وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

عوامل شکست دشمن در جنگ بدر

عوامل شکست دشمن در جنگ بدر

چه عوامل خاصى در رابطه با دشمنان موجب شكست و مغلوب شدن آنان در جنگ بدر شد؟

نكات عبرت آموزى در اردوگاه دشمن وجود دارد كه توجه به آنها، مى‏تواند تا حدى علل شكست آنان را تبيين كند. بعضى از اين نكات چنين است:

يك. تكيه بر غير خدا

يكى از اصلى‏ ترين شعارهاى مشركان قريش در مقابل مسلمانان چنين بود «ان لنا العزّى و لا عزى لكم»(۱) «ما داراى بُت عزّى هستيم در حالى كه شما عزّى نداريد».
جالب آن است كه آنان بُتى را كه هيچ نفع و ضررى ايفا نمى‏كند، به عنوان افتخار خود بر مسلمانان مطرح مى‏كنند تكيه بر قدرت نظامى نيز- كه بسيار فراتر از قدرت نظامى مسلمانان بود يكى ديگر از مصاديق اين عنوان به حساب مى‏آيد.
مشركان در حالى كه با ۹۵۰ جنگجو، صد اسب، هفتصد شتر و داراى سلاح‏هاى مختلف آن زمان بودند، از مكه خارج شده و ابوجهل (يكى از فرماندهان آنان) با اشاره به اين قدرت عظيم مى‏گفت:

آيا مسلمانان تصور مى‏كنند كه با وجود اين قدرت، بر ما پيروز خواهند شد؟(۲)

دو. تكبّر

نمونه روشن تكبّر و خودپسندى مشركان، هنگام خروج آنان از مكه ديده شد كه قرآن به آن اشاره مى‏كند.(۳) مصداق بارز آن را در مى‏توان در شخصيت و منش ابوجهل مشاهده كرد پيامبرصلى الله عليه وآله به همين مناسبت، به او لقب «فرعون امت» و «رأس ائمه الكفر» (رئيس پيشوايان كفر) داده بود.(۴)
وى با تكبّر تمام، پيشنهاد عدم جنگ پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله را رد كرده بود.(۵) او حتى هنگام مرگ نيز دست از غرور بر نداشت و بيشترين ناراحتى خود را اين مى‏دانست كه به دست شخصى گمنام- و در ديدگاه خود غيرشريف به نام عبداللَّه بن مسعود كشته شده و آرزو كرد كه اى كاش، او را شخصى قريشى يا لااقل از قبيله‏اى شريف مى‏كشت‏(۶)
نوفل بن خويلد، از ديگر سران مشركان نيز مصداق ديگر اين تكبّر است كه در بحبوحه نبرد، فرياد زد: اى قريشيان امروز روز رفعت و بلند مرتبگى است.(۷)
مصداق ديگر اين تكبر و تكيه بر تعصبات خشك جاهلى را مى‏توان در مبارزه ‏طلبى سه تن از بزرگان مشركان- به نام ‏هاى شيبه، عُتبه و فرزندش وليد ديد. آنان وقتى به ميدان آمدند، مبارز طلبيدند در آغاز سه تن از انصار به مقابله با آنان رفتند اما آنان با تكبر گفتند: «ما با اينها نمى‏جنگيم بلكه با هم‏رديفان (هم كفو) خود كه از قبيله قريش باشند، مى‏جنگيم». به دنبال اين خواسته، حضرت على‏عليه السلام، حمزه و عبيده به نبرد آنان رفتند و هر سه را به هلاكت رسانيدند.(۸)

(۱) تاريخ سياسى اسلام، رسول خداصلى الله عليه وآله، ص. ۴۳۲
۰۰۰ (۲) المغازى، ج ۱، ص. ۳۹
۰۰۰ (۳) همان، آيه قرآن، آيه ۴۷ سوره انفال مى‏باشد كه در آن آمده است:Z A وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النَّاسِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ»

(۴) المغازى، ج ۱، ص. ۹۱
(۵) همان، ص. ۶۱
 (۶) همان، 

پرسمان

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.