اعمال ماه ذی الحجه

اعمال ماه ذی الحجه

اوّل ماه ذى الحجّه:
روز ولادت حضرت ابراهیم خلیل(علیه السلام)، پیامبر بزرگ و بت شکن و بناکننده خانه کعبه است.(1)
همچنین بنا بر نقل «شیخ طوسى»، این روز، روز ازدواج امیر مؤمنان على(علیه السلام) و حضرت صدّیقه کبرى فاطمه زهرا(علیها السلام) (در سال دوم هجرى) است.(2)
روز هفتم ماه ذى الحجّه:
وفات امام محمّد باقر(علیه السلام) (در سال 114) در چنین روزى واقع شده است.(3)
روز هشتم ماه ذى الحجّه:
این روز را روز «ترویه» مى نامند. «ترویه در لغت به معناى سیراب کردن، و آب ذخیره نمودن است»، در سابق که در عرفات آب نبود، حجّاج روز هشتم آب براى وقوف در عرفات در روز نهم از مکّه با خود مى بردند.(4)
روز نهم ذى الحجّه:
روز عرفه است که روزى بسیار بافضیلت است و حاجیان آن روز را در صحراى عرفات به یاد خدا هستند، همچنین این روز مصادف است با سال روز شهادت حضرت مسلم بن عقیل(علیه السلام) در شهر کوفه (در سال 60 هجرى قمرى).(5)
روز دهم ماه ذى الحجّه:
روز عید بزرگ قربان است که از اعیاد مهمّ اسلامى است.
روز پانزدهم ماه ذى الحجّه:
در چنین روزى میلاد مسعود حضرت امام على النّقى(علیه السلام) در سال 212 هجرى قمرى واقع شده است.(6)
روز هیجدهم ماه ذى الحجّه:
روز عید سعید غدیر، عید ولایت و امامت، از اعیاد مهمّ اسلامى است. آن روز پیامبر گرامى اسلام(صلى الله علیه وآله) به فرمان خداوند، على(علیه السلام) را به امامت و جانشینى خود منصوب کرد. این واقعه در سال دهم هجرى در سرزمین «خُم» نزدیکى مکّه کنار غدیر (برکه آبى) واقع شد. و لذا آن را عید «غدیر خم» مى نامند. مرحوم «علاّمه امینى»(رحمه الله) در کتاب شریف «الغدیر» که در 11 جلد نوشته شده است، روایات فراوانى را از طرق اهل سنّت راجع به جریان غدیر خم، نقل مى کند که جاى تردیدى براى هیچ فرد با انصافى باقى نمى گذارد.
روز بیست و چهارم ماه ذى الحجّه:
روز «مباهله» است، روزى است که رسول خدا(صلى الله علیه وآله) با نصاراى نجران «مباهله» کرد، و پیش از آن که مباهله صورت گیرد مسیحیان نجران، پشیمان شده و از مباهله صرف نظر کردند. این جریان در سال دهم هجرى واقع شده است.(7) (داستان آن را در ذیل اعمال روز مباهله شرح خواهیم داد).
همچنین در این روز حضرت امیرالمؤمنین على(علیه السلام) در حال رکوع انگشتر خود را به سائل داد(8) و آیه (إنَّما وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ)(9) در همین رابطه نازل شد.
روز بیست و پنجم ماه ذى الحجّه:
روز نزول سوره «هَلْ أَتى» است.(10) پس از آن که حضرت على، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین(علیهم السلام) و جناب فضّه، براى اداى نذر خویش که براى شفاى امام حسن و امام حسین(علیهما السلام) کرده بودند، سه روز روزه گرفتند و در روز اوّل غذاى افطار خود را به مسکین دادند و با آب افطار کردند و در روز دوم به یتیم و روز سوم به اسیر دادند این سوره در مدح آنان نازل شد (که بعداً شرحش خواهد آمد).

 

 

فضيلت ماه ذى الحجّه

ماه «ذى الحجّه»، آخرین ماه «سال هجرى قمرى» است و ماهى است بسیار پربرکت. بزرگان دین هنگامى که این ماه وارد مى شد، اهمّیّت ویژه اى به عبادت در آن مى دادند. مخصوصاً در دهه اوّل این ماه.(1)
در بعضى از روایات آمده است، شب هاى دهگانه اى که قرآن در سوره «والفجر و لیال عشر» به آن سوگند یاد کرده است، شب هاى دهه اوّل این ماه شریف است،(2) و این سوگند به خاطر عظمت آن است.
خداوند در سوره حج (آیه 28) ضمن بیان فریضه بزرگ «حج» سخن از «أیّام مَعْلُومات» گفته است که مؤمنان باید در آن به یاد خدا باشند. یکى از تفسیرهاى معروفِ «أیّام مَعْلُومات» که در روایات نیز آمده است، ده روز اوّل ماه ذى الحجّه است.(3) بنابراین، هم شب هاى آن عزیز است و هم روزهاى آن.
در حدیثى از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) مى خوانیم که عبادت و کار نیک در هیچ ایّامى به اندازه این ایّام (ده روز اوّل ماه ذى الحجّه) فضیلت ندارد.(4)
افزون بر اینها، هم صدا شدن با زوّار خانه خدا در این ماه، و یاد و خاطره مراسم باشکوه حج و معنویّت و برکات آن، حال و هواى دیگرى به انسان مى دهد; مخصوصاً براى کسانى که در سلک زوّار سعادتمند خانه خدا قرار گرفته اند، یا با یاد و خاطره آنها همراهند.
وجود دو «عید» مهمّ اسلامى عید قربان (عید اضحى) و عید غدیر (عید ولایت) و روز «عرفه» و خاطره دعاى عجیب و بسیار گرانبهاى امام حسین(علیه السلام) در عرفات، شکوه و عظمت خاصّى به این ماه بخشیده، و سزاوار است همه مؤمنان (مخصوصاً جوانان پاکدل) از فضاى آکنده از معنویّت این ماه غافل نشوند و در خودسازى و تهذیب نفس بکوشند که به پیشرفت هاى مهمّى نائل مى شوند.

 

حتما بخوانيد

فهرست کامل مفاتیح الجنان

 

نظر شما درباره این مطلب:

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.