ظرف طلا و نقرهReviewed by مهدي يوسف وند on Jul 30Rating: 5.0

ظرف طلا و نقره

در نوشتار قبل «استفتائات مراجع پیرامون خرید و استفاده از ظرف طلا و نقره » مطرح شد از اینجا کلیک کنید و در تکمیل نوشتار حاضر مطالعه نمایید.

رساله توضیح المسائل طهارت

[خوردن و آشامیدن از ظرف طلا و نقره]

مسأله 226 خوردن و آشامیدن از ظرف طلا و نقره و استعمال آنها، حرام است (1) ولی استعمال آنها در زینت اطاق حرام نیست و نگاه داشتن نیز حرام نمی‌باشد (2).

(1) (فاضل:) حتی استعمال آنها در زینت اطاق حرام می‌باشد، ولی نگاهداشتن آن‌ها حرام نمی‌باشد.

(نوری:) حتی در زینت اطاق؛ و نگاه داشتن آنها حرام است و بر صاحب ظرف واجب است که آن را بشکند و از وضع ظرف بودن خارج کند.

(اراکی:) اگر چه برای زینت اطاق هم باشد حرام است بلکه نگاهداشتن آن هر چند استعمال نکند بنا بر احتیاط واجب حرام می‌باشد.

(2) (مکارم:) استفاده از آنها برای زینت اطاق، و یا هر منظور دیگر نیز جایز نیست (بنا بر احتیاط واجب).

(گلپایگانی، صافی:) مسأله حرام است خوردن و آشامیدن از ظرف طلا و نقره و استعمال آنها مطلقاً بنا بر احتیاط واجب؛ و حرمت نگاهداشتن آن‌ها به قصد ذخیره مالی نه به عنوان ظرف معلوم نیست اگر چه احوط است.

(خوئی، تبریزی، سیستانی:) مسأله خوردن و آشامیدن از ظرف طلا و نقره (خوئی، سیستانی: بلکه بنا بر احتیاط واجب مطلق استعمال آنها) حرام است، ولی زینت نمودن اطاق و مانند آن و نگاه داشتن آنها مانعی ندارد (خوئی، سیستانی: اگر چه أحوط ترک است) و هم چنین است ساختن ظرف طلا و نقره و خرید و فروش آنها برای زینت نمودن یا نگاه داشتن.

(زنجانی:) مسأله خوردن و آشامیدن از کاسه و سایر ظروف شُرب که از طلا یا نقره ساخته شده باشد، حرام است، بلکه احتیاط در اجتناب از هر گونه استعمال این ظروف می‌باشد، بنا بر این زینت نمودن اتاق و مانند آن با کاسه طلا و نقره بنا بر احتیاط جایز نیست.

(بهجت:) مسأله خوردن و آشامیدن از ظرف طلا و نقره حرام است ولی نگهداری و یا استعمال آنها در زینت اطاق حرام نمی‌باشد و در غیر زینت، محل ّ احتیاط است.

[ ساختن ظرف طلا و نقره]

مسأله 227 ساختن ظرف طلا و نقره و مزدی که برای آن می‌گیرند حرام نیست (1).

(1) (اراکی، نوری:) حرام است. (خوئی، تبریزی، سیستانی:) رجوع کنید به ذیل مسأله 226.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله ساختن ظرف طلا و نقره به قصد خوردن و آشامیدن از آن و سایر استعمالات محرّمه و اجرت ساختن آن حرام است.

(مکارم:) مسأله از ساختن ظروف طلا و نقره و مزدی که در مقابل آن می‌گیرند بنا بر احتیاط واجب باید اجتناب کرد، هم چنین از خرید و فروش آنها؛ و پولی که در مقابل آن گرفته می‌شود نیز اشکال دارد.

(بهجت:) مسأله ساختن ظرف طلا و نقره برای استعمال ِ حرام، حرام است و در غیر این صورت، حرام نیست و نیز مزدی که برای آن می‌گیرند، حرام نیست.

(زنجانی:) مسأله ساختن کاسه طلا و نقره و مانند آن و مزدی که برای آن می‌گیرند و نگاهداری آنها حرام نیست، هر چند احتیاط مستحب در ترک این کارها می‌باشد.

[خرید و فروش ظرف طلا و نقره]

مسأله 228 خرید و فروش ظرف طلا و نقره (1) و پول عوضی هم که (2) فروشنده می‌گیرد حرام نیست (3).

(1) (بهجت:) برای غیر استعمالات ِ حرام، اشکالی ندارد.. (2) (بهجت:) پول و عوضی هم که.. (فاضل:) پولی را که.. (3) (اراکی، نوری:) حرام است. (خوئی، سیستانی، تبریزی:) رجوع کنید به ذیل مسأله 226.

(مکارم:) رجوع کنید به ذیل مسأله 227.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله خرید و فروش ظرف طلا و نقره به قصد خوردن و آشامیدن و سایر استعمالات محرّمه و پول و عوضی هم که فروشنده می‌گیرد، حرام است.

(زنجانی:) مسأله خرید و فروش کاسه طلا و نقره و پول و عوضی که فروشنده می‌گیرد، حرام نیست، هم چنین استعمال غیر ظرف شرب هر چند از طلا و نقره ساخته شده باشد مانعی ندارد، اگر چه احتیاط استحبابی در اجتناب از تمام آنها است.

[گیره استکان که از طلا یا نقره می‌سازند]

مسأله 229 گیره استکان که از طلا یا نقره می‌سازند اگر (بعد از برداشتن استکان (1) ظرف به آن گفته شود (2)، استعمال آن چه به تنهایی و چه با استکان، حرام است و اگر ظرف به آن گفته نشود استعمال آن مانعی ندارد.

(1) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیت اللّه سیستانی نیست]

(2) (خوئی، سیستانی:) حکم استکان طلا و نقره را دارد و اگر ظرف به آن گفته نشود، استعمال آن مانعی ندارد.

(زنجانی:) مسأله استعمال گیره استکان که از طلا و نقره ساخته می‌شود مانعی ندارد.

(مکارم:) مسأله آن چه را ظرف نمی‌گویند مانند گیره استکان و بادگیر قلیان و غلاف شمشیر و امثال اینها اگر از طلا یا نقره باشد اشکال ندارد، ولی بنا بر احتیاط واجب از عطردان و سرمه دان و مثل آنها باید اجتناب کرد.

[ استعمال ظرفی که روی آن را آب طلا یا آب نقره داده‌اند]

مسأله 230 استعمال ظرفی که روی آن را آب طلا یا آب نقره داده‌اند اشکال ندارد. (1)

(1) (بهجت:) اشکال دارد، اگر چه به حدّی نباشد که دو ظرف متّصل به حساب بیاید.

[اگر فلزی را با طلا یا نقره مخلوط کنند]

مسأله 231 اگر فلزی را با طلا یا نقره مخلوط کنند و ظرف بسازند (1)، چنانچه مقدار آن فلز به قدری زیاد باشد که (2) ظرف طلا یا نقره به آن ظرف نگویند (3) استعمال آن مانعی ندارد (4).

(1) (زنجانی:) اگر فلزی را با طلا و نقره مخلوط کنند و کاسه و مانند آن بسازند..

(2) (خوئی، سیستانی، تبریزی:) به قدری باشد که.. (بهجت:) به قدری زیاد باشد که عرفاً..

(3) (اراکی:) بلکه به نام آن فلز بنامند مثلًا ظرف مسی..

(4) (مکارم:) چنانچه به آن ظرف طلا یا نقره نگویند استعمال آن مانعی ندارد، ولی اگر فقط طلا و نقره را با هم مخلوط کنند حرام است.

[اگر انسان غذایی را که در ظرف طلا یا نقره است]

مسأله 232 اگر انسان غذایی را که در ظرف طلا یا نقره است (1) در ظرف دیگر بریزد این استعمال جایز است (2) ولی اگر (3) بخواهد از ظرف دوم غذا بخورد و خالی کردن ظرف (4) برای آن نباشد که غذا خوردن از ظرف طلا یا نقره جایز نیست این استعمال حرام می‌باشد (5).

(1) (مکارم:) به منظور پرهیز از حرام..

(2) (مکارم:) ولی اگر به این منظور نباشد حرام است، امّا به هر حال خوردن آن غذا از ظرف دوّم که طلا و نقره نیست، اشکال ندارد.

(سیستانی:) چنانچه ظرف دوّم به حسب متعارف واسطه خوردن از ظرف اوّل نباشد اشکال ندارد.

(نوری:) اگر انسان غذائی را که در ظرف طلا یا نقره است به این منظور که غذا خوردن در ظرف طلا و نقره حرام است در ظرف دیگر بریزد این استعمال جایز است..

(3) (اراکی:) و اگر.. (4) (بهجت:) ظرف اوّل..

(5) (نوری:) ولی خوردن غذا از ظرف دوم مانعی ندارد.

(اراکی:) حرام نمی‌باشد.

(فاضل:) مسأله اگر انسان غذایی را که در ظرف طلا یا نقره است به قصد خوردن و آشامیدن، در ظرف دیگر خالی کند این استعمال حرام می‌باشد اما اگر بخواهد غذا را بخورد و چون در ظرف طلا و نقره حرام است غذا را در ظرف دیگر بریزد، اشکال ندارد و در هر صورت غذا خوردن از ظرف دوّم که طلا و نقره نیست اشکال ندارد.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله اگر انسان غذایی را که در ظرف طلا یا نقره است به قصد این که چون غذا خوردن در ظرف طلا و نقره حرام می‌باشد، در ظرف دیگر بریزد اشکال ندارد و اگر به این قصد نباشد، ریختن غذا از ظرف طلا یا نقره در ظرف دیگر حرام است، ولی در هر دو صورت خوردن غذا از ظرف دوّم مانعی ندارد.

(خوئی:) خوردن غذا از ظرف ِ دوّم در صورتی که عرفاً نگویند از ظرف طلا و نقره غذا می‌خورد مانعی ندارد.

(تبریزی:) چنانچه استعمال ظرف طلا و نقره صدق نکند اشکال ندارد..

(تبریزی:) خوردن غذا از ظرف دوّم، در صورتی که عرفاً نگویند از ظرف طلا و نقره غذا می‌خورد مانعی ندارد.

(زنجانی:) مسأله اگر انسان غذایی را که در کاسه طلا یا نقره است به قصد این که چون غذا خوردن در کاسه طلا و نقره حرام می‌باشد، در کاسه دیگر بریزد، خوردن غذا از ظرف ِ دوم در صورتی که عرفاً نگویند ظرف طلا و نقره را استعمال می‌کند مانعی ندارد.

[استعمال باد گیر قلیان و غلاف شمشیر]

مسأله 233 استعمال باد گیر قلیان و غلاف شمشیر و کارد و قاب قرآن (1) اگر از طلا یا نقره باشد اشکال ندارد و هم چنین عطردان و سرمه دان (2) و مثل اینها (3).

(1) (بهجت:) و عطردان و سرمه دان اگر از طلا و نقره باشد، خالی از اشکال نیست بلکه أظهر در عطردان و سرمه دان، منع است.

(2) (تبریزی:) و قلمدان طلا و نقره.

(3) (اراکی:) از استعمال عطردان و سرمه دان اگر از طلا یا نقره ساخته شده باشد بنا بر احتیاط واجب باید اجتناب کرد.

(گلپایگانی:) احتیاط واجب ((صافی:) احتیاط) آن است که عطردان و سرمه دان طلا و نقره را استعمال نکنند.

(خوئی، سیستانی، زنجانی:) احتیاط مستحب آن است که عطردان و سرمه دان ((خوئی، سیستانی:) و تریاکدان) طلا و نقره ((زنجانی:) و مانند آن) را استعمال نکند.

(مکارم:) رجوع کنید به ذیل مسأله 229.

[استعمال ظرف طلا یا نقره در حال ناچاری اشکال ندارد]

مسأله 234 استعمال ظرف طلا یا نقره در حال ناچاری اشکال ندارد (1) و برای وضو و غسل هم در حال تقیّه می‌شود ظرف طلا و نقره را استعمال کرد، بلکه گاهی واجب است.

(1) (گلپایگانی، فاضل، صافی:) مگر برای وضو و غسل، که در حال ناچاری هم نمی‌شود از ظرف طلا و نقره استفاده کرد.

(مکارم:) جایز است و برای وضو و غسل نیز در حال تقیه مانعی ندارد.

(بهجت:) برای غیر وضو و غسل اشکال ندارد. [پایان مسأله] (خوئی، تبریزی، سیستانی:) مسأله خوردن و آشامیدن از ظرف طلا یا نقره در حال ناچاری به مقدار دفع ضرورت اشکال ندارد، ولی زیاده بر این مقدار جایز نیست.

(زنجانی:) مسأله استعمال کاسه طلا و نقره مانند خوردن و آشامیدن از آنها در حال ناچاری به مقدار ضرورت اشکال ندارد؛ ولی زیاده بر این مقدار جایز نیست.

[استعمال ظرفی که معلوم نیست از طلا یا نقره است]

مسأله 235 استعمال ظرفی (1) که معلوم نیست از طلا یا نقره است یا از چیز دیگر اشکال ندارد (2).

(1) (زنجانی:) استعمال کاسه‌ای..

(2) (مکارم:) تفحّص و جستجو نیز لازم نیست.

مسائل اختصاصی

(نوری:) مسأله 236 همان طور که استعمال ظرف طلا و نقره و ساختن و خریدن و فروختن و نگاه داشتن و هر گونه استفاده از آن و اجرت برای ساختن و اصلاح آن حرام است، ساختن اشیائی از قبیل تخت و زین اسب و لوح و امثال آن از طلا و نقره، هر چند که ظرف نیست، نیز حرام است و راکد نگه داشتن این قبیل منابع ثروت جایز نیست و اسراف است و آن چه که در روایات، حکم به جواز آن شده است، ساختن و استعمال اشیائی است که حقیر یا تابع چیز دیگری مانند حلقه شمشیر و قاب قرآن است.

(مکارم:) مسأله 255 آن چه را طلای سفید می گویند نیز در حکم طلای سرخ و زرد است، بنا بر احتیاط واجب، اگر به آن «طلا» گفته شود.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

س 448: در بعضی از میهمانیها دیده می‏شود که شیرینی‏ها را در ظرفهای نقره‏ای می‏گذارند، آیا این ‏کار، خوردن غذا در ظرف نقره محسوب‏ می‏شود، و حکم‏ آن‏ چیست؟
ج: اگر برداشتن غذا و مانند آن از ظرف نقره به قصد خوردن، استعمال ظرف نقره در خوردن و آشاميدن محسوب شود، حرام است. اجوبه الاستفتائات.

لینک کوتاه مطلب: http://goo.gl/PMxBYZ

*- ضمنا شما می توانید از اینجا مشترک  خبرنامه سایت شوید و جدید ترین مطالب را دریافت کنید.

حتما بخوانيد



کلید:  ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا ظرف طلا

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب