استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیستReviewed by مهدي يوسف وند on Jul 30Rating: 5.0

استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست

رساله توضیح المسائل طهارت

4 استِحاله

[تعریف استحاله]

مسأله 195 اگر جنس چیز نجس به طوری عوض شود که به صورت چیز پاکی درآید پاک می‌شود (و می گویند: استحاله شده است) (1). مثل آن که چوب نجس (2) بسوزد و خاکستر گردد، یا سگ در نمک زار فرو رود و نمک شود، ولی اگر جنس آن عوض نشود مثل آن که گندم نجس را آرد کنند یا نان بپزند (3) پاک نمی‌شود.

(1) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام: خوئی، تبریزی، سیستانی، فاضل و زنجانی نیست]

(2) (اراکی:) چیز نجس..

(3) (بهجت:) گندم نجس را آرد کنند و یا آرد نجس را نان بپزند..

(مکارم:) مسأله هر گاه عین نجس چنان تغییر یابد که آن نام از آن برداشته، و نام دیگری به آن داده شود، پاک می‌گردد و می گویند «استحاله» شده است، مثل این که سگ در نمک زار فرو رود و مبدّل به نمک شود، هم چنین اگر چیزی که نجس شده است به کلّی تغییر یابد، مثل این که چوب نجس را بسوزانند و خاکستر کنند، یا آب نجس تبدیل به بخار شود، امّا اگر تنها صنعت آن تغییر کند مثل این که گندم نجس را آرد کنند پاک نمی‌شود.

مسأله اختصاصی

(بهجت:) مسأله 198 بخار و دود و شعله‌ای که از چیز نجس یا متنجس برمی خیزد پاک است ولی اگر بخار به صورت عرق و مایع درآید چه از نجس باشد و چه از متنجس، نجس است و نیز بنا بر احتیاط واجب باید از ذرات چربی و روغنی که از دود نجس و متنجس حاصل می‌شود و بر سطوح مجاور آن می‌نشیند اجتناب شود.

[ کوزه گِلی و مانند آن که از گِل نجس ساخته شده نجس است]

مسأله 196 کوزه گِلی و مانند آن که از گِل نجس ساخته شده نجس است (1) و باید (2) از ذغالی که از چوب نجس درست شده اجتناب نمایند. (3)

(1) (گلپایگانی، خوئی، تبریزی، صافی:) و هم چنین ذغال چوب نجس.

(2) (بهجت:) بنا بر احتیاط واجب باید.. (زنجانی:) بنا بر احتیاط باید..

(3) (سیستانی:) ذغالی که از چوب نجس درست شده چنانچه هیچ یک از خواص ّ حقیقت سابقه در آن نباشد پاک است. و اگر گِل نجس با آتش، مبدّل به سفال یا آجر شود، بنا بر احتیاط واجب نجس است.

(مکارم:) مسأله ذغالی که از چوب نجس درست شده نجس است، و هم چنین کوزه یا آجری را که از گِل نجس ساخته‌اند.

[چیز نجسی که معلوم نیست استحاله شده]

مسأله 197 چیز نجسی که معلوم نیست استحاله شده یا نه نجس است. (1)

(1) (زنجانی:) بنا بر احتیاط.

رساله توضیح المسائل طهارت

انقلاب

[اگر شراب به خودی خود سرکه شود]

مسأله 198 اگر شراب به خودی خود یا به واسطه آن که چیزی مثل سرکه و نمک در آن ریخته‌اند سرکه شود، پاک می‌گردد (1).

(1) (بهجت:) در صورتی که شراب با چیز نجس دیگری مخلوط نشده باشد؛ و این از مطهریّت انقلاب است.

[ شرابی که از انگور نجس درست کنند]

مسأله 199 شرابی که از انگور نجس درست کنند به سرکه شدن پاک نمی‌شود، بلکه اگر نجاستی هم از خارج به شراب برسد (1) احتیاط واجب آن است (2) که بعد از سرکه شدن از آن اجتناب نمایند.

(1) (اراکی:) با سرکه شدن پاک نمی‌شود، مگر آن که نجاست در آن قبل از سرکه شدن، از بین رفته باشد، (مستهلک شده).

(2) (مکارم:) واجب است.. (بهجت:) رجوع کنید به ذیل مسأله 200.

(گلپایگانی، سیستانی:) مسأله شرابی که از انگور نجس و مانند آن درست کنند، یا نجاست دیگری به آن برسد به سرکه شدن پاک نمی‌شود.

(زنجانی:) به سرکه شدن پاک می‌شود و احتیاط مستحب در اجتناب است.

(صافی:) بنا بر احتیاط به سرکه شدن پاک نمی‌شود.

(خوئی، تبریزی:) مسأله شرابی که از انگور نجس و مانند آن درست کنند، چنانچه در ظرف دیگری که پاک باشد بریزند و بعد سرکه شود پاک می‌شود، و هم چنین اگر نجاست دیگری به شراب برسد و مستهلک شود، در صورتی که به ظرف نرسیده باشد بعد از سرکه شدن پاک می‌شود.

[سرکه‌ای که از انگور نجس درست کنند]

مسأله 200 سرکه‌ای که از انگور و کشمش و خرمای نجس درست کنند نجس است (1).

(1) (زنجانی:) بنا بر احتیاط.

(بهجت:) و در طهارت آن بعد از انقلاب به شراب، و انقلاب شراب به سرکه تأمّل است.

[اگر پوشال ریز انگور یا خرما داخل آنها باشد]

مسأله 201 اگر پوشال ریز انگور یا خرما داخل آنها باشد و سرکه بریزند ضرر ندارد (1). و نیز اگر پیش از آن که خرما و کشمش و انگور سرکه شود خیار و بادمجان و مانند اینها در آن بریزند اشکال ندارد (2).

(1) (بهجت:) اشکال ندارد..

(گلپایگانی:) و این بنا بر قول به نجاست آن است به جوش آمدن، و [در مسأله 113] گذشت که اقوی طهارت است. [پایان مسأله] (خوئی، سیستانی، تبریزی:) بلکه ریختن خیار و بادمجان و مانند اینها در آن اگر چه پیش از سرکه شدن باشد نیز اشکالی ندارد، مگر این که پیش از سرکه شدن مسکر شده باشد.

(صافی:) و این بنا بر آن است که قائل به نجاست آن به وسیله جوش آمدن باشیم و [در مسأله 113] گذشت که أقوی طهارت است [پایان مسأله]

(2) (بهجت:) بنا بر اظهر.

(زنجانی:) مسأله اگر پوشال ریز انگور و کشمش و خرما داخل آنها باشد و سرکه بریزند مانعی ندارد، ولی احتیاط در آن است که تا خرما و کشمش و انگور سرکه نشده، خیار و بادمجان و مانند اینها در آن نریزند.

(مکارم:) مسأله اگر انگور را با چوبهایش سرکه بریزند، و معمولًا قبل از سرکه شدن شراب می‌شود، بعد از آن مبدّل به سرکه می‌گردد پاک است، امّا اگر خیار و بادمجان و مانند آنها، در آن بریزند احتیاط واجب، اجتناب است.

مسأله اختصاصی

(مکارم:) مسأله 218 کشمش و خرمایی که در غذا می‌ریزند خوردنش حلال است، هر چند جوشیده باشد.

رساله توضیح المسائل طهارت

5 کم شدن دو سوم آب انگور

[آب انگوری که جوش آمده پیش از آن که ثلثان شود]

مسأله 202 آب انگوری که جوش آمده پیش از آن که ثلثان شود، یعنی دو قسمت آن کم شود و یک قسمت آن بماند نجس نیست، ولی خوردن آن حرام است، ولی اگر ثابت شود که مست کننده است، حرام و نجس می‌باشد و فقط به سرکه شدن پاک و حلال می‌شود.

(اراکی:) مسأله آب انگوری که با آتش به جوش آمده، نجس نیست ولی خوردن آن حرام است و با ثلثان شدن، یعنی کم شدن دو سوّم آن به وسیله آتش، حلال می‌گردد. ولی چنانچه با غیر آتش به جوش آید پاک بودن آن و پاک شدنش به واسطه ثلثان محل ّ اشکال است، لکن اگر با آتش ثلثان شود، پاک می‌گردد.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله آب انگوری که به آتش جوش آمده اگر آن قدر بجوشد که ثلثان شود یعنی: دو قسمت آن کم شود و یک قسمت آن بماند پاک می‌شود ولی اگر به خودی خود جوش بیاید (صافی: یا به آتش جوش بیاید و به غیر آتش ثلثان شود) فقط به سرکه شدن پاک می‌شود و این حکم بنا بر قول به نجاست عصیر است به جوش آمدن و [در مسأله 113] گذشت که أقوی طهارت است.

(خوئی:) مسأله آب انگوری که به آتش یا به خودی خود جوش بیاید، حرام می‌شود، و اگر آن قدر به آتش بجوشد که ثلثان شود، یعنی دو قسمت آن کم شود و یک قسمت آن بماند، حلال می‌شود و در مسأله [113] گذشت که آب انگور به جوش آمدن نجس نمی‌شود.

(سیستانی:) اگر آن قدر بجوشد که دو قسمت آن کم شود و یک قسمت آن بماند، حلال می‌شود و اگر ثابت شود که مست کننده است، چنانچه بعضی در صورتی که خودبخود جوش بیاید گفته‌اند، تنها با سرکه شدن حلال می‌شود..

(تبریزی:) و بعید نیست که اگر دو قسمت آن به غیر آتش کم شود حلال باشد.

(نوری:) مسأله آب انگوری که خود به خود جوش آمده نجس است و فقط به سرکه شدن پاک و حلال می‌شود؛ ولی اگر به واسطه آتش جوش آمده است، پیش از آن که ثلثان شود یعنی دو قسمت آن کم شود، نجس نیست ولی حرام است و به ثلثان شدن به وسیله آتش حلال می‌شود.

(بهجت:) مسأله آب انگوری که جوش آمده پیش از آن که دو سوّم آن به واسطه جوشیدن کم شود و یک سوّم آن باقی بماند بنا بر أقوی و أحوط نجس است و بنا بر اظهر و أحوط فرقی نیست در این که به وسیله آتش جوش بیاید یا به وسیله دیگر ولی همین که دو سوّم آن کم شد یا مبدّل به سرکه گردید پاک می‌شود.

(مکارم:) مسأله هر گاه آب انگور با آتش بجوشد نجس نیست، ولی خوردنش حرام است، اما اگر آن قدر بجوشد که دو قسمت آن بخار شود و یک قسمت بماند، حلال می‌شود و اگر خودبخود به جوش آید و مست کننده شود حرام و نجس است و تنها با سرکه شدن پاک و حلال می‌شود.

(زنجانی:) مسأله آب انگوری که به آتش یا به خودی خود جوش بیاید، خوردن آن حرام و بنا بر احتیاط نجس می‌شود، چنانچه در مسأله [113] گذشت و اگر آن قدر با آتش بجوشد که ثلثان شود، یعنی دو سوم آن کم شود، پاک شده و خوردن آن حلال است؛ ولی اگر به خودی خود جوش بیاید بنا بر احتیاط فقط به سرکه شدن پاک می‌شود.

مسائل اختصاصی

(خوئی، تبریزی:) مسأله 204 اگر دو قسمت آب انگور بدون جوش آمدن کم شود چنانچه باقی مانده آن جوش بیاید حرام است.

(گلپایگانی، صافی:) نجس نیست ولی خوردن آن حرام است.

(سیستانی:) اگر عرفاً به آن آب انگور بگویند نه شیره، بنا بر احتیاطِ لازم حرام است.

(زنجانی:) حرام و بنا بر احتیاط نجس است.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله 205 خوردن آب انگوری که معلوم نیست جوش آمده یا نه حلال است ولی اگر با آتش جوش بیاید تا انسان یقین نکند که دو قسمت آن با آتش کم شده، حلال نمی‌شود. و اگر به خودی خود جوش آید تا سرکه نشود، حلال نمی‌شود.

(خوئی، تبریزی، زنجانی:) مسأله 205) (سیستانی:) مسأله 198 آب انگوری که معلوم نیست جوش آمده یا نه، حلال است (زنجانی: پاک است) ولی اگر جوش بیاید، تا انسان یقین نکند که دو قسمت آن کم شده، حلال نمی‌شود (زنجانی: پاک نمی‌شود).

[ اگر مثلًا در یک خوشه غوره یک دانه یا دو دانه انگور باشد]

مسأله 203 اگر مثلًا در یک خوشه غوره یک دانه یا دو دانه انگور باشد (1) چنانچه به آبی که از آن خوشه گرفته می‌شود آب غوره بگویند 2 و اثری از شیرینی در آن نباشد و بجوشد، پاک و خوردن آن حلال است.

(1) (خوئی:) مقداری انگور باشد.. (زنجانی:) یک دانه انگور باشد..

(مکارم:) دانه هائی از انگور باشد، و آب همه آن را بگیرند چنانچه به آن «آب غوره» گویند با جوشیدن، نجس یا حرام نمی‌شود. [پایان مسأله]

(2) (خوئی، سیستانی، تبریزی:) آب انگور نگویند و بجوشد خوردن آن حلال است.

(زنجانی:) آب انگور نگویند، هر چند جوش بیاید، پاک و خوردن آن حلال است.

مسائل اختصاصی

(خوئی:) مساله 207 اگر یک دانه انگور در چیزی که به آتش می‌جوشد بیفتد و بجوشد و مستهلَک نشود فقط خوردن آن دانه حرام است.

(گلپایگانی، صافی:) و در آن مستهلک شود خوردن آن حلال است.

(زنجانی:) احتیاط آن است که از آن اجتناب کنند و خوردن آن هم حرام است.

(تبریزی:) و اگر مستهلک شود خوردن آن اشکالی ندارد.

(سیستانی:) بنا بر احتیاط واجب.

(خوئی، تبریزی:) مسأله 208 – (سیستانی:) مسأله 201 اگر بخواهند در چند دیگ شیره بپزند، جایز است کفگیری را که در دیگ جوش آمده زده‌اند در دیگی که جوش نیامده بزنند.

(گلپایگانی، صافی:) مسأله 208 اگر بخواهند در چند دیگ شیره بپزند، باید کفگیری را که در دیگ جوش آمده زده‌اند در دیگی که جوش نیامده نزنند. و اگر همه جوش آمده باشد، باید کفگیر دیگی را که ثلثان نشده، در دیگی که ثلثان شده نزنند و این حکم بنا بر قول به نجاست عصیر است به جوش آمدن، ولی [در مسأله 113] گذشت که نجس نمی‌شود.

(زنجانی:) و ثلثان نشده..

(زنجانی:) یا اگر جوش آمده ثلثان شده، نزنند. [پایان مسأله]

[چیزی که معلوم نیست غوره است یا انگور]

مسأله 204 چیزی که معلوم نیست غوره است یا انگور، اگر جوش بیاید حرام نمی‌شود (1).

(1) (گلپایگانی، خوئی، تبریزی، سیستانی، صافی:) اگر جوش بیاید خوردن آن حلال است.

(مکارم:) اگر با آتش بجوشد، حرام نمی‌شود.

(زنجانی، نوری:) اگر جوش بیاید نجس نمی‌شود ((زنجانی:) و حرام هم نیست).

(بهجت:) اگر جوش بیاید نجس نمی‌شود و نیز اگر شک در جوشیدن آب انگور داشته باشیم، پاک و خوردن آن حلال است. امّا اگر یقین به جوشیدن آب انگور پیدا شد، باید یقین به کم شدن دو سوم آن یا سرکه شدن آن پیدا کنیم تا پاک و حلال شود.

مسائل اختصاصی

(بهجت:) مسأله 207 هر گاه انگور را در میان تیزاب بگذارند که سبزه شود، در صورتی که علم به جوشیدن حاصل نشود پاک است.

(مکارم:) مسأله 222 شیره‌ای که از بازار می‌گیرند و می‌دانند فروشنده از این مسائل با خبر است، پاک و حلال است و تفحّص لازم نیست.

رساله توضیح المسائل طهارت

6 انتقال

[اگر خون بدن انسان به بدن حیوانی که خون جهنده ندارد برود]

مسأله 205 اگر خون بدن انسان یا خون حیوانی که خون جهنده دارد، (یعنی: حیوانی که وقتی رگ آن را ببرند خون از آن جستن می‌کند) (1) به بدن حیوانی که خون جهنده ندارد برود و خون آن حیوان حساب شود، پاک می‌گردد و این را انتقال گویند (2). پس خونی که زالو از انسان می‌مکد چون خون زالو به آن گفته نمی‌شود و می گویند خون انسان است (3) نجس می‌باشد.

(1) (سیستانی:) [و] حیوانی که عرفاً خون ندارد آن را بمکد به طوری که در معرض آن باشد که جذب بدن آن حیوان گردد همان طوری که پشه از بدن انسان یا حیوان می‌مکد آن خون پاک می‌شود و این را انتقال می گویند، و امّا خونی که زالو از انسان برای معالجه می‌مکد چون معلوم نیست جزءِ بدن او شود نجس است. [قسمت داخل پرانتز در رساله آیت اللّه بهجت نیست]

(2) (خوئی، تبریزی، زنجانی:) و هم چنین است حکم در سایر نجاسات..

(مکارم:) بنا بر این خون پشه که جزءِ بدن او است پاک است، هر چند در اصل آن را از انسان گرفته، ولی خونی که زالو از انسان می‌مکد پاک نیست چون جزءِ بدن او محسوب نمی‌شود.

(3) (بهجت:) تا وقتی که چنین است..

[اگر کسی پشه‌ای را که به بدنش نشسته بکشد]

مسأله 206 اگر کسی پشه‌ای را که به بدنش نشسته بکشد (1) و نداند خونی که از پشه بیرون آمده از او مکیده یا از خود پشه می‌باشد، پاک است و هم چنین است اگر بداند از او مکیده ولی جزو بدن پشه حساب شود، اما اگر فاصله بین مکیدن خون و کشتن پشه به قدری کم باشد که بگویند خون انسان است (2)، یا معلوم نباشد که می گویند خون پشه است یا خون انسان، نجس می‌باشد.

(1) (سیستانی:) و خونی را که پشه مکیده از او بیرون بیاید آن خون پاک است زیرا در معرض آن بوده که غذای پشه شود اگر چه فاصله میان مکیدن خون و کشتن پشه بسیار کم باشد، ولی احتیاط مستحب ّ آن است که از آن خون در این صورت اجتناب شود.

(2) (گلپایگانی، صافی:) آن خون نجس می‌باشد، و اگر بداند که آن خون را از انسان مکیده و شک ّ کند که جزءِ بدن پشه شده یا نه، احتیاط اجتناب از آن است.

(مکارم:) مسأله هر گاه خونی از پشه بیرون آید و نداند خونی است که تازه از او مکیده یا از خود پشه است پاک، ولی اگر بداند هنوز خون جزءِ بدن پشه نشده نجس می‌باشد.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

لینک کوتاه مطلب: http://goo.gl/R1KXBb

*- ضمنا شما می توانید از اینجا مشترک  خبرنامه سایت شوید و جدید ترین مطالب را دریافت کنید.

حتما بخوانيد



کلید: استحاله یعنی چه انتقال در مطهرات استحاله یعنی چه استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست استحاله و انقلاب و انتقال نجس چیست

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب