شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسرReviewed by مهدي يوسف وند on Oct 1Rating: 5.0

شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر

شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر

پرسش: تعریف هبه چیست، آیا مرد می تواند هنگام طلاق یا قبل از آن اموالی را که به نام همسر خود کرده، مثلا بخشی از ماشین و منزل یا طلاها را بازپس بگیرد؟

پاسخ حجت الاسلام یوسف وند:

هبه در لغت به معنای بخشیدن و دادن چیزی به کسی بدون عوض است. و در اصطلاح؛ یعنی واهب  آن چیزی را که ملک خودش است رایگان و بلاعوض به دیگری انتقال بدهد که به آن عطیّه و نحله نیز می گویند. «هبه» عبارت است از خارج ساختن مال از ملک خود و به ملک دیگری در آوردن آن به طور رایگان . در صحت هبه، شرط است که قبض و اقباض انجام گرفته باشد. هر گاه «واهب» خواست، می‏تواند آن را به هم بزند و هدیه خود را پس بگیرد به شرط آنکه عین موهوبه باقی باشد و تغییری در آن ایجاد نشده باشد، در مواردی استثناء شده یعنی هبه در چند صورت قابل برگشت نیست:

1. هبه معوَّضه باشد؛ یعنی در قبال آن چیزی دریافت کرده باشد.

2. هبه به ذیرحم (بستگان نسبی) باشد.

3. مورد هبه تغییر پیدا کرده باشد مثلاً زمین باشد و در آن خانه ساخته باشند یا پارچه ای باشد و با آن لباس دوخته باشند یا فروخته باشند.

4. هبه کننده فوت کند.

5. هبه به قصد «قربه الی الله» پرداخت شده باشد. در این پنج صورت هبه قابل بازگشت نیست.

در غیر شرایط بالا شوهر می تواند اموال را پس بگیرد اما توجه کند که در روایتی از پیامبر اکرم صلوات الله علیه نقل شده که فرمودند:
«مَنْ رَجَعَ فی هِبَتِهِ فَهُوَ کَالرَّاجِعِ فی قَیْئِهِ؛ [وسائل الشیعه، ج۱۹، ص۲۴۴. ] کسی که هدیه خود را پس بگیرد مانند کسی ‏است که چیزی را که قی کرده دوباره بخورد.»

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

طبق نظر آيت الله مكارم شيرازي

حضرت آیت الله مکارم شیرازی

موارد مجاز پس گرفتن هدیه 

پرسش : در چه مواردی پس گرفتن هدیه جایز است؟
پاسخ : اگر هدیه گیرنده از اقوام و خویشاوندان باشد نمی تواند آن را پس بگیرد مگر این که شرط خاصی در مقابل دادن هدیه کرده و یا هدیه مشروط به ادامه زوجیت و یا امثال آن بوده، و اگر از اقوام نباشد تنها در صورتی می تواند، که عین آن هدیه موجود باشد و مصرف نشده باشد و شرط خاصی در مقابل دادن هدیه نکرده باشند.

پرسش : آیا هبه به زوجه، هبه لازم است؟
پاسخ : هبه به زوجه لازم نیست ولى بازگشت در آن مکروه است.

پس گرفتن طلاهای خریداری شده برای همسر

پرسش : طلایى براى زینت زن خریدارى و در اختیار وى قرار داده شده، ولى به او هبه نشده است. آیا در صورت فسخ نکاح طلا به ملک مالک اوّل یعنى زوج باقى است، ومى تواند آن را مطالبه نماید؟
پاسخ : اگر به قصد عاریه به او داده، مى تواند باز پس گیرد. و اگر به نیّت هبه باشد، و آن طلا را تعویض نکرده باشد، نیز حقّ باز پس گرفتن دارد. ولى با توجّه به این که معمولا به قصد هبه مى دهند، اگر طلا را تعویض کرده باشد، حق باز پس گرفتن ندارد. همچنین اگر زن و شوهر از اقوام همدیگر باشند.

پس گرفتن هدیه ای که استفاده حرام از آن شده

پرسش : خانمی یک گوشی برای شوهرش خریده، اما شوهرش از آن گوشی استفاده ی نادرستی کرده. آن خانم هم گوشی را برداشته، بگونه ای که شوهر فکر میکند گوشی را گم کرده.آیا خریدن آن گوشی مشکل شرعی دارد؟
پاسخ : در صورتی که شوهر از بستگان نباشد اشکالی ندارد.

عدول از بخشش مهریه ای که عین خارجی معین است

پرسش : عدول از بخشش مهریه در صورتی که مهریه عین خارجی باشد چه حکمی دارد؟
پاسخ : در صورتی که مهریه بدون تغییر مهمی موجود باشد و بین زن و شوهر رابطه خویشاوندی نسبی نباشد مانعی ندارد.

روش صحیح بازپس گیری ملک واگذار شده

پرسش : فردی ملک خود را واگذار کرده به فردی دیگر جهت حق انتفاع حال می خواهد پس بگیرد، چگونه باید عمل کند که شرعی باشد؟
پاسخ : در صورتی که بدون عوض واگذار کرده و جزء خویشاوندانش نبوده و قصد قربت نداشته می تواند بازپس بگیرد.

موارد هبه لازم 

پرسش : مواردی که هبه لازم است نه جایز و واهب حق رجوع ندارد کدام است؟
پاسخ : هبه به ارحام و اقوام در صورتیکه تحویل داده باشد یا به قصد قربت هبه ای انجام دهند نمی تواند رجوع کند و همچنین هبه معوضه لازم الاجراست.

موارد عدم جواز رجوع به هبه

پرسش : در چه مواردي رجوع به هبه جايز نيست؟
پاسخ : هبه در چند صورت قابل برگشت نیست: 1. هبه معوَّضه باشد؛ یعنی در قبال آن چیزی دریافت کرده باشد. 2. هبه به ذیرحم (بستگان نسبی) باشد. 3. مورد هبه تغییر پیدا کرده باشد مثلاً زمین باشد و در آن خانه ساخته باشند یا پارچه ای باشد و با آن لباس دوخته باشند یا فروخته باشند. 4. هبه کننده فوت کند. 5. هبه به قصد «قربه الی الله» پرداخت شده باشد. در این پنج صورت هبه قابل بازگشت نیست.

اختلاف زوجین در هبه یا صلح بودن مالی

پرسش : زوجينى كه قرابت نسبى ندارند در مورد مالى اختلاف دارند. زوج به عنوان اين كه فلان مال را به زوجه هبه كرده بخواهد رجوع كند، و زوجه مدّعى باشد شوهر به بيع يا صلح يا مانند آن از عقود لازمه به او تمليك كرده و بيّنه و مانند آن هم در بين نباشد، قول كدام يك مسموع است؟ اگر زوجه در فرض هبه، مدعى از بين رفتن يا تغيير و تبديل عين موهوبه باشد و زوج منكر باشد حكم چگونه است؟
پاسخ : اگر مرد دلیلى بر اثبات ادّعاى خود اقامه نکند حقّ رجوع ندارد و در فرض ادّعاى عدم تغییر یا از بین رفتن، قول زوج مقدّم است. استفتائات آیت الله مکارم شیرازی.

لینک کوتاه مطلب: https://goo.gl/Li02bD

حتما بخوانيد

ویژه نامه احکام زن و شوهر

ویژه نامه احکام متفرقه

  1.  مهرالسنه چقدر است 
  2. تعيين مهريه حق دختر يا پدر 
  3. حكم مهريه زن پس از فوت
  4. مهريه به نرخ روز طبق نظر مراجع تقليد
  5. بخشش مهريه
  6. مطالبه مهريه
  7. مهريه مشروط به توانايي مرد
  8. مهريه و تمكين
  9. باكره نبودن همسر و صحت عقد
  10. مهريه زن نازا
  11. بعد از ازدواج معلوم شود همسر عيب دارد
  12. مهريه در عقد موقت 
  13. مهريه زن ناشزه


کلید: شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر شرایط پس گرفتن هبه و هدیه از همسر – شرایط برخورداری از حق رجوع از هبه پس گرفتن وسايل بعد از طلاق آیا فسخ هبه به همسری که از ارحام نمی باشد جایز است شرایط باز پس گرفتن هدایای نامزدی  قانون هبه رجوع از هبه شرایط هبه احکام هبه نمونه هبه نامه نمونه دادخواست رجوع از هبه اثبات هبه شرایط رجوع از هبه

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب