چه کسانی باید خمس بدهندReviewed by مهدي يوسف وند on Aug 20Rating: 5.0

چه کسانی باید خمس بدهند

چه کسانی باید خمس بدهند

در نوشتار قبل « خمس و موارد تعلق خمس» مطرح شد از اینجا کلیک کنید و مطالعه نمایید.

رساله توضیح المسائل خمس

[ آغاز سال خمسی]

مسأله 1765 تاجر و کاسب و صنعتگر و مانند اینها (1) از وقتی که شروع به کاسبی می‌کنند (2) یک سال که بگذرد، باید خمس آنچه را که از خرج سالشان زیاد می‌آید بدهند (3) و کسی که شغلش کاسبی نیست (4) اگر اتفاقاً معامله‌ای کند و منفعتی ببرد (5) بعد از آن که یک سال از موقعی که فایده برده بگذرد، باید خمس مقداری را که از خرج سالش زیاد آمده بدهد.

(1) (فاضل): که در کسب آنها تدریجاً سود حاصل می‌شود..

(2) (خوئی)، (تبریزی): از وقتی که منفعت می‌برند..

(3) (سیستانی): و همچنین است منبری و امثال او، هر چند درآمد او در مواقع خاصّی از سال باشد، اگر معظم مخارج سال را کفاف دهد و کسی که شغلی ندارد که از آن، مخارج زندگی را تحصیل کند و از کمک دولت یا مردم استفاده می‌کند، یا اتّفاقاً سودی بدست می‌آورد، بعد از آن که یک سال از موقعی که فائده برده بگذرد، باید خمس مقداری را که از خرج سالش زیاد آمده بدهد پس برای هر منفعت می‌تواند سال جداگانه‌ای حساب کند.

(4) (فاضل): مانند کشاورز که دفعتاً سود به دستش می‌آید مبدأ سال خمس وی از موقعی که فایده برده است می‌باشد.

(5 (گلپایگانی)، (خوئی)، (تبریزی)، (صافی): اگر اتفاقاً منفعتی ببرد..

(مکارم): مسأله آغاز سال برای حساب خمس هر کسی اولین درآمد اوست، یعنی اگر کسی شروع به تجارت و کسب و صنعت و زراعت و غیر اینها کند، اولین زمانی که درآمد برای او حاصل می‌شود اوّل سال خمس اوست و نمی‌توان با قصد و نیّت آن را جلو یا عقب انداخت و اگر بخواهد اوّل سال را جلو بیندازد راهش این است که حساب سال خود را زودتر از موعد معین برسد و خمس خود را بپردازد، همان وقت، اوّل سال او خواهد شد.

(زنجانی): مسأله تاجر و کاسب و صنعتگر و مانند اینها، چنانچه منفعت آنها از مخارج سال که ابتدای آن وقتی است که منفعت می‌برند، زیاد بیاید، باید خمس مقدار زیادی را بدهند، همچنین کسی که شغلش کاسبی نیست و اتفاقاً منفعتی برده، ابتدای سال وی وقتی است که منفعت برده است.

[منفعت و سود در بین سال خمسی]

مسأله 1766 انسان می‌تواند در بین سال هر وقت منفعتی به دستش آید، خمس آن را بدهد (1) و جایز است دادن خمس را تا آخر سال (2) تأخیر بیندازد (3) و اگر برای دادن خمس، سال شمسی قرار دهد، مانعی ندارد (4)

(1) (زنجانی): بلکه اگر بداند که منفعت صرف مخارج وی نمی‌گردد لازم است همان وقت که منفعت بدست می‌آورد خمس آن را بدهد و در صورتی که نمی‌داند که منفعت وی از مخارج سال وی زیاد می‌آید یا نه، جایز است دادن خمس را تا آخر سال تأخیر بیندازد و برای دادن خمس می‌توان سال شمسی یا قمری را ملاک قرار داد.

(2) (بهجت): تا آخر سال قمری.. (3) (اراکی): بقیّه مسأله ذکر نشده.

(سیستانی): ولی اگر بداند تا آخر سال به آن نیاز پیدا نمی‌کند، بنا بر احتیاط واجب باید فوراً خمس آن را بدهد..

(مکارم): می‌تواند آن را تا آخر سال تأخیر بیندازد تا مخارج احتمالیش را از آن بردارد. برای دادن خمس می‌توان معیار را سال شمسی یا سال قمری قرار داد.

(4) (بهجت): اگر برای دادن خمس ِ زراعت و مانند آن، که مطابق سال شمسی انجام می‌شود، سال خمسی را شمسی قرار دهد، اشکال ندارد.

مسأله اختصاصی

(مکارم): مسأله 1489 کسی که درآمد اضافی ندارد قرار دادن سال خمس برای او لازم نیست.

[حساب کردن خمس درآمد میت]

مسأله 1767 (کسی که مانند تاجر و کاسب باید (1) برای دادن خمس، سال قرار دهد (2)، اگر منفعتی به دست آورد و در بین سال بمیرد، باید مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت کسر کنند و خمس باقیمانده را بدهند (3)

(1) [کلمه «باید» در رساله آیات عظام: (خوئی)، (زنجانی) و (تبریزی) نیست]

(2) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام: (فاضل) و (سیستانی) نیست]

(3) (زنجانی): البتّه مخارج ضروری کفن و دفن و مراسم ترحیم که اگر از مال میّت صرف آنها نشود آبروی میّت در خطر است، از مخارج میّت به شمار می‌آید و خمس به آنها تعلّق نمی‌گیرد.

(تبریزی): بر ورثه لازم نیست مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت کسر کنند و خمس باقیمانده را بدهند.

(مکارم): مسأله کسی که سال خمس دارد اگر در وسط سال بمیرد باید مخارج او را تا موقع مرگش از منافع او کم کنند و خمس باقیمانده را بدهند.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

لینک کوتاه مطلب: http://goo.gl/tlMcyW

*- ضمنا شما می توانید از اینجا مشترک  خبرنامه سایت شوید و جدید ترین مطالب را دریافت کنید.

حتما بخوانيد



کلید:  چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند چه کسانی باید خمس بدهند

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب