وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

داشتن منزل ملکی یا اجاره ای و استطاعت در حج

داشتن منزل ملکی یا اجاره ای و استطاعت در حج

لگو احکام حج و عمره

 

لزوم داشتن ضروريات زندگى‏

36- در وجوب حج، علاوه بر مصارف رفت و برگشت، داشتن ضروريات زندگى‏[1] و آنچه كه در معيشت بدان نياز هست، شرط است، مثل خانه مسكونى‏[2] و اثاث خانه و وسيله سوارى و غير آن، در حد مناسب‏[3] با شأن،[4] يا داشتن پول يا مالى كه با آن، تهيه آنها ممكن باشد.

[1] ( 2). آية اللَّه بهجت: ضرورت شخصيّه يا شأنيّه.
[2] ( 3). آية اللَّه مكارم: خواه ملكى باشد يا اجاره ‏اى كه با شؤون او سازگار باشد.
[3] ( 4). آية اللَّه صافى: و نداشتن آن حرجى باشد.
[4] ( 5). آيةاللَّه سيستانى: … و نداشتن آن موجب حرج باشد.

37- اگر ضروريات زندگى يا پول آنها را، در حج صرف كند، حج او حَجّةالاسلام محسوب نمى‏شود.[1]

[1] ( 6). آية اللَّه خويى: به پاورقى مسأله 57 مراجعه شود.

سكونت در غير منزل ملكى‏

2/ 37- كارمندانى كه مالك منزل مسكونى نمى‏ باشند و در منازل سازمانى زندگى مى‏ كنند و هم‏ اكنون مشكلى از نظر مسكن ندارند ولى ساير شرايط استطاعت را دارا هستند، آيا بايد حجّةالاسلام بجا آورند يا نه؟[1]

 

[1] ( 7). آيةاللَّه بهجت: مالك بودن منزل شرط نيست بلكه تأمين بودن نياز سكناى او ميزان است.

آية اللَّه خامنه‏ اى: كسى كه منزل ملكى از ضروريات زندگى او محسوب مى‏شود يا مناسب شأن عرفى او است يا سكونت در منزل اجاره‏اى يا عاريه‏اى يا وقفى باعث حرج يا خوارى او مى‏شود، داشتن منزل ملكى از شروط استطاعت او به حساب مى‏آيد در غير اين صورت اگر ساير شرايط استطاعت را دارا باشد مستطيع است.

آيات عظام: فاضل، مكارم و نورى: بلى مستطيع هستند.

 

 

45- كسى كه پول ندارد ولى ملكى به اندازه هزينه حج دارد،[1] بايد- با دارا بودن ديگر شرايط- بفروشد و به حج برود؛ اگر چه به جهت كمبود مشترى، به كمتر از قيمت معمولى‏[2] بفروشد؛ مگر آن كه‏[3] فروش به اين نحو، موجب حرج و مشقت براى او شود.

 

[1] ( 4). آية اللَّه صافى، آية اللَّه گلپايگانى: اگر خانه وقفى و يا غير وقفى در اختيار اوست؛ به طورى كه كسر شأن‏او نبوده و بدون سختى و حرج، از داشتن خانه ديگر بى‏نياز است و احتمال از دست رفتن آن خانه نيست، اگر خانه ملكى‏اى دارد كه قيمت آن وافى به مخارج حج و يا تتميم آن باشد، واجب است خانه ملكى خود را فروخته و صرف مخارج حج كند، و همچنين است نسبت به‏ديگر چيزهايى كه مورد نيازبوده، و از غير راه ملكيّت رفع احتياجش شده باشد.( آداب واحكام حج، مسأله 24).
[2] ( 5). آية اللَّه بهجت: اگر حرجى يا ضررى نباشد( كتاب حج، ص 8).

آية اللَّه تبريزى: اگر بخواهد حج نمايد بايد آن را به مقدار زيادى كمتر از قيمت بفروشد، فروشش واجب نيست.( مناسك، مسأله 21).

آية اللَّه خويى: اگر باعث ضرر كلّى شود فروشش واجب نيست.

آية اللَّه سيستانى: مگر اينكه اجحاف بر او باشد.( مناسك عربى، مسأله 21).

[3] ( 1). آيات عظام: صافى، گلپايگانى و مكارم: به‏ طورى كه در عرف بگويند مستطيع نيست.

احتياج به ملك در آينده‏

46- اگر شخصى ملكى دارد كه از نظر قيمت، براى سفر حج كافى است، ولى صاحب آن اطمينان عرفى دارد كه از كار افتاده خواهد شد و بايد از درآمد آن ملك، امرار معاش نمايد، و در آن زمان، راه ديگرى براى امرار معاش ندارد، مستطيع نشده و فروش آن واجب نيست.[1]

 

[1] ( 2). آية اللَّه مكارم: اگر در حال حاضر و پس از بازگشت، زندگى او از طريق ديگر تأمين مى‏شود، حج بر او واجب است.

عدم حصول استطاعت با پول مورد نياز براى منزل‏

47- اگر كسى براى تهيه منزل مسكونىِ مورد نياز، مالى را بفروشد،[1] با پول آن مستطيع نمى‏شود هرچند[2] پولى كه به‏ دست آورده، براى مخارج حج كافى باشد.

[1] ( 3). آية اللَّه مكارم: و قصد تهيه آن را داشته باشد.
[2] ( 4). آيات عظام بهجت، خويى، سيستانى: در صورتى كه صرف آن پول در راه حج سبب ناراحتى و مشقت در زندگى وى شود، حج بر او واجب نمى‏شود، و چنانچه سبب ناراحتى نشود واجب مى‏شود.

آية اللَّه خامنه‏ اى: اگر مكلّف زمين يا جنس ديگرى را بفروشد تا با پول آن خانه بخرد، در صورتى كه منزل شخصى جزء نيازهاى ضرورى او باشد و يا مالكيت آن با موقعيت عرفى او مناسب است، با گرفتن پول زمين مستطيع نمى‏شود هر چند به مقدار مخارج حج و يا مكمّل آن باشد.

تبديل منزل گران به ارزان، براى حج‏

48- اگر كسى داراى منزل گران قيمتى است كه از شأن او زايد است، و مى‏تواند با فروش آن و خريد منزل ارزانترِ مطابق شأنش، به حج برود، با تحقق شرايط ديگر، مستطيع است‏[1].

[1] ( 5). آيةاللَّه بهجت: گذشت در مسأله 34. واگر استبدال ضررى يا حرجى باشد لازم نيست( كتاب‏ حج، ص 8).

آية اللَّه خويى، آية اللَّه سيستانى: اگر فروش خانه سبب حرج و مشقت او نيست حج بر او واجب است.

تهيه منزل و لوازم زندگى با وام‏

2/ 55- كسانى كه با دريافت وام، منزل مسكونى ساخته‏ اند و يا ساير لوازم زندگى را تهيه كرده ‏اند و طى اقساط بايد وام را بپردازند، اگر ساير شرايط استطاعت را دارا باشند آيا بايد حجةالاسلام بجا آورند؟[1]

 

[1] ( 2). آيةاللَّه بهجت: بلى اگر اطمينان به تمكّن در وقت اداء دارند.

آيةاللَّه فاضل: اگر براى بازپرداخت وام مشكلى نداشته باشند، مستطيع هستند و بايد حج بجا آورند.

آيت اللَّه خامنه ‏اى: اگر مطمئن است كه در زمان پرداخت اقساط وام مى‏تواند آنها را ادا كند و ساير شرايط استطاعت را نيز دارد حج بر او واجب است.

آية اللَّه مكارم: آرى مستطيع است.

زندگى در منزل استيجارى و حكم استطاعت زوجين‏

67- اگر زن و شوهرى در منزل استيجارى زندگى كنند، در صورتى كه زن هزينه حج را دارا باشد، حج بر او واجب است؛ ولى زمانى بر شوهر حجْ واجب مى ‏شود كه لوازم زندگى و مايحتاج خود و عائله ‏اش را در حد شأن، دارا بوده‏[1] و شرط رجوع به كفايت براى او محقق باشد.[2]

 

[1] ( 5). آيات عظام بهجت، تبريزى، خويى: اگر از جهت صرف هزينه حج، در ناراحتى و مشقت نشوند واجب است حج بروند.
[2] ( 6). آية اللَّه سيستانى، آية اللَّه مكارم: در فرض مذكور، حج بر هر دو واجب است.( مالكيت منزل مسكونى شرط استطاعت حج نيست).

منبع: سایت هدانا برگرفته از مناسك حج با حواشى و مطابق با فتاوای دوازده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: خامنه ای، سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، وحید خراسانی، بهجت،فاضل ، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

حتما بخوانيد

ویژه نامه احکام حج و عمره

ویژه نامه احکام جامع سایت هدانا

     

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.