وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

انجام دادن چه كارهايى باقيات الصالحات است؟

انجام دادن چه كارهايى باقيات الصالحات است؟

پرسش: انجام دادن چه كارهايى باقيات الصالحات است؟

 

پاسخ:

در پاسخ نكات ذيل توجه كنيد:

۱- باقيات صالحات موضوعى قرآنى است و مورد توجه قرآن كريم وروايات معصومين- ع- است.

۲- به آيه اى از قرآن در باره باقيات صالحات يعنى آيه ۴۶ سوره كهف و تفسير ومعنا و مصاديق و موارد آن توجه نماييد تا پاسخ پرسش شما در ضمن آن روشن گردد:

وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَياهِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَىْ‏ءٍ مُقْتَدِراً (۴۵)

الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَهُ الْحَياهِ الدُّنْيا وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلاً (۴۶)

۴۵- زندگى دنيا را براى آنها به آبى تشبيه كن كه از آسمان فرو مى‏فرستيم، و به وسيله آن گياهان زمين، سرسبز و درهم فرو مى‏روند، اما بعد از مدتى مى‏خشكند، به گونه‏اى بادها آنها را به هر سو پراكنده مى‏كنند، و خداوند بر هر چيز توانا است.

۴۶- مال و فرزندان، زينت حيات دنيا هستند، و باقيات صالحات (ارزش هاى پايدار و شايسته) ثوابش نزد پروردگارت بهتر و اميدبخش‏تر است.

اين آيه موقعيت مال و ثروت و نيروى انسانى را كه دو ركن اصلى حيات دنياست در اين ميان مشخص مى‏كند، و مى‏گويد اموال و فرزندان زينت حيات دنيا هستند (الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَهُ الْحَياهِ الدُّنْيا)

شكوفه‏ها و گل‏هايى مى‏باشند كه بر شاخه‏هاى اين درخت آشكار مى‏شوند، زود، گذرند، كم‏دوامند و اگر از طريق قرار گرفتن در مسير اللَّه رنگ جاودانگى نگيرند بسيار بى‏اعتبارند.

در حقيقت در اين آيه انگشت روى دو قسمت از مهم‏ترين سرمايه‏هاى زندگى دنيا گذارده شده است كه بقيه به آن وابسته است، نيروى اقتصادى و نيروى انسانى چرا كه براى رسيدن به هر مقصودى از مقاصد مادى حتما اين دو نيرو لازم است، و به همين دليل آنها كه بر تخت قدرت مى‏نشينند سعى در جمع‏آورى اين دو نيرو مى‏كنند، مخصوصا در زمان‏هاى گذشته هر كس فرزندان بيشترى داشت خود را نيرومندتر احساس مى‏كرد، چرا كه آنها يكى از دو ركن اصلى قدرت او را تشكيل مى‏دادند، در آيات گذشته نيز ديديم كه آن مرد ثروتمند بى ايمان اموال و نفرات خود را به رخ ديگران مى‏كشيد و مى‏گفت أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً.

و لذا روى بنون كه جمع ابن به معنى پسر است تكيه شده، چرا كه آنها پسران را سرمايه و نيروى فعال انسانى مى‏دانستند، نه دختران.

به هر حال همانگونه كه ديديم پابرجاترين اموال كه عبارت از باغ و زمين زراعتى و چشمه آب بود چگونه در چند لحظه نابود شد، در مورد فرزندان نيز گذشته از آنكه حيات و سلامتشان هميشه آسيب پذير است گاهى به صورت دشمنانى درمى‏آيند كه به جاى كمك بودن مزاحم سرسختى خواهند شد سپس اضافه مى‏كند باقيات صالحات يعنى ارزشهاى پايدار و شايسته، نزد پروردگارت ثوابش بهتر و اميدبخش‏تر است (وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا)

گر چه جمعى از مفسران خواسته‏اند مفهوم باقيات صالحات را در دائره خاصى مانند نمازهاى پنجگانه، يا ذكر سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر، و امثال آن محدود كنند ولى روشن است كه مفهوم اين تعبير آن چنان وسيع و گسترده است كه هر فكر و ايده و گفتار و كردار صالح و شايسته‏اى كه طبعا باقى مى‏ماند و اثرات و بركاتش در اختيار افراد و جوامع قرار مى‏گيرد شامل مى‏شود.

اگر مى‏بينيم در بعضى از روايات به نماز شب، و يا مودت اهل بيت ع تفسير شده بدون شك منظور بيان مصداق‏هاى روشن است، نه منحصر ساختن مفهوم در اين امور، به خصوص اينكه در پاره‏اى از اين روايات من كه دلالت بر تبعيض مى‏كند بكار رفته است.

مثلا در روايتى از امام صادق ع مى‏خوانيم كه فرمود:

لا تستصغر مودتنا فانها من الباقيات الصالحات

دوستى ما را كوچك مشمر كه از باقيات صالحات است.

و در حديث ديگرى از پيامبر ص مى‏خوانيم كه فرمود: از گفتن تسبيحات اربع مضايقه نكنيد كه آنها از باقيات صالحات است.

حتى اگر همان اموال ناپايدار و فرزندانى كه گاهى فتنه و مايه آزمايش هستند در مسير اللَّه قرار بگيرند آنها هم به رنگ باقيات صالحات درمى‏آيند، چرا كه ذات پاك خداوند جاودانى است و هر چيزى براى او و در راه او قرار گيرد جاودانه خواهد بود.

تفسير نمونه، ج ۱۲، ص: ۴۴۶

پرسمان

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.