عین نجاست چیستReviewed by مهدي يوسف وند on Jul 29Rating: 5.0

عین نجاست چیست

عین نجاست چیست

منطور از عین نجاست همان نجاستی است که دیده می شود، مثلا جایی از لباس خونی شده، قبل از تطهیر می توان آن را با پارچه یا چیزی پاک کرد و بعد با آب قلیل یا کر تطهیر نمود. اما در مثل ادرار اگر روی لباس بریزد تا زمانی که تر هست، عینیت آن باقی است اما زمانی که خشک شد عین نجاست موضوعیت خود را از دست می دهد و باید پس از آن فقط همان تطهیر شرعی را  با آب کر یا قلیل رعایت نمود.

رساله توضیح المسائل طهارت

[هر چیز نجس تا عین نجاست را از آن برطرف نکنند پاک نمی‌شود]

مسأله 170 هر چیز نجس تا عین نجاست را از آن برطرف نکنند پاک نمی‌شود. ولی اگر بو یا رنگ (1) نجاست در آن مانده باشد اشکال ندارد. پس اگر خون را از لباس برطرف کنند و لباس را آب بکشند و رنگ خون در آن بماند، پاک می‌باشد (2)، اما چنانچه به واسطه بو یا رنگ (3) یقین کنند یا احتمال دهند که ذرّه‌های نجاست در آن چیز مانده، نجس است.

(1) (زنجانی:) بو یا رنگ یا مزه..

(2) (سیستانی:) بقیه مسأله ذکر نشده.

(3) (زنجانی:) بو یا رنگ یا مزه..

(مکارم:) مسأله هر گاه چیز نجسی را بشویند و عین نجس برطرف شود امّا بو یا رنگ آن بماند ضرری ندارد و اگر شک ّ کند عین نجس مانده یا نه باید بیشتر بشوید تا یقین کند از بین رفته است.

مسأله اختصاصی

(بهجت:) مسأله 173 حنای نجس را اگر به سر یا ریش ببندند بعد از شستن ریش و سر رنگ آن پاک است و آن چه از اجزاء کوچک آن باقی بماند بعد از شستن، ظاهر آنها پاک می‌شود.

[ اگر نجاست بدن را در آب کر یا جاری برطرف کنند]

مسأله 171 اگر نجاست بدن را در آب کر یا جاری (1) برطرف کنند بدن پاک می‌شود (2) و بیرون آمدن و دوباره در آب رفتن لازم نیست.

(1) (زنجانی:) در آب غیر قلیل..

(2) (سیستانی:) مگر آن که بدن به بول نجس شده باشد که در این صورت با آب کُر به یک مرتبه پاک نمی‌شود، ولی بیرون آمدن و دو مرتبه در آب رفتن لازم نیست بلکه اگر در زیر آب به آن محل دست بکشند که آب از بدن جدا شود و دو مرتبه آب به بدن برسد کفایت می‌کند.

(مکارم:) مسأله برای تطهیر بدن در آب کر یا جاری یا زیر شیر آب، همین اندازه که عین نجاست برطرف شود بدن پاک است و بیرون آمدن و دوباره در آب فرو رفتن لازم نیست.

[ غذای نجسی که لای دندان مانده]

مسأله 172 غذای نجسی که لای دندانها مانده، اگر آب در دهان بگردانند و به تمام غذای نجس برسد (1)، پاک می‌شود (2).

(1) (اراکی:) به تمام ظاهر و باطن غذای نجس برسد..

(مکارم:) اگر آب در دهان بگردانند به طوری که به تمام اجزای آن برسد..

(2) (زنجانی:) و در جایی که تعدد لازم است، باید متعدد آب بگردانند تا به تمام غذای نجس برسد.

(بهجت:) در صورتی که یقین کند آب مطلق به همه جای نجس رسیده، با تعدّد در آن چه تعدّد در آن لازم است.

(فاضل:) مسأله به طور کلّی برخورد با عین نجس در داخل دهان موجب نجس شدن غذا، دندان مصنوعی و مسواک و آب دهان نمی‌شود و با زوال عین نجاست، غذا و دندان پاک است و نیاز به تطهیر ندارد.

[اگر موی سر و صورت زیاد باشد و با آب قلیل آب بکشند]

مسأله 173 اگر موی سر و صورت زیاد باشد و با آب قلیل آب بکشند باید فشار دهند که غساله آن جدا شود.

(اراکی:) مسأله در آب کشیدن موی سر و صورت، فشار دادن لازم نیست، هر چند با آب قلیل باشد.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله اگر موی سر و صورت را با آب قلیل آب بکشند بنا بر احتیاط واجب، باید فشار دهند که غساله آن جدا شود.

(فاضل:) باید فشار دهند که غساله آن جدا شود مگر این که موی زیاد نباشد، به نحوی که اطمینان باشد که بدون فشار هم بیشتر غساله خارج می‌شود.

(بهجت:) اگر چه محتاج به تعدد شستن نباشد در صورتی که آب در لابلای موها فرو رفته باشد.

(خوئی، تبریزی:) لازم نیست فشار دهند که غساله آن جدا شود.

(زنجانی:) بنا بر احتیاط، باید آن را فشار دهند تا غساله آن جدا شود.

(سیستانی:) چنانچه مو انبوه نباشد برای جدا شدن غساله، لازم نیست فشار دهند زیرا به مقدار متعارف خود به خود جدا می‌شود.

(مکارم:) چنانچه آب، خود به خود بیرون آید فشار لازم نیست و الّا فشار دهند.

[اگر جایی از بدن یا لباس را با آب قلیل آب بکشند]

مسأله 174 اگر جایی از بدن یا لباس را با آب قلیل، آب بکشند، اطراف آنجا که متّصل به آن است و معمولًا موقع آب کشیدن، آن جا نجس می‌شود (در صورتی که آبی که برای پاک شدن محل نجس می‌ریزند به آن اطراف جاری شود) (1) با پاک شدن جای نجس پاک می‌شود (2). و هم چنین است اگر چیز پاکی را پهلوی چیز نجس بگذارند و روی هر دو آب بریزند. پس اگر برای آب کشیدن یک انگشت نجس، روی همه انگشتها آب بریزند و آب نجس (3) به همه آنها برسد، بعد از پاک شدن (4) انگشت نجس، تمام انگشتها پاک می‌شود.

این مسأله، در رساله آیت اللّه مکارم نیست

(1) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام: گلپایگانی، بهجت، نوری و صافی نیست].

(2) (اراکی:) آن اطراف هم پاک می‌شود..

(خوئی، تبریزی، سیستانی:) اطراف آنجا که متّصل به آن است و معمولًا موقع آب کشیدن، آب به آنها سرایت می‌کند، با پاک شدن جای نجس پاک می‌شود؛ به این معنی که آب کشیدن اطراف، مستقلًّا لازم نیست بلکه اطراف و محل ّ نجس به آب کشیدن با هم پاک می‌شوند..

(بهجت:) و در صورتی که بیش از یک مرتبه باید شسته شود آب دوّم باید به تمام جاهایی که آب اوّل رسیده و با آن نجس شده بود برسد..

(3) (سیستانی:) و هم چنین آب پاک..

(4) (سیستانی:) با پاک شدن..

(زنجانی:) مسأله اگر جایی از بدن یا لباس را با آب قلیل، آب بکشند، بنا بر احتیاط، باید به اطراف آنجا که متصل به آن است و موقع آب کشیدن آنجا نجس می‌شود، آب پاک برسد، و هم چنین اگر چیز پاکی را کنار چیز نجس بگذارند و روی هر دو آب بریزند باید بنا بر احتیاط به قسمتهایی از چیز پاک که در هنگام آب کشیدن نجس شده آب پاک برسد؛ پس اگر برای آب کشیدن یک انگشت نجس، روی همه انگشتها آب بریزند و آب نجس به همه آنها برسد بنا بر احتیاط، باید آب پاک به تمام انگشتان برسد.

[ گوشت و دنبه‌ای که نجس شده]

مسأله 175 گوشت و دنبه‌ای که نجس شده مثل چیزهای دیگر آب کشیده می‌شود. و هم چنین است اگر بدن یا لباس (1)، چربی کمی داشته باشد که از رسیدن آب به آنها جلوگیری نکند (2).

این مسأله در رساله آیت اللّه بهجت نیست

(1) (سیستانی:) یا ظرف..

(2) (فاضل:) با آب کشیدن پاک می‌شود.

[اگر ظرف یا بدن چرب و نجس باشد]

مسأله 176 اگر ظرف یا بدن نجس باشد و بعد به طوری چرب شود که جلوگیری از رسیدن آب به آنها کند، چنانچه بخواهند ظرف و بدن را آب بکشند، باید چربی را برطرف کنند تا آب به آنها برسد.

این مسأله در رساله آیت اللّه بهجت نیست

[چیز نجسی که عین نجاست در آن نیست]

مسأله 177 چیز نجسی که عین نجاست در آن نیست، اگر زیر شیری که متصل به کر است یک دفعه بشویند پاک می‌شود و نیز اگر عین نجاست در آن باشد، چنانچه عین نجاست آن، زیر شیر یا به وسیله دیگر برطرف شود و آبی که از آن چیز می‌ریزد بو یا رنگ یا مزه نجاست به خود نگرفته باشد با آن شیر پاک می‌گردد. اما اگر آبی که از آن می‌ریزد (1) بو یا رنگ یا مزه نجاست گرفته باشد باید به قدری آب شیر روی آن بریزند تا در آبی که از آن جدا می‌شود، بو یا رنگ یا مزه نجاست نباشد.

این مسأله در رساله آیت اللّه زنجانی نیست

(1) (بهجت:) در اوّل زمان اتّصال..

(خوئی، تبریزی، سیستانی:) مسأله آب شیری که متّصل به کر است حکم کر را دارد.

(مکارم:) مسأله شیری که متّصل به کرمی باشد آبی که از آن می‌ریزد حکم آب کر و جاری را دارد، بنا بر این هر چیز نجسی را با آن بشویند همین که عین نجاست برطرف شد پاک می‌شود.

[ اگر چیزی را آب بکشد و یقین کند پاک شده]

مسأله 178 اگر چیزی را آب بکشد و یقین کند پاک شده و بعد شک کند که عین نجاست را از آن برطرف کرده یا نه (1)، چنانچه (2) موقع آب کشیدن متوجّه برطرف کردن عین نجاست بوده آن چیز پاک است (3) و اگر متوجّه برطرف کردن عین نجاست نبوده بنا بر احتیاط مستحب ّ (4) باید دوباره آن را آب بکشد. (5)

(1) (اراکی، مکارم:) آن چیز پاک است (مکارم: مگر این که بداند که در حال شستن توجّه نداشته است). [پایان مسأله] (فاضل:) اگر بداند آب به آن محل رسیده آن چیز پاک است. [پایان مسأله] (خوئی، سیستانی، تبریزی:) باید دوباره آن را آب بکشد و یقین کند که عین نجاست برطرف شده است. [پایان مسأله]

(2) (زنجانی:) چنانچه احتمال بدهد که..

(3) (زنجانی:) و اگر چنین احتمالی ندهد، باید دوباره آن را آب بکشد.

(4) [عبارت «بنا بر احتیاط مستحب» در رساله آیات عظام: گلپایگانی و صافی نیست]

(5) (بهجت، نوری:) بنا بر احتیاط واجب باید دوباره آن را آب بکشد (بهجت: مگر آن که احتمال بدهد که بعد از علم به نجاست متوجّه بوده که باید عین را برطرف نماید).

رساله توضیح المسائل طهارت

9 برطرف شدن عین نجاست

[اگر بدن حیوان به عین نجس یا متنجس آلوده شود]

مسأله 216 اگر بدن حیوان (1) به عین نجس مثل خون، یا متنجس مثل آب نجس، آلوده شود، (2) چنانچه آنها برطرف شود، بدن آن حیوان پاک می‌شود. و هم چنین است باطن بدن انسان مثل توی دهان و بینی. (3) مثلًا اگر خونی از لای دندان بیرون آید و در آب دهان از بین برود، آب کشیدن توی دهان لازم نیست (4). ولی اگر دندان عاریه در دهان نجس شود باید آن را آب بکشند (5) به احتیاط واجب(6).

(1) (بهجت:) و یا منقار مرغی..

(2) (زنجانی:) اگر بگوییم بدن حیوان نجس می‌شود..

(3) (زنجانی:) مثل داخل دهان و بینی اگر نجس شده باشد..

(4) (فاضل:) بقیه مسأله ذکر نشده.

(زنجانی:) [و] اعضایی که در باطن بدن انسان پیوند زده می‌شود و مانند سایر اعضای بدن از فعالیتهای حیاتی برخوردار است، مانند سایر اعضای باطنی به برطرف شدن عین نجاست پاک می‌شوند ولی اشیایی چون دندان مصنوعی که از فعالیتهای حیاتی برخوردار نیستند، بنا بر احتیاط با برطرف شدن عین نجاست پاک نمی‌شوند و باید آنها را آب کشید.

(5) (خوئی، بهجت:) بقیه مسأله ذکر نشده.

(6) (اراکی:) و هم چنین اگر غذای متنجس بخورد و آن را ببلعد دهان او پاک می‌شود و آب کشیدن توی دهان لازم نیست. (گلپایگانی، صافی:) بنا بر احتیاط باید آن را آب بکشند.

(تبریزی:) اگر دندان عاریه در دهان باشد و خون به آن برسد، بنا بر احتیاط باید آن را آب بکشند.

(سیستانی:) باطن بدن انسان که مثل توی دهان و بینی و گوش باشد به ملاقات نجاست خارجی نجس می‌شود و با از میان رفتن آن پاک می‌گردد و امّا نجاست داخلی مانند خونی که از لای دندان بیرون می‌آید موجب نجس شدن باطن بدن نمی‌شود و هم چنین ملاقات چیز خارجی در باطن بدن با نجاست داخلی آن چیز را نجس نمی‌کند بنا بر این اگر دندان عاریه در دهان با خونی که از لای دیگر دندانها بیرون آمده ملاقات کند آب کشیدن آن لازم نیست ولی اگر با غذای نجس ملاقات کند آب کشیدن آن لازم است.

(مکارم:) مسأله هر گاه بدن حیوان نجس شود همین که عین نجاست برطرف شود، بدن حیوان پاک می‌گردد، مثلًا اگر منقار پرنده خون آلود باشد یا حیوانی روی چیزهای آلوده بنشیند همین که خون و آلودگی برطرف شد بدن حیوان پاک است. باطن بدن انسان (مانند داخل دهان و بینی) اگر نجس شود همین که نجاست از بین برود پاک می‌شود، مثلًا اگر از لثه‌ها خون بیرون آید و در آب دهان از بین برود یا خون را بیرون بریزد آب کشیدن داخل دهان لازم نیست، ولی اگر دندان مصنوعی در دهان باشد، احتیاط واجب آن است که آن را آب بکشد.

[ اگر غذا لای دندان مانده باشد]

مسأله 217 اگر غذا لای دندان مانده باشد و داخل دهان خون بیاید (1)، چنانچه انسان نداند که خون به غذا رسیده آن غذا پاک است. و اگر خون به آن برسد بنا بر احتیاط واجب نجس می‌شود (2).

(1) (فاضل:) آن غذا پاک است و دندان مصنوعی هم همین حکم را دارد. [پایان مسأله] (سیستانی:) غذا به ملاقات با خون نجس نمی‌شود. [پایان مسأله]

(2) (خوئی، بهجت:) اگر خون به آن برسد (بهجت: ظاهر آن) نجس می‌شود.

(گلپایگانی، تبریزی، صافی:) بنا بر احتیاط نجس می‌شود.

(زنجانی:) اگر بداند خون به آن رسیده بنا بر احتیاط نجس می‌باشد.

(مکارم:) مسأله هر گاه غذا در دهان یا لای دندانها باقی مانده باشد و داخل دهان خون بیاید، چنانچه انسان نداند خون به غذا سرایت کرده، آن غذا پاک است و اگر خون به آن برسد، نجس می‌شود و خوردن آن غذا حرام است.

[ جایی را که انسان نمی‌داند از ظاهر بدن است]

مسأله 218 جایی را (1) که انسان نمی‌داند از ظاهر بدن است یا باطن آن، اگر نجس شود لازم نیست آب بکشد (2) اگر چه آب کشیدن أحوط است.

این مسأله، در رساله آیت اللّه بهجت نیست

(1) (گلپایگانی، خوئی، تبریزی، صافی، زنجانی:) مقداری از لبها و پلک چشم که موقع بستن، روی هم می‌آید و نیز جایی را..

(2) (اراکی، خوئی، تبریزی، زنجانی:) باید آب بکشد.

(گلپایگانی، صافی:) بنا بر احتیاط واجب باید آب بکشد.

(مکارم:) مسأله جایی از لب و مانند آن که انسان نداند جزء ظاهر بدن است یا باطن، اگر نجس شود باید آن را آب بکشد.

(سیستانی:) مسأله مقداری از لبها و پلک چشم که موقع بستن، روی هم می‌آید حکم باطن را دارد، پس چنانچه با نجاست خارجی ملاقات کند آب کشیدن آن لازم نیست ولی جایی را که انسان نمی‌داند از ظاهر بدن است یا باطن آن، اگر به آن جاست خارجی ملاقات کند لازم است آن را آب بکشد.

مسأله اختصاصی

(زنجانی:) مسأله 225 چشم انسان جزء اعضای باطنی به شمار آمده و با برطرف شدن عین نجاست پاک می‌شود.

[اگر گرد و خاک نجس به لباس و فرش و مانند اینها بنشیند]

مسأله 219 اگر گرد و خاک نجس به لباس و فرش (1) و مانند اینها بنشیند، چنانچه هر دو خشک باشند نجس نمی‌شود (2) و اگر گرد و خاک یا لباس و مانند اینها تر باشد باید محل نشستن گرد و خاک را آب بکشند.

این مسأله، در رساله آیات عظام: زنجانی و بهجت نیست

(1) (سیستانی:) فرش خشک..

(2) (مکارم:) و کافی است آن را تکان دهند، هم چنین اگر رطوبت غیر مسری داشته باشد، امّا اگر یکی از آنها تر باشد، نجس می‌شود و اگر در نجاست گرد و غبار یا رطوبت محل ّ شک ّ داشته باشد آن هم پاک است.

(نوری:) و اگر طوری آنها را تکان دهند که گرد و خاک نجس از آنها بریزد پاک می‌شود.

(گلپایگانی، صافی:) چنانچه طوری آنها را تکان دهند که گرد و خاک نجس از آنها بریزد، پاک می‌شود. [پایان مسأله] (خوئی، تبریزی:) چنانچه طوری آنها را تکان دهند که گرد و خاک نجس از آنها بریزد و چیزی با رطوبت با آنها ملاقات کند، نجس نمی‌شود. [پایان مسأله] (سیستانی:) چنانچه طوری آنها را تکان دهند که مقدار متیقن از گرد و خاک نجس که در آن بوده، از آنها بریزد، آن لباس و فرش پاک است و شستن لازم نیست.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

 

 

حتما بخوانيد



کلید: عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست عین نجاست چیست  عین نجاست یعنی چه برطرف شدن عین نجاست یعنی چه متنجس چیست شک در نجاست لباس وسواس در نجاست انتقال نجاست شک در نجس شدن نجاست مدفوع

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب