وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

حکم شرعی فعالیت در بورس

س خرید و فروش سهامی که شرکتهای صنعتی یا تجاری یا بعضی از بانکها در معرض فروش می‏گذارند، چه حکمی دارد؟

حکم شرعی فعالیت در بورس

مطابق نظر آيت الله خامنه ای
مطابق نظر آيت الله خامنه ای

س ۱۶۹۵: خرید و فروش سهامی که شرکتهای صنعتی یا تجاری یا بعضی از بانکها در معرض فروش می‏گذارند، چه حکمی دارد؟ بدین ترتیب که شخصی یکی ازآن سهام را می‏خرد و در بازار بورس مورد خرید و فروش و معامله قرار می‏گیرد و در نتیجه قیمت آن از قیمت خرید بیشتر یا کمتر می‏شود و می‏دانیم که خود سهم مورد خرید و فروش قرار می‏گیرد نه سرمایه. همچنین در صورتی که شرکتهای مزبور فعالیتهای ربوی داشته باشند یا در این مورد شک داشته باشیم، مسأله چه حکمی دارد؟

ج: اگر ارزش مالی سهام کارگاه، کارخانه، شرکت و يا بانک به اعتبار خود سهام و براثر اعطای اعتبار به آنها توسط کسی که انجام اين کار به وسيله او صحيح است، باشد، خريد و فروش آن اشکال ندارد و همچنين اگر به اعتبار قيمت کارگاه، شرکت، کارخانه و يا بانک و يا سرمايه آنها باشد، با توجه به اينکه هر سهمی بيانگر جزئی از آن است، در نتيجه خريد و فروش سهام اشکال ندارد به شرطی که علم به مجموع سهام شرکت و امور ديگری که عرفاً برای رفع غرر، علم به آنها لازم است داشته باشد و فعاليت‏های شرکت يا کارِ کارخانه و کارگاه و يا بانک شرعاً حلال باشد.

س ۱۶۹۵: خرید و فروش سهامی که شرکتهای صنعتی یا تجاری یا بعضی از بانکها در معرض فروش می‏گذارند، چه حکمی دارد؟ بدین ترتیب که شخصی یکی ازآن سهام را می‏خرد و در بازار بورس مورد خرید و فروش و معامله قرار می‏گیرد و در نتیجه قیمت آن از قیمت خرید بیشتر یا کمتر می‏شود و می‏دانیم که خود سهم مورد خرید و فروش قرار می‏گیرد نه سرمایه. همچنین در صورتی که شرکتهای مزبور فعالیتهای ربوی داشته باشند یا در این مورد شک داشته باشیم، مسأله چه حکمی دارد؟
ج: اگر ارزش مالی سهام کارگاه، کارخانه، شرکت و يا بانک به اعتبار خود سهام و براثر اعطای اعتبار به آنها توسط کسی که انجام اين کار به وسيله او صحيح است، باشد، خريد و فروش آن اشکال ندارد و همچنين اگر به اعتبار قيمت کارگاه، شرکت، کارخانه و يا بانک و يا سرمايه آنها باشد، با توجه به اينکه هر سهمی بيانگر جزئی از آن است، در نتيجه خريد و فروش سهام اشکال ندارد به شرطی که علم به مجموع سهام شرکت و امور ديگری که عرفاً برای رفع غرر، علم به آنها لازم است داشته باشد و فعاليت‏های شرکت يا کارِ کارخانه و کارگاه و يا بانک شرعاً حلال باشد.

 

کسب درآمد از طریق سبدگردانی

سؤال: اگر فردی که در معاملات بورس اوراق بهادار تخصص ندارد، سرمایه اش را در اختیار اینجانب قرار دهد که برای او سهام شرکت های بورسی را خرید و فروش کنم و مقداری از سود حاصل از معاملات را به او بدهم؛ آیا درآمد حاصل از این نوع معاملات، که اصطلاحاً به آن #سبدگردانی گفته می شود، اشکال دارد؟

 جواب: اگر صاحب سرمایه به شما وکالت دهد با سرمایه اش در معاملات بورس درآمد کسب کنید و مقدار مشخصی از سود را به او و بقیه را بابت حق الزحمۀ خود بردارید، اشکال ندارد، البته اگر قانونی در این مورد وجود دارد، باید رعایت شود.

منبع: سایت هدانا برگرفته از استفتائات آیت الله العظمی خامنه ای.


حضرت آیت الله مکارم شیرازی
حضرت آیت الله مکارم شیرازی

سرمایه گذاری در بورس

پرسش :سرمایه گذاری در بورس از نظر شرعی مانعی دارد؟

پاسخ :بورس هرگاه مربوط به سهام كارخانه ها يا مراكز اقتصادى ديگر باشد كه وجود خارجى دارند، و مقدار سهم و قيمت آن كاملا روشن باشد، مانعى ندارد.

سرمایه گذاری در بورس

پرسش :سرما یه گذاری در بورس از نظر شرعی مانعی دارد؟

پاسخ :بورس هرگاه مربوط به سهام کارخانه ها باشد، سرمایه گداری در آن مانعی ندارد.

 

سرمایه گذاری در بورس خارج از کشور

پرسش :آیا سرمایه گزاری درشرکت های بورس خارج از کشور اشکال دارد؟

پاسخ :در صورتی که سرمایه گذاری در جای مشروعی باشد اشکالی ندارد.

 

خرید و فروش سهام

پرسش :آیا خرید و فروش سهام در بورس اوراق بهادار از لحاظ شرعی اشکال دارد؟ اگر اشکالی ندارد آیا برای خرید سهام شرکتی باید از کار آن شرکت مطلع باشیم یا صرف آنکه آن شرکت در بورس اوراق بهادار است و قصد اینجانب هم بدست آوردن سود ناشی از خرید فروش سهام و همچنین مشارکت در اقتصاد کشور است خرید و فروش سهام آن شرکت بلامانع است؟

پاسخ :اطلاع اجمالی کافی است و خرید و فروش سهام اشکالی ندارد.

خرید و فروش سهام دخانیات

پرسش :خرید و فروش سهام دخانیات در بورس، آیا اشکالی دارد؟
پاسخ :بنابر احتیاط واجب جایز نیست.

 

خیار فسخ در صورت عدم اطلاع از قیمت واقعی

پرسش :شخصی ازشرکتی سهام خریداری نموده و تقریباً هیچ اطلاعی از سود و ارزش سهام نداشته تا اینکه بعد از مدتی سهام خود را در حالی که از وضعیت بورس و قوانین آن اطلاع نداشته به قیمت پایین تری نسبت به ارزش سهام در بازار بورس به صورت وکالتی فروخته و اکنون خریدار مدعی سودهای سال خرید و قبل و بعداز آن است. در حالی که سودها بنام فروشنده صادر می شوند حال با توجه به اینکه بنظر می رسد آن شخص از بی اطلاعی فروشنده استفاده کرده است تکلیف چیست؟
پاسخ :هرگاه مغبون شده اید خیار فسخ دارید و در هر حال سودهای قبل از معامله ارتباطی به خریدار ندارد.

 

. خمس سرمايه بورس و اوراق مشاركت : چنانچه سال خمسى بر آن بگذرد بايد خمس آن پرداخت شود، ولى چنانچه براى پرداخت خمس در زحمت باشيد، مجازيد خمس آن را به ذمّه بگيريد و هر وقت توانستيد بپردازيد.

منبع: سایت هدانا برگرفته از استفتائات آیت الله العظمی مکارم شیرازی.


مطابق نظر آيت الله سيستانيمطابق نظر آيت الله سيستاني

پرسش: به طور کلی شرکت در معاملات بورس چه حکمی دارد ؟

پاسخ: خرید و فروش سهام صحیح است ، البته اگر معاملات شرکت سهامى حرام باشد ، مثل آنکه به داد و ستد شراب و یا معاملات ربوى مشغول باشد ، خرید سهام آن ، و مشارکت در این معاملات جایز نیست .

۷۵پرسش: عده ای هستند که بورس شغل آنها می باشد . آنها به مطالعه وضعیت شرکتها به این نتیجه می رسند که ارزش سهام شرکتی بالا خواهد رفت و لذا اقدام به خرید سهام آن شرکت می کنند و بعد از گران شدن سهام آن شرکت با فروش سهام سود می کنند .

با توجه به نوسانات بازار گاهی سودهای کلانی می کنند البته گاهی نیز ضررهای کلانی می کنند . اگر ما سرمایه مان را دراختیار این اشخاص قرار دهیم پولی که از این راه به دست می اید چه حکمی دارد ؟

پاسخ:

اشکال ندارد مگر اینکه سهام شرکتهای معامله با محرمات یا بانکهای ربوی باشد .

منبع: سایت هدانا برگرفته از استفتائات آیت الله العظمی سیستانی.


حضرت آيت الله بهجت
حضرت آيت الله بهجت

. دولت براى اجراى برخى طرح‌هاى ملى، اقدام به فروش اوراق مشارکت بين مردم مى‌کند، اين اوراق بدون نام و قابل خريد و فروش بوده و هر ماه مقدار مشخصى سود به آن تعلق مى‌گيرد، خريد و فروش و دريافت سود على‌الحساب که ماهيانه به آن تعلق مى‌گيرد، آيا جايز است؟
ج. جواز مبنىّ بر توفّر شرايط شرکت عقديّه و شرعيّه يا يکى ديگر از عقود صحيحه است.

۴٠١٠. آيا در صورت فروش سهام شرکت، لازم است مقدار آن معيّن باشد؟
ج. بايد مقدار آن مشخص باشد ـ مانند مساحت زمين ـ تا سبب غَرَر نشود.

۴٠١١. خريد سهام از شرکت‌ها و مؤسسّات دولتى يا خصوصى ـ مثل فروشگاه‌هاى زنجيره‌اى رفاه يا براى طرح‌هاى عمرانى مثل احداث بيمارستان و… ـ چگونه است؟
ج. اگر مال موجود خريدارى مى‌شود، مانعى ندارد وگرنه بايد واجد شرايط عقود شرعيه‌اى از قبيل شرکت يا مضاربه باشد.

منبع: سایت هدانا برگرفته از استفتائات آیت الله العظمی بهجت

 

حتما بخوانيد

*- ويژه نامه احكام خريد و فروش 

ویژه نامه و بخش احکام جامع سایت هدانا

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.

14 نظرات
  1. Reza می گوید

    سلام خسته نباشید.نوسان گیری به این صورت که مثلا سهمی را در قیمت ۱۰۰۰ تومن خرید و با استفاده از تحلیل های فنی فهمید که از ۱۵۰۰ تومن بالاتر نمیرود و در ان قیمت ان را فروخت و پس از ان قیمت سهم کاهش پیدا کند و فردی که ان را از من میخرد به تدریج ضرر کند این چه حکمی دارد؟ لطفا پاسخ دقیق دهید.ممنون

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      شما سهم واقعی را باید بفروشید، چه بسا تحلیل شما زیان باشد و طرف سود بکند یا تحلیل شما سود باشد و ضرر کند. شما به صورت واقعی بفروشید و فریب در این کار نباشد، یا مثلا از شرکتی که می دانید آنچنان ارزش ندارد بیش از اندازه تعریف نکنید در این صورت اشکال ندارد اما اگر خلاف مقررات باشد یا مثلا واقعیات را به نحو دیگری جلوه بدهید این اشکال دارد.
      وفقکم الله لکل الخیر

  2. حسینی می گوید

    سلام سوال من اینکه حتما باید درباره بورس و شرکتی که سهامشو میخریم اطلاعات کسب کنیم؟ نمیشه صرف اینکه یک شرکتی در بورس هستش اکتفا کرد و خرید وفروش انجام داد؟
    طبق نظر ایت الله خامنه ای

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      اگر تحت نظارت و مطابق قوانین هست بله می توان اعتماد کرد.
      وفقکم الله لکل الخیر

  3. حسینی می گوید

    سلام وقتتون بخیر این جمله >به شرطی که علم به مجموع سهام شرکت و امور ديگری که عرفاً برای رفع غرر، علم به آنها لازم است داشته باشد
    منظور اینکه من باید درباره بورس و تمام شرکت هایی که سهام اونارو در بورس میخرم مطالعه داشته باشم و نمیتونم صرف اینکه در بورس هستش اکتفا کنم و سهام خرید و فروش کنم

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      همینکه می دانید تحت نظارت و قوانین کشور هست همین هم یک نوع علم هست به شرط اینکه قرینه ای بر خلاف آن نداشته باشید.
      همین اندازه کافی هست و می توانید شرکت کنید.
      وفقکم الله لکل الخیر

  4. محمد می گوید

    سلام
    میخواستم نظر دقیق مراجع تقلید را درمورد خرید و فروش سهام بانکی و سرمایه گذاری بدونم.
    در متن بالا فقط حکم کلی گفته شده اما اینکه آیا بانکهای ربوی شامل بانکهای ایران هم می شود یا خیر، گفته نشده
    و نظر آیات عظام وحید خراسانی و صافی گلپایگانی و سیستانی در این مورد چیست؟
    با تشکر

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      از نظر فقهی هرگاه مربوط به سهام كارخانه ها يا مراكز اقتصادى ديگر باشد كه وجود خارجى دارند، و مقدار سهم و قيمت آن كاملا روشن باشد، و مطابق قوانین کشور فعالیت می کنند مانعى ندارد.
      وفقکم الله لکل الخیر

  5. hadi می گوید

    سلام
    فعالیت در فارکس چه حکمی داره؟
    اگ حرامه دلیل حرمتش چیه؟
    ممنون

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      در سایت سرچ کنید و مطالعه نمایید.
      وفقکم الله لکل الخیر

  6. وحید می گوید

    با سلام..یه مطلبی در مورد کلیت بورس به ذهنم می رسید..گفتم اینجا مطرح کنم..فرض کنید بنده قسمتی از سهام یک شرکتی رو خریداری کردم..و بعد از خریداری کردن هم نمیخوام این سهام رو بفروشم..با این فرضیات اگر اون شرکت بهم سود نده چه جوری میتونم از این سهام بهره مند بشم بدون فروختن..اگر من نتونم مثلا برم تو اون شرکت و مقداری از تجهیزات اون شرکت رو به عنوان سهم خودم بردارم..پس عملا به غیر از فروش راه دیگه ای برای بهره مند شدن ندارم..پس عملا چاره ای غیر از فروش ندارم پس سهم یک شرکت عملا نمیتونه به عنوان کالای قابل خرید و فروش از لحاظ شرعی مطرح بشه..پس جنبه مالیت نمیتونه داشته باشه…این معامله از لحاظ شرعی زیر سوال میره..***

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      لطف کنید سوالات خود را به صورت کوتاه مطرح بفرمایید.
      دقت کنید مالیت را ظاهرا اشتباه متوجه شده اید، اصلا بحث روی این نیست که شما بتوانید ابزار شرکت را بفروشید. شما سهمی از سهام شرکت را خریداری می کنید و شرکت می تواند شرط بگذارد که حق فروش یا مداخله در برخی امور شرکت را نداشته باشید. و شما هم قبول کنید. یا شرط کنید تمام ضرر برای شرکت باشد و اصل سهام شما محفوظ باشد این هم اشکال ندارد.
      اگر شرکت سود کرد و سهم شما را نداد باید از طریق قانونی اقدام کنید و دادگاه سود شما را با فرض اینکه سود کرده و نمی خواهد بدهد از شرکت دریافت می کند، چون حساب و کتاب سالانه شرکت ها در سامانه های اقتصادی، مالیاتی و خود بورس ثبت هست.
      در هر حال خطی به این مسئله نگاه نکنید، قوانین و مقررات بورس را مطالعه بفرمایید. بحث مالیت هم اینطور که در ذهن شما هست صحیح نیست. در هر حال سهم شرکت کاملا قانونی قابل خرید و فروش هست مگر اینکه خودتان در هنگام قرار داد مثلا شرکت جزو بندهای قرارداد شرط کرده باشد تا فلان تاریخ مثلا یک سال حق فروش ندارید، یا شرایط دیگر که شرعی باشد، با این شرایط هم این معاملات صحیح و شرعی و قانونی است.
      وفقکم الله لکل الخیر

  7. محمد می گوید

    با عرض سلام خواهشا اگر میتوانید بنده را کمک کنید چون باعث ابهام بنده شده درامدی که ازبورس در می اورم باتوجه به هجوم نقدینگی مردم به بورس افزایش قیمت سهام ها که بعضی از انها ممکن است دارای حباب شوند اگر بنده این سهم حبابی را به کسی بفروشم ایا درامد بنده مشکل دارد

    1. حجت الاسلام مهدی یوسف وند می گوید

      سلام علیکم
      اگر مطابق قوانین هست، و ارزش سهم افزایش می یابد، اشکال ندارد.
      وفقکم الله لکل الخیر