وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

معنی گمراهی کردن خدا در یضل من یشاء چیست

معنی گمراهی کردن خدا در یضل من یشاء چیست

گمراهی از سوی خدا!

در آیات آمده است که خداوند گمراه می‌کند؛ آیا این درسته؟

نخست باید دانست؛ هدایت خداوند فراگیر و چندگونه است، هدایت اولیه که همگانی و به طور تکوینی همه موجودات را شامل می‌شود چنان‌که خداوند می‌فرماید:

<الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى>[180]؛

«[خداوند] کسی است که همه موجودات را به بهترین صورت آفرید و سپس هدایت کرد».

و هدایت تشریعی اولیه که شامل همه انسان‌ها می‌شود. چنان‌که درباره نزول قرآن مجید می‌فرماید:

<هُدًى لِّلنَّاسِ>[181]؛

«و هدایت پاداشی ثانویه که ویژه پرواپیشگان است».

<أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ>[182]؛

«[پروا پیشگان] آنان بر هدایت (ویژه‌ای) از سوی خداوندند و آنان همانا رستگارانند».

و اما گمراهی خداوند ابتدایی و همگانی نیست بلکه شامل کسانی می‌شود که لیاقت و قابلیت هدایت را از دست داده‌اند و از گروه کافران و فاسقان شده‌اند. چنان که در قرآن مجید می‌خوانیم:

<وَ أَمَّا الَّذینَ کفَرُوا فَیقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلاً یضِلُ‏ بِهِ کثیراً وَ یهْدی بِهِ کثیراً وَ ما یضِلُ‏ بِهِ إِلاَّ الْفاسِقینَ>[183]؛

«و امّا آنها که راه کفر را پیموده‏اند، (این موضوع را بهانه کرده) می‏گویند: «منظور خداوند از این مثل چه بوده است؟!» (آری،) خدا جمع زیادی را با آن گمراه می‌کند و گروه بسیاری را هم با آن هدایت می‏کند؛ و گمراه نمی‌کند مگر فاسقان را».

پس چنین نیست که خدا کسی را به طور ابتدایی گمراه نماید؛ بلکه خداوند در ابتدا هر دو راه سعادت و شقاوت را نشان می‌دهد، آن‌گاه هر کس در هر کدام از راه‌ها قدم نهاد، سزاوار پاداش و یا مجازات خواهد بود. خداوند متعال فرمود:

<فی‏ قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ بِما کانُوا یکذِبُون‏>[184]؛

«در دل‌های آنان (منافقان) یک نوع بیماری است؛ پس خداوند بر بیماری آنان افزوده؛ و به خاطر دروغ‌هایی که می‌گفتند، عذاب دردناکی در انتظار آنهاست».

پس باید مراقب بود که غرض‌ورزانه و لجوجانه و تهاجم کنان با آیات خدا برخورد نکرد، چرا که اگر کسی چنین کند، طبق قوانین تکوینی خدا، محال است بتواند حقیقت آیات را دریابد. لذا خداوند متعال فرمود:

<وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنینَ وَ لا یزیدُ الظَّالِمینَ إِلاَّ خَساراً>[185]؛

«و از قرآن، آنچه شفا و رحمت است برای مؤمنان، نازل می‏کنیم؛ و ستمگران را جز خسران (و زیان) نمی‏افزاید».

همچنین در برخی آیات تصریح نمود که چون آنها دل بیمار یا طغیان‌گراند، از درک هدایت محروم می‌شوند.

<اللَّهُ یسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ یمُدُّهُمْ فی‏ طُغْیانِهِمْ یعْمَهُونَ>[186]؛

«خداوند آنان را استهزا می‏کند؛ و آنها را در طغیانشان نگه می‏دارد، تا سرگردان شوند».

[۱۸۰]. طه (۲۰)، آیه ۵۰.
[۱۸۱]. آل عمران (۳)، آیه ۴.
[۱۸۲]. بقره (۲)، آیه ۵.
[۱۸۳]. بقره (۲)،‌ آیه ۲۶.
[۱۸۴]. بقره (۲)، آیه ۱۰.
[۱۸۵]. اسراء (۱۷)، آیه ۸۲.
[۱۸۶]. بقره (۲)،‌ آیه ۱۵.

  • منبع: هدانا برگرفته از پرسمان، خداشناسى / مؤلف محمدرضا كاشفى

حتما بخوانيد

ویژه نامه اعتقادات و پاسخ به شبهات

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.