وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

آيا از مردان حاضر در كربلا غير از امام سجاد(ع) شخص يا اشخاص ديگرى زنده ماندند يا خير؟

آيا از مردان حاضر در كربلا غير از امام سجاد(ع) شخص يا اشخاص ديگرى زنده ماندند يا خير؟

با مراجعه به منابع تاريخى، مى‏توان زنده ماندن عده‏اى را به دست آورد، در دو بخش بنى هاشم و اصحاب ديگر معرفى مى‏كنيم:

يك. بنى هاشم:

۱ امام سجاد (ع)

۲ حسن بن حسن معروف به حسن مثنّى

او در روز عاشورا در حالى‏كه مجروح بود، اسير شد و در حالى‏كه اسماء بن خارجه قصد كشتن او را داشت، عمربن سعد نگذاشت كشته شود. او با فاطمه دختر امام حسين (ع) ازدواج كرد و در ۳۵ سالگى دار فانى را وداع گفت. او مدتى متولى اوقاف و صدقات حضرت على (ع) بود.(۱)

حسن بن حسن پدر عبدالله بن حسن (معروف به عبدالله محض)، پدر محمد بن عبدالله (معروف به نفس زكيه) است و به جهت آنكه اولين علوى‏اى بود كه از پدر و مادر علوى به دنيا آمده بود، به اين لقب ملقب شد.

۳ زيد بن حسن (ع)

او نيز از فرزندان امام حسن (ع) بود كه بعضى منابع، گزارش حضور او را در كربلا ذكر كرده‏اند.(۲) او مدّت نود سال زيست و از بزرگان بنى‏هاشم به حساب مى‏آمد كه مدّت‏ها متولّى صدقات پيامبر اكرم (ص) بود.(۳)

۴ عمرو (عمر) بن حسن (ع)

گزارش حضور او در كربلا و زنده ماندنش پس از اين واقعه در بعضى از منابع ذكر شده است.(۴)

۵ محمد بن عقيل

۶ قاسم بن عبدالله بن جعفر(۵)

دو. اصحاب ديگر:

۱ عقبه بن سمعان

او غلام رباب همسر امام حسين (ع) بود كه در روز عاشورا اسير گرديد و به نزد عمر بن سعد برده شد. هنگامى كه عمر شنيد او برده است، دستور آزادى او را داد.(۶)

۲ ضحاك بن عبدالله مشرقى

او با امام حسين (ع) چنين شرط كرده بود: تا مادامى كه آن حضرت يار و ياورى دارد، در كنار او باشد و هنگامى كه امام (ع) تنها شد، بتواند آن حضرت را ترك كند. از اين رو در روز عاشورا و در آخرين لحظات به نزد امام (ع) آمد و شرط خود را يادآور شد. امام (ع) او را تصديق كرده اما پرسيد: چگونه خود را نجات مى‏دهى؟ سپس فرمود: اگر بتوانى خود را نجات دهى، از نظر من مانعى ندارد.

او پس از شنيدن اين سخن، سوار بر اسب خود شد و با جنگ و كشتن دو نفر از سپاه دشمن و شكافتن صف آنها، توانست به طور معجزه‏ آسا خود را نجات دهد.(۷) مورخان بعدها از او به عنوان يكى از راويان حوادث مختلف عاشورا بهره بردند.(۸)

۳ غلام عبدالرحمن بن عبدالله انصارى

او در صحنه كربلا حضور داشته و ناقل برخى از روايات بوده است. او مى‏گويد: هنگامى كه ديدم ياران كشته شدند، من از صحنه فرار كرده و خود را نجات دادم.(۹)

۴ مرقع بن ثمامه اسدى

۵ مسلم بن رباح مولى على‏(۱۰)

همان‏گونه كه ذكر شد، تعداد فراوانى از روايات واقعه كربلا كه در كتاب‏هاى تاريخى به يادگار مانده، با واسطه يا بى‏واسطه از اين افراد نقل شده است.

با مراجعه به منابع تاريخى، مى‏توان زنده ماندن عده‏اى را به دست آورد، در دو بخش بنى هاشم و اصحاب ديگر معرفى مى‏كنيم:

يك. بنى هاشم:

۱ امام سجاد (ع)

۲ حسن بن حسن معروف به حسن مثنّى

او در روز عاشورا در حالى‏كه مجروح بود، اسير شد و در حالى‏كه اسماء بن خارجه قصد كشتن او را داشت، عمربن سعد نگذاشت كشته شود. او با فاطمه دختر امام حسين (ع) ازدواج كرد و در ۳۵ سالگى دار فانى را وداع گفت. او مدتى متولى اوقاف و صدقات حضرت على (ع) بود.(۱۱). ۱۶۷

حسن بن حسن پدر عبدالله بن حسن (معروف به عبدالله محض)، پدر محمد بن عبدالله (معروف به نفس زكيه) است و به جهت آنكه اولين علوى‏اى بود كه از پدر و مادر علوى به دنيا آمده بود، به اين لقب ملقب شد.

۳ زيد بن حسن (ع)

او نيز از فرزندان امام حسن (ع) بود كه بعضى منابع، گزارش حضور او را در كربلا ذكر كرده‏اند.(۱۲). ۱۰۹ او مدّت نود سال زيست و از بزرگان بنى‏هاشم به حساب مى‏آمد كه مدّت‏ها متولّى صدقات پيامبر اكرم (ص) بود.(۱۳). ۱۶۵

۴ عمرو (عمر) بن حسن (ع)

گزارش حضور او در كربلا و زنده ماندنش پس از اين واقعه در بعضى از منابع ذكر شده است.(۱۴). ۱۰۹

۵ محمد بن عقيل

۶ قاسم بن عبدالله بن جعفر(۱۵). ۱۰۹

دو. اصحاب ديگر:

۱ عقبه بن سمعان

او غلام رباب همسر امام حسين (ع) بود كه در روز عاشورا اسير گرديد و به نزد عمر بن سعد برده شد. هنگامى كه عمر شنيد او برده است، دستور آزادى او را داد.(۱۶). ۴۵۴

۲ ضحاك بن عبدالله مشرقى

او با امام حسين (ع) چنين شرط كرده بود: تا مادامى كه آن حضرت يار و ياورى دارد، در كنار او باشد و هنگامى كه امام (ع) تنها شد، بتواند آن حضرت را ترك كند. از اين رو در روز عاشورا و در آخرين لحظات به نزد امام (ع) آمد و شرط خود را يادآور شد. امام (ع) او را تصديق كرده اما پرسيد: چگونه خود را نجات مى‏دهى؟ سپس فرمود: اگر بتوانى خود را نجات دهى، از نظر من مانعى ندارد.

او پس از شنيدن اين سخن، سوار بر اسب خود شد و با جنگ و كشتن دو نفر از سپاه دشمن و شكافتن صف آنها، توانست به طور معجزه‏آسا خود را نجات دهد.(۱۷). ۵۶۹ مورخان بعدها از او به عنوان يكى از راويان حوادث مختلف عاشورا بهره بردند.(۱۸)

۳ غلام عبدالرحمن بن عبدالله انصارى

او در صحنه كربلا حضور داشته و ناقل برخى از روايات بوده است. او مى‏گويد: هنگامى كه ديدم ياران كشته شدند، من از صحنه فرار كرده و خود را نجات دادم.(۱۹). ۴۲۲

۴ مرقع بن ثمامه اسدى

۵ مسلم بن رباح مولى على‏(۲۰). ۳۳۸

همان‏گونه كه ذكر شد، تعداد فراوانى از روايات واقعه كربلا كه در كتاب‏هاى تاريخى به يادگار مانده، با واسطه يا بى‏واسطه از اين افراد نقل شده است.

(۱) بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۱۶۶ و. ۱۶۷
۰۰۰ (۲) مقاتل الطالبيين، ص ۱۱۹ به نقل از: شهيد جاويد، ص. ۱۰۹
۰۰۰ (۳) بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۱۶۳-. ۱۶۵
۰۰۰ (۴) تاريخ طبرى، ج ۴، ص ۳۵۹ به نقل از: شهيد جاويد، ص. ۱۰۹
۰۰۰ (۵) سير اعلام النيلاء، ج ۳، ص ۲۰۳ به نقل از: شهيد جاويد، ص. ۱۰۹
۰۰۰ (۶) وقعه الطف، مقدمه، ص ۳۲ به نقل از: تاريخ طبرى، ج ۵، ص. ۴۵۴
۰۰۰ (۷) الكامل فى التاريخ، ج ۲، ص. ۵۶۹
۰۰۰ (۸) وقعه الطف، ص ۳۴ و ۳۵ (مقدمه).
۰۰۰ (۹) وقعه الطف، ص ۳۵ مقدمه به نقل از: تاريخ طبرى، ج ۵، ص ۴۲۱ و. ۴۲۲
۰۰۰ (۱۰) شهيد جاويد، ص ۱۰۹ به نقل‏از: تاريخ طبرى، ج ۴، ص ۳۴۷ و تهذيب تاريخ ابن‏عساكر، ج ۴، ص. ۳۳۸
۰۰۰ (۱۱) بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۱۶۶ و
۰۰۰ (۱۲) مقاتل الطالبيين، ص ۱۱۹ به نقل از: شهيد جاويد، ص‏
۰۰۰ (۱۳) بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۱۶۳-
۰۰۰ (۱۴) تاريخ طبرى، ج ۴، ص ۳۵۹ به نقل از: شهيد جاويد، ص‏
۰۰۰ (۱۵) سير اعلام النيلاء، ج ۳، ص ۲۰۳ به نقل از: شهيد جاويد، ص‏
۰۰۰ (۱۶) وقعه الطف، مقدمه، ص ۳۲ به نقل از: تاريخ طبرى، ج ۵، ص‏
۰۰۰ (۱۷) الكامل فى التاريخ، ج ۲، ص‏
۰۰۰ (۱۸) وقعه الطف، ص ۳۴ و ۳۵ (مقدمه).
۰۰۰ (۱۹) وقعه الطف، ص ۳۵ مقدمه به نقل از: تاريخ طبرى، ج ۵، ص ۴۲۱ و
۰۰۰ (۲۰) شهيد جاويد، ص ۱۰۹ به نقل‏از: تاريخ طبرى، ج ۴، ص ۳۴۷ و تهذيب تاريخ ابن‏عساكر، ج ۴، ص/ پرسمان.

🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.