ازدواج موقتReviewed by مهدي يوسف وند on Apr 1Rating: 2.0

ازدواج موقت

ازدواج موقت

نحوه خواندن صیغه موقت و شرایط آن را از اینجا کلیک کنید و مطالعه نمایید.

 

درباره ازدواج موقت

پرسش 184 . نظر مراجع تقليد درباره ازدواج موقت چيست؟

تمامى مراجع بزرگوار تقليد درباره ازدواج موقت مى گويند: ازدواج موقّت يكى از احكام مسلّم فقهى است كه اگر با شرايط و رعايت موازين شرعى انجام شود، حلال و جايز است.[1]

وجوب عقد موقت

پرسش 185 . اگر كسى به واسطه نداشتن همسر و نبود شرايط ازدواج دائم، به گناه مى افتد، آيا ازدواج موقت براى او واجب مى شود؟

همه مراجع: اگر امكان داشته باشد، ازدواج بر او واجب مى شود؛ هر چند به طور موقت.[2]

  • [1]. خامنه اى، استفتاء، س 178 و العروة الوثقى، ج 2، كتاب النكاح، م 2.
    [2]. خامنه اى، استفتاء، س 824 و العروة الوثقى، ج 2، كتاب النكاح، م 2 و 4 و دفتر: همه مراجع. (احكام ازدواج،پرسمان).

مُتعه یا صیغه

مسأله 2421 صیغه کردن زن اگر چه برای لذت بردن هم نباشد صحیح است. (1)

 (1) (سیستانی): ولی نمی‌شود زن شرط کند که مرد از او هیچ لذت جنسی نبرد.

(مکارم): مسأله در ازدواج موقّت باید مقدار وقت و مقدار مهر تعیین شده باشد و بدون آن باطل است. ازدواج موقّت هر چند برای لذت بردن هم نباشد بلکه به قصد محرم شدن نزدیکان آن دختر باشد جایز است مشروط بر این که دختری را که به ازدواج موقّت درمی آورند در حدّی باشد که قابل لذت جنسی باشد، مثلًا اگر کوچک است باید وقت را به اندازه‌ای زیاد کنند که دوران آمادگی دختر را شامل شود، هر چند بعد از عقد مدّت را ببخشند.

(زنجانی): مسأله ازدواج موقّت هر چند برای لذّت بردن هم نباشد، صحیح است. همسر موقّت را «متعه» یا «صیغه» نیز می گویند.

[ترک نزدیکی بیش از چهار ماه]

مسأله 2422 شوهر بیش از چهار ماه نباید نزدیکی بامتعه خود را ترک کند (1).

این مسأله، در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست.

(1) (فاضل): مگر با رضایت وی. و بنا بر احتیاط این حکم، در مسافر در سفر غیر ضروری هم ثابت است.

(گلپایگانی)، (صافی): مسأله واجب است که شوهر بیش از چهار ماه نزدیکی با متعه خود را اگر جوان باشد ترک نکند و بنا بر احتیاط بیش از این مدّت نزدیکی با متعه پیر خود را نیز ترک نکند.

(خوئی)، (اراکی)، (تبریزی)، (سیستانی)، (مکارم): مسأله احتیاط واجب آن است که شوهر بیش از چهار ماه با متعه خود ((سیستانی): اگر جوان باشد) نزدیکی را ترک نکند.

(زنجانی): مسأله احتیاط مستحب ّ آن است که شوهر بی رضایت زن بیش از چهار ماه نزدیکی با همسر موقّت خود را ترک نکند.

[شرط عدم نزدیکی]

مسأله 2423 زنی که صیغه می‌شود اگر در عقد شرط کند که شوهر با او نزدیکی نکند، عقد و شرط او صحیح است و شوهر فقط می‌تواند لذتهای دیگر از او ببرد، ولی اگر بعداً به نزدیکی راضی شود، شوهر می‌تواند با او نزدیکی نماید (1).

(1) (سیستانی): و همچنین است حکم در عقد دائم.

(مکارم): مسأله زن می‌تواند در ازدواج موقّت شرط کند که شوهر با او نزدیکی نکند و تنها لذتهای دیگر ببرد، ولی اگر بعداً به این امر راضی شود مانعی ندارد.

[نفقه زن صیغه ای]

مسأله 2424 زنی که صیغه شده اگر چه آبستن شود حق خرجی ندارد (1).

این مسأله، در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست

(1) (زنجانی): مگر حق ّ خرجی را برای وی شرط کرده باشند.

[حق همخوابی و ارث در ازدواج موقت]

مسأله 2425 زنی که صیغه شده حق همخوابی ندارد و از شوهر ارث نمی‌برد و شوهر هم از او ارث نمی‌برد (1).

این مسأله، در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست

(1) (اراکی): مگر در صورتی که ارث بردن را شرط کنند.

(خوئی)، (تبریزی): مگر در صورتی که ارث بردن را شرط کرده باشند که در این صورت هر که شرط کرده ارث می‌برد.

(سیستانی): و چنانچه ارث بردن را از یک طرف یا از هر دو طرف شرط کرده باشند صحت این شرط محل ّ اشکال است ولی مراعات احتیاط ترک نشود.

(زنجانی): مگر در صورتی که حق ّ همخوابی را شرط کرده باشند، و نیز اگر ارث بردن را شرط کرده باشند، هر کس ارث بردن وی شرط شده، ارث می‌برد.

(مکارم): مسأله [همسر ازدواج موقّت] از شوهر ارث نمی‌برد و شوهر هم از او ارث نمی‌برد و حق ّ واجب همخوابی نیز ندارد.

[ حق خرجی و همخوابی ]

مسأله 2426 زنی که صیغه شده اگر نداند که حق خرجی و همخوابی ندارد عقد او صحیح است و برای آن که نمی‌دانسته، حقی به شوهر پیدا نمی‌کند.

این مسأله، در رساله آیات عظام: (مکارم) و (بهجت) نیست

[ خروج زن از منزل در ازدواج موقت]

مسأله 2427 زنی که صیغه شده، می‌تواند بدون اجازه شوهر از خانه بیرون برود (1) ولی اگر بواسطه بیرون رفتن، حق شوهر از بین می‌رود بیرون رفتن او حرام است (2).

این مسأله، در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست

(1) (مکارم): یا کاری در خارج خانه برای خود انتخاب کند، مگر این که به خاطر بیرون رفتنش حق ّ شوهر از بین برود.

(2) (سیستانی): و بنا بر احتیاط مستحب ّ در صورتی که حق ّ شوهر از بین نرود، بدون اجازه او از خانه بیرون نرود.

(خوئی)، (تبریزی): مسأله زنی که صیغه شده چنانچه بدون اجازه شوهر از خانه بیرون برود و بواسطه بیرون رفتن، حق ّ شوهر از بین می‌رود بیرون رفتن او حرام است، و بنا بر احتیاط در صورتی که حق ّ شوهر از بین نرود بدون اجازه او از خانه بیرون نرود.

[وکالت در ازدواج موقت]

مسأله 2428 اگر زنی مردی را وکیل کند که به مدّت و مبلغ معیّن او را برای خود صیغه نماید، چنانچه مرد او را به عقد دائم خود درآورد یا به غیر از مدّت یا مبلغی که معیّن شده او را صیغه کند (1) وقتی آن زن فهمید اگر بگوید راضی هستم (2) عقد صحیح و گر نه باطل است.

این مسأله، در رساله آیات عظام: (بهجت) و (مکارم) نیست

(1) (اراکی): آن عقد فضولی است و وقتی آن زن فهمید می‌تواند به آن عقد رضایت دهد و چنانچه اجازه دهد، عقد نافذ و صحیح است.

(2) (خوئی)، (تبریزی)، (سیستانی): اگر اجازه نماید..

(زنجانی): وقتی آن زن فهمید، اگر پیش از آن که عقد انجام شده را رد کند، رضایت خود را به آن ابراز کند..

[ازدواج موقت دختر نابالغ برای محرمیت]

مسأله 2429 پدر و جد پدری می‌توانند برای محرم شدن، یک ساعت یا دو ساعت زنی را به عقد پسر نابالغ خود درآورند و نیز می‌توانند دختر نابالغ خود را برای محرم شدن به عقد کسی درآورند ولی باید آن عقد برای دختر مفسده نداشته باشد (1).

این مسأله، در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست

(1) (فاضل): باید آن عقد برای دختر مصلحت داشته باشد، حتّی اگر به مقدار مهریه‌ای باشد که برای دختر قرار می‌دهند.

(گلپایگانی)، (صافی): مسأله اگر پدر یا جدّ پدری برای محرم شدن، یک ساعت یا دو ساعت زنی را به عقد پسر نابالغ خود درآورد کافی است و نیز می‌تواند دختر نابالغ خود را برای محرم شدن به عقد کسی درآورد ولی باید آن عقد برای دختر مفسده نداشته باشد.

(خوئی)، (تبریزی): مسأله برای محرم شدن، می‌تواند پدر یا جد پدری، دختر نابالغ خود را یک ساعت یا بیشتر به عقد کسی درآورد ولی باید آن عقد برای دختر نفعی داشته باشد، و امّا اگر برای پسر نابالغ جهت مَحرَم شدن در زمانی که به طور کلّی قابلیت استمتاع نداشته باشد زنی را عقد نمایند محل ّ اشکال است.

(سیستانی): مسأله اگر برای محرم شدن مثلًا پدر یا جد پدری دختر یا پسر نابالغ خود را برای مدّت کوتاهی به عقد کسی درآورد، در صورتی که بر آن مفسده‌ای بار نشود عقد صحیح است، ولی اگر در مدّت ازدواج پسر به طور کلّی قابلیت تلذذ نداشته باشد، یا دختر به طور کلّی قابل تلذذ از او نباشد صحّت عقد محل ّ اشکال است.

(مکارم): مسأله پدر یا جدّ پدری می‌تواند برای محرم شدن با زنی او را به عقد موقّت پسر نابالغ خود درآورد (به شرط این که مدّت عقد به اندازه‌ای باشد که پسر به حدّ بهره گیری جنسی برسد) و نیز می‌تواند دختر نابالغی را برای محرم شدن بستگان به عقد کسی درآورد (به همان شرط که در مورد پسر گفته شد) و در هر دو صورت بنا بر احتیاط واجب باید عقد فایده‌ای برای آن دو داشته باشد و خالی از مفسده باشد.

(زنجانی): مسأله پدر یا جدّ پدری برای مَحرَم شدن می‌تواند زنی را به عقد پسر نابالغ خود درآورد و نیز می‌تواند دختر نابالغ خود را برای محرم شدن به عقد کسی درآورد ولی در هر دو صورت باید پسر یا دختر نابالغ صلاحیّت استمتاع داشته باشند یا مدّت عقد را به اندازه‌ای قرار دهند که صلاحیّت پیدا کنند.

[مسأله 2430]

مسأله 2430 اگر پدر یا جدّ پدری، طفل خود را که در محل ّ دیگری است و نمی‌داند زنده است یا مرده، برای مَحرَم شدن به عقد کسی در آورد (1) بر حسب ظاهر، محرم بودن حاصل می‌شود و چنانچه بعداً معلوم شود که در موقع عقد آن دختر زنده نبوده عقد باطل است و کسانی که بواسطه عقد ظاهراً مَحرَم شده بودند نامحرمند.

این مسأله، در رساله آیات عظام: (مکارم) و (بهجت) نیست

(1) (خوئی)، (تبریزی)، (سیستانی): در صورتی که مدّت زوجیّت قابل باشد که از معقوده استمتاع شود..

[مهریه در عقد موقت]

مسأله 2431 اگر مرد مدّت صیغه را ببخشد، چنانچه با او نزدیکی کرده، باید تمام چیزی را که قرار گذاشته به او بدهد و اگر نزدیکی نکرده باید نصف آن را بدهد (1) .

این مسأله، در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست.

(1) (خوئی)، (تبریزی): واجب است نصف مهر را بدهد و احتیاط مستحب ّ آن است که تمام مهر را بدهد.

(مکارم): مسأله مرد می‌تواند مدّت ازدواج موقّت را ببخشد و به آن پایان دهد، در این صورت اگر با آن زن نزدیکی کرده، باید تمام مهر و اگر نزدیکی نکرده، باید نصف آن را بدهد.

(سیستانی): مسأله اگر مرد مدّت ازدواج زن را ببخشد، چنانچه با او نزدیکی کرده، باید تمام مهری را که قرار گذاشته است به او بدهد، و اگر نزدیکی نکرده واجب است نصف مهر را بدهد.

(زنجانی): مسأله اگر مرد مدّت صیغه زن را ببخشد چنانچه با او نزدیکی کرده باید تمام مَهری را که قرار گذاشته‌اند به او بدهد، بلکه بنا بر احتیاط اگر نزدیکی هم نکرده تمام آن را بدهد.

[تبدیل ازدواج موقت به دائم]

مسأله 2432 مرد می‌تواند زنی را که صیغه او بوده و هنوز عدّه‌اش تمام نشده (1) به عقد دائم (2) خود درآورد (3) .

(1) (بهجت): بعد از تمام شدن مدّت ازدواج یا بخشیدن آن مدّت.. (2) (اراکی): یا موقّت.. (3) (خوئی)، (سیستانی): یا این که دوباره صیغه نماید ((سیستانی): ولی اگر هنوز مدّت ازدواج موقّت تمام نشده است و عقد دائم کند، عقد باطل است مگر اینکه مدّت باقیمانده را به او ببخشد سپس عقد کند).

(تبریزی): یا این که دوباره صیغه نماید ولی این کار قبل از تمام شدن مدّت صیغه جایز نیست مگر آن که باقی مدّت را بر زن قبلًا ببخشد.

(نوری): یا اینکه دوباره صیغه نماید، ولی در موقعی که هنوز صیغه او است و مدّت تمام نشده است اگر بخواهد او را به عقد دائم خود دربیاورد باید اوّل مدّت او را ببخشد و سپس او را به عقد دائم خود دربیاورد.

(فاضل): مسأله انسان نمی‌تواند دو مرتبه با زنی که در عقد او است ازدواج کند، لذا اگر زنی در عقد موقّت اوست، مادامی که مدّت عقد موقّت تمام نشده یا مرد آن را نبخشیده است، نمی‌تواند او را عقد دائم یا عقد موقّت دیگر کند و اگر عقد کند عقد دوم لغو است و بعد از تمام شدن مدّت عقد اوّل به یکدیگر نامحرم می‌شوند و می‌توانند مجدّداً با یکدیگر ازدواج کنند.

(مکارم): مسأله مرد می‌تواند زنی را که صیغه اوست به عقد دائمی درآورد، ولی باید نخست باقیمانده مدّت را ببخشد، سپس او را عقد کند.

مسأله اختصاصی

(مکارم): مسأله 2079 ازدواج موقّت بعد از تمام شدن مدّت آن، عدّه دارد به شرحی که در کتاب طلاق خواهد آمد و فرزندانی که از آن متولّد می‌شوند تمام حقوق فرزندی را دارند و از پدر و مادر و بستگان خود ارث می‌برند هر چند آن زن و شوهر از هم ارث نمی‌برند.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

لينك كوتاه مطلب: http://hadana.ir/?p=27309

حتما بخوانيد

*- ويژه نامه احکام ازدواج 

ویژه نامه احکام زن و شوهر

نحوه خواندن صیغه ازدواج دائم (متن+ترجمه)

نحوه خواندن صیغه ازدواج موقت(متن+ترجمه)

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب