لمس بیمار توسط پرستار نامحرمReviewed by مهدي يوسف وند on Dec 14Rating: 5.0

لمس بیمار توسط پرستار نامحرم

لمس بیمار توسط پرستار نامحرم

*- در نوشتار قبل «حكم معاينه توسط پزشك» مطرح شد.

پرستار نامحرم

پرسش 119. پرستار براى گرفتن نبض و فشار خون و…بايد به بدن زن نامحرم نگاه كند و به بدن او دست بزند، تكليف چيست؟

همه مراجع (به جز تبريزى و سيستانى): با وجود زن پرستار، اين كار براى مرد پرستار جايز نيست؛ ولى اگر ضرورت باشد، اشكال ندارد.[1]

آيات عظام تبريزى و سيستانى: اگر براى انجام اين امور پرستار زن در دسترس نباشد و يا مهارت مرد در اين زمينه بيشتر باشد، اشكال ندارد.[2]

تبصره 1. پرستار در نگاه و لمس، تنها بايد به همان قسمت از بدن كه معاينه به آن ارتباط دارد، اكتفا كند.

تبصره 2. اگر معاينه با نگاه يا لمس محقق مى شود، بايد به همان اكتفا كند.

  • [1]. بهجت، احكام و استفتائات، ص29، س3 و 4؛ مكارم، نورى، فاضل و امام، تعليقات على العروة النكاح، م35؛ صافى، هداية العباد، ج2، (النكاح)، م22؛ وحيد، توضيح المسائل، م2450؛ توضيح المسائل مراجع، م2441 و خامنه اى، اجوبه الاستفتائات، س 1315.
  • [2]. تبريزى، صراط النجاة، ج5، س1023 و 1024 و استفتائات، س 1545؛ سيستانى، sistani.org، پزشكى، س1 و منهاج الصالحين، ج2، (النكاح)، م20 و 21.(احكام نگاه و پوشش، پرسمان).

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

س 1300: اگر برای پرستار غیر مماثل (غیر هم‌جنس با بیمار) هنگام گرفتن نبض (فشارخون) و چیزهای دیگری که احتیاج به لمس بدن بیمار دارند، دست کردن دستکش امکان داشته باشد، آیا انجام آن اعمال بدون دستکش‌هایی که پزشک هنگام درمان بیمار ازآنها استفاده می‏کند، جایز است؟

ج: با امکان لمس از روی لباس يا با دست کردن دستکش هنگام معالجه، ضرورتی به لمس بدن مريض غير مماثل (غير هم جنس) وجود ندارد و بنا بر اين جايز نيست.

س 1315: زن در هنگام وضع حمل چه تکلیفی دارد؟ و زنان پرستار که به زنهای دیگر در هنگام وضع حمل کمک می‏ کنند، نسبت به کشف عورت و نگاه‌کردن به آن چه تکلیفی دارند؟

ج: جايز نيست زنان پرستار عمداً و بدون اضطرار، به عورت زنان در هنگام وضع حمل نگاه کنند و همچنين پزشک هم بايد از نگاه‌کردن و لمس بدن زنی که بيمار است، تا زمانی که اضطرار پيدا نکرده، خودداری کند و بر زنان واجب است که در صورت توجه و توانايی، بدن خود را بپوشانند و يا از کس ديگری بخواهند اين کار را انجام دهد.

س 1318: آیا در صورتی که آموزش اقتضا کند، جایز است زنان پرستار به عورت زن دیگر نگاه کنند؟

ج: اگر درمان بيماريها و يا نجات نفس محترمی متوقف بر درسی باشد که ياد گرفتن آن مستلزم نگاه به عورت ديگران است، اشکال ندارد.

س 1301: در صورتی که عمل جراحی زیبایی برای زنان توسط پزشک مرد مستلزم نگاه‏کردن و لمس باشد آیا انجام آن جایز است؟

ج: عمل جراحی زيبايی، درمان بيماری محسوب نمی‏شود و نگاه‌کردن و لمسِ حرام به خاطر آن جايز نيست مگر در مواردی که برای درمان سوختگی و مانند آن باشد و پزشک مجبور به لمس و نگاه‌کردن باشد.

س 1302: آیا غیر از شوهر، نگاه‌کردن افراد دیگر به عورت زن حتّی پزشک، به‌طور مطلق حرام است؟

ج: نگاه‌کردن غير از شوهر حتّی پزشک و بلکه پزشک زن به عورت زن حرام است، مگر هنگام اضطرار و برای درمان بيماری.

س 1303: آیا مراجعه زنان به پزشک مرد که متخصص بیماریهای زنان است در صورتی که تخصص او از پزشکان زن بیشتر باشد و یا مراجعه به پزشک زن مشقّت داشته باشد، جایز است؟

ج: اگر معاينه و درمان منوط به نظر و لمسِ حرام باشد، جايز نيست به پزشک مرد مراجعه کنند، مگر در صورتی که مراجعه به پزشک زن حاذق و متخصّص غيرممکن و يا خيلی سخت باشد.اجوبه الاستفتائات.


طبق نظر آيت الله مكارم شيرازي

طبق نظر آيت الله مكارم شيرازي

سؤال 114. افعال و مشاغلى براى زن و مرد هست که مستلزم نظر و لمس بدن دیگرى است مثل دندان پزشکى، زایمان، جراحى و… در این گونه موارد تکلیف چیست؟ و آیا فرقى بین حال ضرورت و غیر آن هست و ملاک ضرورت چیست؟

جواب: این گونه امور فقط در صورت ضرورت جایز است و معیار ضرورت تشخیص عرف عام و صالح است.

سؤال 115. آمپول زدن زن توسط مرد نامحرم چگونه است؟

جواب: در غیر ضرورت جایز نیست.

سؤال 116. آیا مى توان بیمارى که امکان طهارت عورتین توسّط خودش وجود ندارد، را تطهیر نمود؟

جواب: چنانچه مستلزم نگاه و لمس نباشد، یا این که به وسیله همسر انجام شود، اشکالى ندارد; در غیر این صورت تنها در موارد ضرورت مى توان انجام داد.

سؤال 117. لمس عورت و بدن بیمار توسط پرستار و طبیب چه حکمى دارد؟

جواب: هرگاه پرستار یا طبیب ناچار باشد به عورت بیمار دست بزند باید دستکش یا مانند آن در دست داشته باشد، همچنین اگر طبیب و پرستار مرد ناچار باشد دست به بدن زن بزند یا طبیب و پرستار زن دست به بدن مرد بزند، ولى در صورت ضرورت و ناچارى اشکالى ندارد.احکام خانواده در پرتو فقه اسلامى

تطهیر عورت شخص بیمار توسط پرستار

پرسش :آیا مى توان بیمارى که امکان تطهیر عورتین وى توسّط خودش وجود ندارد، را تطهیر کرد؟

پاسخ :چنانچه مستلزم نگاه و لمس نباشد، یا اینکه به وسیله همسرش انجام گیرد اشکالى ندارد. در غیر این صورت تنها در موارد ضرورت جایز است.

نحوه محرمیت پرستار نسبت به جانبازان

پرسش :این جانب یکى از جانبازان انقلاب اسلامى هستم که از گردن به پایین فلج هستم و به هیچ وجه قادر به انجام کارهایم نیستم با توجّه به این که یکى از خواهران راضى است که جهت رضاى خدا همه کارهایم غیر از مسائل جنسى را انجام دهد آیا راهى براى محرمیّت ما وجود دارد؟

پاسخ :هرگاه صیغه عقد موقّت آن دختر (هر چند براى مدّت کوتاهى) براى پدر شما خوانده شود شما براى همیشه به او محرم خواهید شد، البتّه مانند محرمیّت مادر و خواهر نه محرمیت همسر. استفتائات آيت الله مكارم شيرازي.

سؤال 406 ـ آمپولى به بیمارى تزریق شده، و بیمار به واسطه آن فوت کرده است. حکم ضمان یا عدم ضمان، و فردى که باید دیه را بپردازد، در صورتهاى ذیل چگونه است؟

1. تزریق توسّط شخص آشنا به آمپول و تزریق صورت گرفته، ولى در تزریق اشتباه کرده است.

2. این کار توسّط شخص غیر آشنا به آمپول و تزریق، صورت گرفته است.

3. تزریق توسّط طبیب حاذق بوده، و لیکن سهل انگارى کرده است.

جواب: 1 تا 3. کار تزریق کننده مانند کار طبیب است; هرگاه حاذق باشد و اخذ برائت (به طور عام یا خاص) کند ضامن نیست، و بدون اخذ برائت ضامن است. و در صورت سهل انگارى و عدم حذاقت مطلقاً ضامن است.

سؤال 407 ـ اگر تزریق آمپول منجر به عارضه، یا فوت شود، آیا تزریق کننده در موارد ذیل ضامن است؟

الف) اشتباه در تجویز پزشک باشد.

ب) تزریق کننده مجوّز قانونى دارد; امّا قواعد تزریقات را رعایت نکرده باشد.

ج) تزریق کننده مجوّز قانونى دارد; و قواعد تزریقات را نیز رعایت کرده است.

د) تزریق کننده مجوّز قانونى ندارد.

جواب: در مورد اوّل پزشک و در مورد دوم تزریق کننده ضامن است. در مورد سوم چنانچه مرگ یا عارضه، ناشى از خطاى تزریق کننده باشد، او ضامن است; مگر اینکه قبلاً به طور خصوصى یا به طور عام از بیماران خود برائت گرفته باشد، و اگر به خاطر عیب و علّت غیر عادى در بیمار بوده، ضامن نیست. و در مورد چهارم تزریق کننده ضامن است.

سؤال 408 ـ اگر خون گرفتن منجر به عارضه گردد، چه حکمى بر آن مترتّب است؟

جواب: مانند مسأله سابق است.

سؤال 409 ـ عدم رعایت بهداشت توسّط پزشک یا پرستار در هر بخش، ممکن است موجب ضرر و زیان به بیمار شود. آیا چنین کارى ضمان آور است؟

جواب: در صورتى که از حدّ معمول و متعارف پزشکى کمتر رعایت کنند، و بیم انتقال بیمارى برود، موجب ضمان است.

سؤال 410 ـ چنانچه طبیب حاذق اشتباهاً داروى عوضى براى بیمارى تجویز کند و پرستار هم همان دارو را به بیمار بدهد، و آسیبى متوجه بیمار گردد، خسارت وارده بر عهده کیست؟

جواب: بر عهده طبیب است.

سؤال 411 ـ عدم استریل وسایل آندوسکوپى باعث انتقال بیمارى به دیگر بیماران مى شود. اگر چنین اتّفاقى بیفتد چه کسى ضامن است؟

جواب: کسى که مباشر کار بوده ضامن است.

سؤال 412 ـ براى پرستارانى که مأموریّت دارند همراه بیمار به شهرستانهاى همجوار سفر کنند، گاه اتفاق مى افتد که در یک هفته ده بار اعزام مى شوند و گاه ممکن است در یک هفته اصلاً اعزام نشوند. نماز و روزه چنین پرستارانى چه حکمى دارد؟

جواب: اگر بیشتر هفته ها اعزام مى شوند و اعزام به طور مکرّر است، نماز و روزه آنها تمام است. در غیر این صورت شکسته است.

سؤال 413 ـ آیا مى توان بیمارى که امکان تطهیر عورتین وى توسّط خودش وجود ندارد، را تطهیر کرد؟

جواب: چنانچه مستلزم نگاه و لمس نباشد، یا اینکه به وسیله همسرش انجام گیرد اشکالى ندارد. در غیر این صورت تنها در موارد ضرورت جایز است.

سؤال 414 ـ پزشکى قانونى در تعیین علّت فوت یک خانم باردار چنین نظر داده است: «چون ماما مى بایست طبق مقررات زائو را به پزشک متخصّص معرفى نماید، و این امر صورت نگرفته، 20% مقصّر است» آیا دادگاه مجاز به محکوم کردن ماما به لحاظ عدم راهنمایى زائو به پزشک متخصّص به میزان فوق مى باشد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا ماما باید دیه جنین را نیز به همان نسبت بپردازد؟

جواب: شخص ماما تنها مستحق تعزیر است; و ممکن است تعزیر مالى انتخاب شود. > رساله احکام پزشکی > 7. ضمانت پرستاران.

مسأله 785: هر گاه پرستار یا طبیب ناچار باشد دست به عورت بیمار بزند باید دستکش یا مانند آن بپوشد; همچنین اگر طبیب و پرستار مرد ناچار باشد دست به بدن زن بزند، یا طبیب و پرستار زن دست به بدن مرد بزند، باید دستکش یا مانند آن در دست داشته باشد; ولى در صورت ضرورت و ناچارى اشکالى ندارد.

سؤال 786: لمس و تماسّ دست دانشجوى پسر، با دست زن بیمار موقع گرفتن نبض و معاینه و معالجه، در مقام آموزش علمى که از نظر استاد الزامى است، در دو صورت ضرورت و عدم ضرورت، چه حکمى دارد؟

جواب : تنها در مورد ضرورت جایز است و اگر امکان داشته باشد که از روى پیراهن بگیرد مقدّم است.

سؤال 787: آیا معاینه و لمس مردان غیر بیمار براى دانشجویان پزشکى دختر، در مقام آموزش پزشکى جهت کنترل سلامتى، استخدام، سربازى و مانند آن، جایز است؟

جواب : در امورى که براى جامعه ضرورت دارد جایز است.

سؤال 788: تزریق آمپول به بیمار زن، توسطّ مرد نامحرم، چگونه است؟

جواب : در غیر صورت ضرورت جایز نیست.

سؤال 789: مراجعه بیمار زن به دکتر مرد، در صورتى که دکتر حاذق زن نباشد، یا وجود دارد، ولى دکتر حاذق مرد سهل الوصول تر است، چه حکمى دارد؟ و بطور کلّى در چه صورتى زن مى تواند به دکتر مرد مراجعه کند، با توجّه به این که غالباً لمس لازم است؟

جواب : تنها در موارد ضرورت، یعنى عدم دسترسى به دکتر زن، جایز است.

سؤال 790: اگر عروس از باب احتیاط، براى بررسى بکارت به دکتر زن و در صورت نبودن متخصّص زن، به متخصّص مرد مراجعه کند، آیا این کار با توجّه به لزوم لمس جایز است؟

جواب : هر گاه ترک این کار مظنّه مفاسد و اختلافات مهمّى بوده باشد جایز است و در این صورت باید حتّى الامکان از طبیب زن و اگر ممکن است از غیر طریق رؤیت، مثلا با استفاده از لمس غیر مستقیم به وسیله دستکش و مانند آن، انجام گیرد.

سؤال 791: لمس و نظر به بیماران غیر همجنس تا چه سنّى جایز است؟

جواب : مادامى که ممیّز نباشند، لمس و نظر جایز است و هنگامى که به حدّ تمییز رسیدند، نگاه کردن قبل از بلوغ، اگر مفسده خاصّى نداشته باشد، اشکالى ندارد.

سؤال 792: آیا مراجعه زن بیمار به پزشک مرد، در صورتى که بتواند پزشک زن بیابد، جایز است؟ (با توجّه به این که معمولا پزشکان مرد، به دلیل سابقه زیادتر، از مهارت بیشترى برخوردار بوده و در امر طبابت از بانوان پزشک موفّق تر و حاذق تر هستند). ضمناً فرض سؤال در جائى است که از او معاینه جسمى به عمل مى آید.

جواب : در صورتى جایز است که تفاوت آگاهى آن دو در حدّى باشد که بیم آن برود پزشک زن موفّق به معالجه نشود و بیمارى ادامه یابد، یا تشدید شود، یا بهبودى به تأخیر افتد.

سؤال 793: در کارهاى مربوط به زایمان، دانشجویان زن (اعمّ از پزشکى و مامایى) به حدّ کفایت تربیت شده اند. آیا ضرورتى براى حضور مردان در بخشهاى زایمان، که موجب نظر یا تماس با بدن زنان مى شود، وجود دارد؟

جواب : در صورت وجود زنان لایق، حضور مردان در این موارد جایز نیست.

سؤال 794: تشریح جسد مردان، براى دانشجویان پزشکى دختر، چه حکمى دارد؟

جواب : مادام که ضرورت قطعى نباشد جایز نیست.

سؤال 795: در صورت وجود پزشک زن و مرد به تعداد کافى، آیا ملاک مراجعه بیماران، همجنس بودن پزشک است، یا حاذق بودن؟

جواب : در صورتى که در عدم مراجعه به حاذق تر، بیم خطر و ضرر باشد، باید حاذق تر را مقدّم بشمرد و اگر بیم ضرر و خطرى نباشد، معیار همجنس بودن است; البتّه در مواردى که معاینات بدنى لازم است.

سؤال 796: آیا مى توان بیماران را به مراجعه به پزشک همجنس، حتّى با ادّعاى اضطرار و مجوّز شرعى، ملزم کرد؟

جواب : در صورتى که بیمار خود را ناگزیر از مراجعه به غیر همجنس ببیند، مراجعه به غیر همجنس مجاز است.

سؤال 797: بسیارى از احکام شرع در مسائل پزشکى مشروط به عدم لمس و نظر جنس مخالف شده است، آیا منظور از لمس، لمس مستقیم پوست با بدن بیمار است، یا حتّى در صورتى که دست پزشک با پوششهایى نظیر دستکش طبّى پوشیده شده باشد، نیز اشکال دارد؟

جواب : در صورتى که بدن مستقیماً تماس پیدا نکند، براى نیازهاى پزشکى اشکالى ندارد.

سؤال 798: دانشجویان دختر مجبور هستند که در کلاس تشریح به عورت میّت مرد نگاه کنند و گذراندن این کلاسها الزامى است، حکم چنین نگاههایى چیست؟

جواب : تنها در صورت اجبار و اضطرار جایز است، همچنین اگر این کار انجام نشود معلومات طبّى آنها ناقص مى شود و براى مداواى بیماران مشکلى ایجاد مى شود، نگاه کردن جایز است.

سؤال 799: نگاه به جسد غیر همجنس، مسلمان یا غیر مسلمان، در مقام آموزش پزشکى براى معاینه، کالبد شکافى، تشریح، پیوند و قطع اعضا چه حکمى دارد؟

جواب : تنها در صورت ضرورت جایز است.

سؤال 800: نگاه کردن به عکسهاى عریان موجود در کتابهاى پزشکى، که آموزش آن براى دانشجویان دختر ضرورى است، و در عین حال خوف وقوع در گناه مى رود، چه حکمى دارد؟

جواب : بدون قصد لذّت و ریبه اشکالى ندارد و هر گاه چنین حالتى خود به خود حاصل شود، تنها در موارد ضرورت و به مقدار ضرورت نگاه کنند.

سؤال 801: افعال و مشاغلى وجود دارد که مستلزم نظر و لمس بدن غیر همجنس مى باشد، مثل دندان پزشکى، زایمان، جرّاحى و مانند آن، در این گونه موارد تکلیف چیست؟ آیا فرقى بین حال ضرورت و غیر آن هست؟ ملاک ضرورت چیست؟

جواب : این گونه امور فقط در صورت ضرورت جایز است، و معیار ضرورت تشخیص عرف عام و صالح است.  > رساله احکام بانوان > معاینات پزشکى. آيت الله مكارم شيرازي.

 

لينك كوتاه مطلب: http://hadana.ir/?p=24862 حتما بخوانيد

*- ويژه نامه احكام نگاه و ارتباط با نامحرم 



كليد: لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم گرفتن تبX گرفتن فشار خونX گرفتن نبضX زايمانX پرستارX گرفتن خون  لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم لمس بیمار توسط پرستار نامحرم آیا پرستار مى تواند براى گرفتن نبض و فشار خون و… به بدن نامحرم نگاه و او را لمس کند کمرنگی پرستار مرد در مقابل پررنگی پرستار زن احكام پرستاران

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب