وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي

احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي

۱- رساله توضيح المسائل آيت الله مكارم شيرازي        ۲-استفتائات معظم له

[fusion_builder_container hundred_percent=”yes” overflow=”visible”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

مطابق نظر آيت الله مكارم شيرازي
مطابق نظر آيت الله مكارم شيرازي

زکات فطره (مسئله ۱۶۹۲ تا ۱۷۰۹)

مسأله ۱۶۹۲ـ زکات فطره بر تمام کسانى که قبل از غروب شب عید فطر بالغ و عاقل و غنى باشند واجب است، یعنى باید براى خودش و کسانى که نانخور او هستند، هر نفر به اندازه یک صاع (تقریباً سه کیلو) از آنچه غذاى نوع مردم آن محل است، اعم از گندم و جو یا خرما یا برنج یا ذرّت و مانند اینها به مستحق بدهد و اگر پول یکى از اینها را بدهد کافى است.

مسأله ۱۶۹۳ـ غنى کسى است که مخارج سال خود و عیالاتش را دارد، یا ازطریق کسب و کار به دست مى آورد و اگر کسى چنین نباشد فقیر است، زکات فطره بر او واجب نیست و مى تواند زکات فطره بگیرد.

مسأله ۱۶۹۴ـ انسان باید فطره کسانى را که قبل از غروب شب عید فطر نانخور او حساب مى شوند بدهد، خواه بزرگ باشند یا کوچک، مسلمان باشند یا کافر، واجب النّفقه باشند یا غیر واجب النّفقه، نزد او زندگى کنند یا در جاى دیگر.

مسأله ۱۶۹۵ـ اگر کسى را که نانخور اوست و در شهر دیگر زندگى مى کند وکیل نماید که از مال او فطره خودش را بپردازد، چنانچه اطمینان و وثوق داشته باشد که فطره را مى دهد کافى است.

مسأله ۱۶۹۶ـ میهمانى که پیش از غروب شب عید فطر با رضایت صاحب خانه وارد شده و نانخور او محسوب مى شود (یعنى تصمیم دارد مدّتى نزد او بماند) دادن زکات فطره او نیز واجب است، امّا اگر فقط براى شب عید دعوت شده فطره او بر میزبان واجب نیست و در صورتى که بدون رضایت صاحب خانه باشد نیز بنابر احتیاط واجب فطره او را بدهد، همچنین فطره کسى که انسان را مجبور کرده است که خرجى او را بپردازد.

مسأله ۱۶۹۷ـ اگر پیش از غروب ، بچّه بالغ شود، یا دیوانه عاقل گردد، یا فقیر غنى شود، باید زکات فطره را بدهد، ولى اگر بعد از غروب باشد زکات فطره بر او واجب نیست، هر چند مستحبّ است اگر تا پیش از ظهر روز عید شرایط حاصل شود زکات فطره را بدهد.

مسأله ۱۶۹۸ـ مستحبّ است شخص فقیرى که فقط به اندازه یک صاع (تقریباً سه کیلو) گندم یا مانند آن دارد زکات فطره را بدهد و چنانچه عیالاتى داشته باشد و بخواهد فطره آنها را بپردازد، مى تواند آن یک صاع را به قصد فطره به یکى از آنان بدهد و او هم با همین قصد به دیگرى مى دهد، تا نفر آخر و بهتر است بعداً آن را به کسى بدهند که از خودشان نباشد و اگر یکى از آنها صغیر است ولىّ او به جاى او بگیرد و بعد به شخص دیگرى دهد.

مسأله ۱۶۹۹ـ هرگاه بعد از غروب شب عید فطر بچّه دار شود، یا کسى نانخور او گردد مستحبّ است فطره او را بپردازد، ولى واجب نیست.

مسأله ۱۷۰۰ـ اگر انسان نانخور کسى باشد، ولى قبل از غروب نانخور دیگرى شود، زکات فطره او بر عهده شخص دوم است، مثل این که دختر پیش از غروب به خانه شوهر رود که شوهرش باید فطره او را بدهد.

مسأله ۱۷۰۱ـ اگر زکات فطره انسان بر دیگرى واجب باشد، بر خود او واجب نیست، ولى اگر کسى که بر او واجب است نپردازد احتیاط واجب آن است که اگر مى تواند خودش بدهد.

مسأله ۱۷۰۲ـ هرگاه فطره انسان بر دیگرى واجب باشد اگر خودش آن را بپردازد از او ساقط نمى شود، مگر این که با اذن و اجازه طرف باشد.

مسأله ۱۷۰۳ـ زنى که شوهرش مخارج او را نمى دهد و نانخور دیگرى است فطره اش بر عهده کسى است که نانخور او مى باشد و اگر زن غنى است و از مال خود خرج مى کند باید شخصاً فطره را بدهد.

مسأله ۱۷۰۴ـ کسى که سیّد است نمى تواند زکات فطره از غیر سیّد بگیرد.

مسأله ۱۷۰۵ـ طفل شیر خوارى که از مادر یا دایه شیر مى خورد، فطره او بر کسى است که مخارج مادر یا دایه را مى پردازد و اگر از اموال خود آن طفل خرجش را بردارند فطره او بر کسى واجب نیست، نه بر خودش و نه بر دیگرى.

مسأله ۱۷۰۶ـ هرگاه کسى مخارج عیالاتش را از مال حرام بدهد واجب است فطره آنها را از مال حلال بدهد.

مسأله ۱۷۰۷ـ هرگاه انسان کسى را اجیر کند و شرط نماید که مخارج او را نیز بدهد (مانند خدمتکار) باید فطره او را هم بدهد، ولى در مورد کارگرانى که مخارج آنها بر عهده صاحب کار است و این مخارج جزئى از مزد آنها محسوب مى شود، فطره آنها بر صاحب کار واجب نیست، همچنین در میهمانخانه ها و مانند آن،که معمول است کارکنان غذاى خود را در همان جا مى خورند و این در حقیقت جزء حقوق آنها محسوب مى شود، فطره آنها بر خودشان است، نه بر صاحب کار.

مسأله ۱۷۰۸ـ مخارج سربازها در سربازخانه ها یا میدان جنگ بر عهده دولت است، ولى فطره آنها بر دولت واجب نیست و اگر شرایط در خودشان جمع است باید زکات فطره خود را بدهند.

مسأله ۱۷۰۹ـ هرگاه کسى بعد از غروب روز آخر ماه از دنیا برود، باید فطره او و عیالاتش را از مالش بدهند، ولى اگر پیش از غروب بمیرد واجب نیست و در صورتى که عیالاتش داراى شرایط وجوب فطره هستند خودشان باید زکات فطره را بپردازند.


مصرف زکات فطره (مسئله ۱۷۱۰ تا ۱۷۱۱)

مسأله ۱۷۱۰ـ زکات فطره را بنابر احتیاط واجب باید فقط به فقرا و مساکین بدهند مشروط بر این که مسلمان و شیعه دوازده امامى باشند و به اطفال شیعه که نیازمند هستند نیز مى توان فطره داد، خواه به مصرف آنها برسانند یا از طریق ولىّ طفل به آنها تملیک کنند.

مسأله ۱۷۱۱ـ فقیرى که فطره مى گیرد لازم نیست عادل باشد، ولى احتیاط واجب آن است که به شرابخوار و کسى که آشکارا معصیت کبیره مى کند فطره ندهند و همچنین به کسانى که فطره را در معصیت خداوند مصرف مى کنند.


احکام زکات فطره (مسئله ۱۷۱۲ تا ۱۷۱۷)

مسأله ۱۷۱۲ـ احتیاط واجب آن است که به فقیر بیشتر از مخارج سالش و کمتر از یک صاع (تقریباً سه کیلو) داده نشود.

مسأله ۱۷۱۳ـ هرگاه به جاى یک صاع، نصف صاع از جنس خوب بدهد بطورى که قیمتش به اندازه یک صاع جنس معمولى باشد، کافى نیست و اگر آن را به قصد قیمت فطره هم بدهد اشکال دارد.

مسأله ۱۷۱۴ـ انسان نمى تواند نصف صاع را از یک جنس (مثلاً گندم) و نصف صاع را از جنس دیگر (مثلاً جو) بدهد، مگر این که مخلوط آن دو غذاى معمول آن محل باشد.

مسأله ۱۷۱۵ـ مستحبّ است در دادن زکات فطره خویشاوندان محتاج را بر دیگران مقدّم دارد و بعد همسایگان نیازمند را و مستحبّ است اهل علم و فضل را اگر نیازى داشته باشند بر غیر آنها مقدّم بشمرد.

مسأله ۱۷۱۶ـ هرگاه به گمان این که کسى فقیر است به او فطره دهند و بعد معلوم شود فقیر نبوده، مى تواند آن مال را پس بگیرد و به مستحق بدهد و اگر پس نگیرد باید از مال خودش فطره را بدهد و اگر از بین رفته باشد، در صورتى که گیرنده فطره مى دانسته آنچه را گرفته زکات فطره است، باید عوض آن را بدهد و در غیر این صورت عوض بر او واجب نیست و اگر دهنده فطره در تحقیق حال فقیر کوتاهى نکرده باشد بر او هم چیزى نیست.

مسأله ۱۷۱۷ـ به کسى که ادّعاى احتیاج مى کند نمى توان زکات فطره داد، مگر آن که اطمینان حاصل گردد که او فقیر است، یا لااقل از ظاهر حالش گمان پیدا شود و یا بداند سابقاً فقیر بوده و رفع فقر او ثابت نشده باشد.


مسأله ۱۷۱۸ـ در زکات فطره مانند زکات مال قصد قربت لازم است، یعنى باید براى اطاعت فرمان خدا زکات فطره بدهد و نیّت فطره نیز شرط است.

مسأله ۱۷۱۹ـ زکات فطره را نمى توان قبل از ماه رمضان داد و اگر بدهد باید روز عید فطر اعاده کند، همچنین احتیاط واجب آن است که در ماه مبارک رمضان هم ندهد، ولى اگر پیش از ماه رمضان یا در ماه رمضان چیزى را به فقیر قرض دهد و بعد از آن که فطره بر او واجب شد طلب خود را به جاى فطره حساب کند مانعى ندارد.

مسأله ۱۷۲۰ـ در زکات فطره خوراک شخصى خود انسان ملاک نیست بلکه خوراک معمولى اهل شهر و یا محل ملاک است; بنابراین، کسى که همیشه برنج مى خورد مى تواند زکات فطره را از گندم بدهد.

مسأله ۱۷۲۱ـ در زکات فطره مى توان به جاى جنس، پول داد، مثلاً حساب مى کند قیمت یک من گندم چه اندازه است; پول آن را به همین عنوان به فقیر مى دهد، ولى باید توجّه داشت ملاک، قیمت خرده فروشى در بازار آزاد است نه قیمت عمده فروشى و نرخ رسمى و به تعبیر دیگر باید پولى بدهد که فقیر اگر بخواهد بتواند با آن همان جنس را از بازار بخرد.

مسأله ۱۷۲۲ـ گندم یا چیز دیگرى را که براى فطره مى دهند باید مخلوط با خاک و اشیاء دیگر نباشد، مگر این که بقدرى کم باشد که به حساب نیاید.

مسأله ۱۷۲۳ـ زکات فطره را از جنس معیوب نمى توان داد، ولى اگر جایى باشد که آن جنس خوراک غالب آنها محسوب مى شود اشکال ندارد.

مسأله ۱۷۲۴ـ کسى که زکات فطره چند نفر را مى دهد لازم نیست همه را از یک جنس بدهد و مى تواند (مثلاً) براى بعضى گندم و براى بعضى جو بدهد.

مسأله ۱۷۲۵ـ وقت اداى زکات فطره، روز عید فطر قبل از انجام نماز است; بنابراین، کسى که نماز عیدفطر را مى خواند باید فطره را پیش از نماز عید بدهد، ولى اگر نماز عید را نمى خواند مى تواند تا ظهر روز عید تأخیر بیندازد.

مسأله ۱۷۲۶ـ اگر دسترسى به فقیر ندارد مى تواند مقدارى از مال خود را به نیّت فطره جدا کرده و براى مستحقّى که در نظر دارد یا براى هر مستحق کنار بگذارد و باید هر وقت که آن را مى دهد نیّت فطره نماید.

مسأله ۱۷۲۷ـ اگر موقعى که دادن زکات فطره واجب است فطره را ندهد و کنار هم نگذارد احتیاط آن است که بعداً به نیّت «ما فى الذّمّه» یعنى بدون این که قصد ادا و قضا کند فطره را بدهد.

مسأله ۱۷۲۸ـ مالى را که به قصد فطره کنار گذارده، نمى تواند آن را با مال دیگرى عوض کند، بلکه باید همان را براى فطره بدهد.

مسأله ۱۷۲۹ـ هرگاه مالى را که براى فطره کنار گذاشته از بین برود، چنانچه دسترسى به فقیر داشته و کوتاهى کرده باید عوض آن را بدهد و اگر دسترسى نداشته و در حفظ آن نیز کوتاهى نکرده چیزى بر او نیست.

مسأله ۱۷۳۰ـ هرگاه انسان مالى دارد که قیمتش از فطره بیشتر است چنانچه نیّت کند که مقدارى از آن مال براى فطره است اشکال دارد.

مسأله ۱۷۳۱ـ احتیاط واجب آن است که زکات فطره را در همان محل مصرف کند، مثلاً نمى تواند براى بستگانش که در شهر دیگرى هستند بفرستد، مگر این که در آن محل مستحقّى پیدا نشود و هرگاه با وجود مستحق فطره را به جاى دیگرى ببرد و تلف شود ضامن است، ولى حاکم شرع مى تواند با توجّه به مصالح نیازمندان اجازه دهد آن را به محلّ دیگرى ببرند.

مسأله ۱۷۳۲ـ همانطور که قبلاً هم اشاره شد زکات فطره را بنابر احتیاط واجب در غیر مورد فقرا و مساکین نمى توان مصرف کرد، همچنین نمى توان از آن کارخانه هایى تأسیس کرد و منافع آن را در خدمت نیازمندان گذارد، ولى تهیّه سرمایه از آن براى افراد نیازمند به مقدارى که زندگانى آنها را اداره کند جایزاست. رساله توضيح المسائل آيت الله مكارم شيرازي



[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

مطابق نظر آيت الله مكارم شيرازي
مطابق نظر آيت الله مكارم شيرازي

استفتائات آيت الله مكارم شيرازي

سؤال ۳۶۸ ـ اگر شخصى هنگام غروب شب عیدفطر بیهوش باشد آیا زکات فطره از او ساقط است؟

 

جواب: بیهوش بودن باعث سقوط زکات فطره نمى شود.

سؤال ۳۶۹ ـ زکات فطره سربازى که نانخور دولت است بر عهده چه کسى است؟

جواب: بر دولت واجب نیست و اگر فقیر است بر خود او نیز واجب نیست، امّا اگر غنى باشد احتیاط آن است که خودش زکات را بپردازد.

سؤال ۳۷۰ ـ آیا پرداخت مالیات در نظام جمهورى اسلامى از وجوه شرعیّه کفایت مى کند؟

جواب: مالیات مانند سایر هزینه هاى کسبوکاراست و جاى وجوه شرعیّه را نمى گیرد.

سؤال ۳۷۱ ـ آیا کارگران کشاورزى که سهمى از زراعت را به عنوان حق الزّحمه مى گیرند، موظّف به دادن زکات هستند؟

جواب: اگر گرفتن سهمى از زراعت در مقابل همه کارهاى کشاورزى باشد (آن چنان که در میان مالک و رعیّت در بلاد ما معمول است) زکات به سهم آنها تعلّق مى گیرد به شرط این که سهم آنها به حدّ نصاب برسد. امّا اگر سهم را فقط در مقابل درو کردن یا مانند آن بگیرد ـ یعنى بعد از وقت تعلّق زکات ـ در این صورت چیزى بر کارگر نیست.

سؤال ۳۷۲ ـ به جز نه مورد زکات آیا موارد دیگرى نیز مشمول آن مى گردد؟

جواب: موارد زکات واجب همان موارد نه گانه است ولى زکات مستحب شامل غیر آن نیز مى شود.

سؤال ۳۷۳ ـ شخصى زکات نمى دهد، آیا پسرش مى تواند بدون این که پدر بفهمد مقدار زکات را جدا کند و به مستحق برساند؟

جواب: با اجازه حاکم شرع مى تواند این کار را انجام دهد.

لينك كوتاه مطلب:  http://hadana.ir/?p=15383

*- ضمنا شما  مي توانيد از اينجا مشترك خبرنامه سايت شويد و جديد ترين مطالب را دريافت كنيد.

حتما بخوانيد

*- ويژه نامه احكام زكات فطره  + (رساله توضيح المسائل ساير مراجع)



كليد: احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي  احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي  احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي  احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي  احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي   احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازياحكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي  احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي احكام زكات فطره آيت الله مكارم شيرازي[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]

🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.