاط (واجب) آن است که استغفار نیز بکند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط کافی است که استغفار کند یعنی با دل و زبان بگوید: «اَسْتَغْفِرُاللهَ» (از خداوند بخشایش می‌طلبم).
 کسی که به خاطر عدم توانایی بر روزه و غذا دادن به فقیر، وظیفه‌اش استغفار است، اگر بعدها تمکن کرد که روزه بگیرد یا به فقرا غذا دهد، لازم نیست این کار را بکند، گر چه موافق احتیاط مستحبی است.

ب) کسی که می‌خواهد دو ماه کفاره‌ی روزه‌ی ماه رمضان را بگیرد باید یک ماه تمام و حداقل یک روز از ماه دوم را پی‌در‌پی بگیرد و اگر بقیه‌ی ماه دوم پی‌در‌پی نباشد اشکال ندارد.
ج) زنی که می‌خواهد شصت روز روزه‌ی کفاره بگیرد و در اثنای روز به روزهای عادت ماهانه و امثال آن برسد پس از پایان آن روزها می‌تواند بقیه‌ی روزه‌ها را بگیرد و لازم نیست آنها را از سر بگیرد.
د) غذا دادن به شصت فقیر را می‌توان به دو صورت انجام داد
۱. این که با غذای آماده آنان را سیر کند.
۲. این که به هر نفر به اندازه‌ی ۷۵۰ گرم (یک مد) گندم یا آرد یا نان یا برنج یا امثال آن بدهد.
هـ) کسی که برای کفاره‌ی روزه می‌خواهد به شصت فقیر غذا دهد (به شرحی که در مسأله‌ی قبل گفتیم) اگر به شصت فقیر دسترسی دارد نمی‌تواند سهم دو نفر یا بیشتر را به یک نفر بدهد، بلکه لازم است به تمام شصت نفر به اندازه‌ی سهم هر یک غذا بدهد. البته می‌تواند به عدد افراد خانواده‌ی شخص فقیر مقدار سهم آنان را به او واگذار کند و او آن را مصرف آنان نماید.
توجه:
در فقیر، تفاوتی میان بچه و بزرگ و زن و مرد نیست.

۳. احکام کفاره
۱. اگر روزه‌دار در یک روز بیش از یک‌بار کاری که روزه را باطل می‌کند انجام دهد فقط یک کفاره بر او واجب می‌شود. بلی اگر این کار، آمیزش جنسی یا استمنا باشد احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسی یا استمنا کفاره بدهد.
۲. کسی که عمداً روزه‌ی خود را باطل کرده، اگر پس از آن به سفر برود کفاره از او ساقط نمی‌شود، بنابراین اگر با حالت جنابت از خواب بیدار شود و علم به جنب بودن خود داشته باشد و قبل از فجر اقدام به غسل یا تیمم نکند و برای فرار از روزه تصمیم بگیرد بعد از طلوع فجر مسافرت کند و این کار را نیز انجام دهد، صرف تصمیم و قصد سفر در شب و رفتن به مسافرت در روز برای سقوط کفاره از او کافی نیست.
۳. کسی که کفاره بر او واجب شده، لازم نیست که آن را فوراً بدهد، ولی نباید آن را به قدری تأخیر بیندازد که کوتاهی در ادای واجب شمرده شود.
۴. کفاره‌ی واجب را اگر چند سال بگذرد و ندهد، چیزی بر آن اضافه نمی‌شود.
۵. در کفاره‌ی روزه، بین قضا و کفاره، ترتیب واجب نیست. رساله آموزشی رهبری.

لینک کوتاه مطلب:  http://goo.gl/c4jkWm

*- ضمنا شما می توانید از اینجا مشترک  خبرنامه سایت شوید و جدید ترین مطالب را دریافت کنید.

حتما بخوانيد

ویژه نامه احکام روزه

مبلغ فطریه و كفاره امسال براي هر نفر

  1. – كفاره نزديكي جنسي زن و شوهر در روزه
  2. – كفاره استمنا در روزه چيست
  3. فرق کفاره افطار عمدى با کفاره مريض
  4.  حكم تاخير در پرداخت كفاره روزه
  5. – كفاره آميزش و يا خوردن حرام در روزه
  6. – كفاره روزه نگرفتن در ماه رمضان
  7. – كفاره روزه بيمار چگونه است
  8.  تكرار استمنا و جماع و ساير مبطلات روزه
  9. – كفاره زن باردار
  10. – كفاره خانم شيرده
  11. – حكم كفاره باطل كردن روزه قضا


کلید:  کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست  کفاره روزه چیست  کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست قضا و کفاره روزه استفتائات – کفاره روزه و مقدار آن سلام می خواستم بدونم کفاره روزه به تومان چه قدر است کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره روزه چیست کفاره خوردن عمدی روزه

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب