وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

تاثیر حسن بصری بر تصوف

تاثیر حسن بصری بر تصوف

تاريخ عرفان مصطلح، مانند كلام از حسن بصرى متوفّى در ۱۱۰ هجرى آغاز مى‏ شود. حسن بصرى متولد سال ۲۲ هجرى است. عمر هشتاد و هشت ساله‏اى داشته و نه قسمت از عمرش در قرن اول هجرى گذشته است. حسن بصرى البته به نام «صوفى» خوانده نمى‏ شده است از آن جهت جزء صوفيه شمرده مى ‏شود كه اولاً كتابى تأليف كرده به نام رعايه حقوق الله كه مى‏تواند اولين كتاب تصوف شناخته شود. نسخه منحصر به فرد اين كتاب در آكسفورد است. نيكلسون مدعى است كه:

«اولين مسلمانى كه روش حيات صوفيانه و حقيقى را نوشته حسن بصرى است. طريقى كه نويسندگان اخير براى تصوف و وصول به مقامات عاليه شرح مى‏ دهند: اول توبه و پس از آن يك سلسله اعمال ديگر… كه هر كدام بايد براى ارتقاء به مقام بالاترى به ترتيب عملى شود.»(۱)

ثانياً خود عرفا بعضى از سلاسل طريقت را به حسن بصرى و از او به حضرت امير (ع) مى‏رسانند، مانند سلسله مشايخ ابوسعيد ابوالخير(۲)

ابن النديم در الفهرست، فن پنجم از مقاله پنجم، سلسله ابومحمد، جعفر خلدى را نيز به حسن بصرى مى‏ رساند و مى‏گويد: حسن هفتاد نفر از اصحاب بدر را درك كرده است.

ثالثاً بعضى از حكايات كه نقل شده است، مى‏رساند كه حسن بصرى عملاً جزء گروهى بوده است كه بعدها نام «متصوفه» يافتند. حسن بصرى ايرانى الاصل است.

مجموعه آثار شهيد مطهرى ج ۱۴ خدمات متقابل اسلام و ايران صفحه ۵۶۱ الى. ۵۶۲

(۱) (ميراث اسلام/ ۸۵)
۰۰۰ (۲) (تاريخ تصوف در اسلام/ ۴۶۲، نقل از كتاب حالات و سخنان ابوسعيد ابوالخير.)

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.