احکام شکار کردن با اسلحهReviewed by مهدي يوسف وند on Sep 23Rating: 5.0

احکام شکار کردن با اسلحه

احکام شکار کردن با اسلحه

در نوشتار قبل « شیوه ذبح شرعی حیوانات» مطرح شد از اینجا کلیک کنید و در تکمیل نوشتار حاضر مطالعه نمایید.

لگو رساله توضیح المسائل احکام خوراکی

[شکار حیوان اهلی]

مسأله 2584 حیوان حلال گوشت وحشی مانند آهو و کبک و بز کوهی و حیوان حلال گوشتی که اهلی بوده و بعداً وحشی شده مثل گاو و شتر اهلی که فرار کرده و وحشی شده است (1) اگر به دستوری که بعداً گفته می‌شود آنها را شکار کنند پاک و حلال است، ولی حیوان حلال گوشت اهلی مانند گوسفند و مرغ خانگی (و حیوان حلال گوشت وحشی که بواسطه تربیت کردن اهلی شده است (2)، با شکار کردن پاک و حلال نمی‌شود.

(1) (گلپایگانی)، (فاضل)، (صافی): و به سهولت، ذبحش میسّر نیست..

(مکارم): اگر به وسیله اسلحه (با دستوری که بعداً گفته می‌شود) آن را شکار کنند حلال است، ولی حیوان حلال گوشت اهلی را اگر شکار کنند، حلال نمی‌شود، همچنین حلال گوشت وحشی که به وسیله تربیت کردن اهلی شده است.

(سیستانی): وحشی یا سرکش شده است که نمی‌توان آن را گرفت..

(2) (گلپایگانی)، (صافی)، (فاضل): و ذبحش به سهولت میسور است..

[قسمت داخل پرانتز در رساله آیت اللّه (بهجت) نیست]

[شرط شکار حیوان وحشی]

مسأله 2585 حیوان حلال گوشت وحشی در صورتی با شکار کردن پاک و حلال می‌شود که بتواند فرار کند یا پرواز نماید بنا بر این بچه آهو که نمی‌تواند فرار کند و بچه کبک که نمی‌تواند پرواز نماید، با شکار کردن پاک و حلال نمی‌شود (1) و اگر آهو و بچه‌اش را که نمی‌تواند فرار کند با یک تیر شکار نمایند، آهو حلال و بچه‌اش حرام است.

(1) (مکارم)، (بهجت)، (زنجانی): بقیّه مسأله ذکر نشده.

[ شرایط حلال شدن گوشت حیوان با اسلحه]

مسأله 2601 اگر حیوان حلال گوشت وحشی را (1) با اسلحه شکار کنند (2) با پنج شرط حلال و بدنش پاک است (3):

اوّل: آن که اسلحه شکار مثل کارد و شمشیر برنده باشد، یا مثل نیزه و تیر، تیز باشد که بواسطه تیز بودن، بدن حیوان را پاره کند (4) و اگر به وسیله دام یا چوب و سنگ و مانند اینها حیوانی را شکار کنند پاک نمی‌شود (5) و خوردن آن هم حرام است (6) و اگر حیوانی را با تفنگ شکار کنند، چنانچه گلوله آن تیز باشد که در بدن حیوان فرو رود و آن را پاره کند پاک و حلال است و اگر گلوله تیز نباشد بلکه با فشار در بدن حیوان فرو رود و حیوان را بکشد، یا بواسطه حرارتش بدن حیوان را بسوزاند و در اثر سوزاندن، حیوان بمیرد پاک و حلال بودنش اشکال دارد (7)

دوم: کسی که شکار می‌کند باید مسلمان باشد یا بچه مسلمان باشد که خوب و بد را بفهمد (8) و اگر کافر یا کسی که اظهار دشمنی با اهل بیت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم می‌کند (9)، حیوانی را شکار نماید، آن شکار حلال نیست (10)

سوم: اسلحه را برای شکار کردن حیوان به کار برد و اگر مثلًا جایی را نشان کندو اتفاقاً حیوانی را بکشد، آن حیوان پاک نیست و خوردن آن هم حرام است (11)

چهارم: در وقت به کار بردن اسلحه نام خدا را ببرد (و چنانچه (12) عمداً نام خدا را نبرد شکار حلال نمی‌شود (13)، ولی اگر فراموش کند اشکال ندارد (14)

پنجم: وقتی (15) به حیوان برسد که مرده باشد (16) یا اگر زنده است به اندازه سر بریدن آن وقت نباشد (17) و چنانچه به اندازه سر بریدن وقت باشد و سر حیوان را نبرد تا بمیرد، حرام است (18).

(1) (گلپایگانی)، (صافی): و یا اهلی را که وحشی شده..

(2) (خوئی)، (فاضل)، (سیستانی)، (زنجانی): و بمیرد.. (3) (مکارم)، (زنجانی): با پنج شرط ((زنجانی): پاک و در نتیجه) حلال است.. (4) (فاضل): و حیوان بر اثر خونریزی بمیرد.. (5) (بهجت): بنا بر أظهر پاک نمی‌شود..

(6) (زنجانی): پاک نمی‌شود و در نتیجه خوردن آن هم حرام است..

(فاضل): مگر این که آن را زنده پیدا کنند و ذبح کنند و اگر حیوانی را با تفنگ شکار کنند، چنانچه گلوله آن انفجاری باشد و به دلیل انفجار بدن حیوان را متلاشی کند یا به واسطه حرارتش بدن حیوان را بسوزاند و در اثر سوزاندن، حیوان بمیرد حلال نمی‌شود [پایان شرط اوّل]

(7) (مکارم): اوّل: آن که با اسلحه برنده‌ای مانند شمشیر و کارد و خنجر یا تفنگ و مانند آن باشد خواه گلوله آن تیز باشد یا نه، ولی طوری باشد که بدن حیوان را پاره کند و از آن خون جاری گردد، ولی اگر به وسیله دام یا چوب و سنگ و مانند آن حیوانی را شکار کنند حرام است، مگر این که موقعی به حیوان برسند که هنوز زنده باشد و آن را مطابق آداب شرع سر ببرند..

(سیستانی): اوّل: آنکه اسلحه شکار مثل کارد و شمشیر برنده باشد یا مثل نیزه و تیر باشد که بدن حیوان را پاره می‌کند، و در قِسم دوم اگر سلاح سر نیزه نداشته باشد، شرط حلال شدن این است که بدن حیوان را مجروح و پاره کند، و اگر سرنیزه داشته باشد کافی است که آن را بکشد هر چند مجروح نسازد، و اگر بوسیله دام یا چوب و سنگ و مانند اینها حیوانی را شکار کنند پاک نمی‌شود و خوردن آن هم حرام است، و همچنین است بنا بر احتیاط واجب اگر با چیز تیزی که سلاح نیست مانند سوزنهای بزرگ یا چنگال یا سیخ کباب و مانند آن حیوان را شکار کنند؛ و اگر حیوانی را با تفنگ شکار کنند چنانچه گلوله آن در بدن حیوان فرو رود و آن را پاره کند، پاک و حلال است، چه گلوله تیز و مخروطی باشد چه نباشد و لازم نیست گلوله از جنس آهن باشد ولی اگر گلوله در بدن حیوان فرو نرود بلکه آن را به سبب فشار بکُشد یا بواسطه حرارتش بدن حیوان را بسوزاند و حیوان بمیرد، پاک و حلال بودنش اشکال دارد..

(8) (مکارم): دوم: بنا بر احتیاط واجب شکار کننده، مسلمان باشد یا بچه مسلمانی که خوب و بد را می‌فهمد [پایان شرط دوم]

(9) (خوئی)، (فاضل)، (تبریزی)، (زنجانی): اگر کافر یا کسی که در حکم کافر است مانند غُلاه و خوارج و نواصب..

(10) (سیستانی): اگر کافر غیر کتابی یا کسی که در حکم کافر است مانند نواصب، حیوانی را شکار نماید، آن شکار حلال نیست، بلکه کافر کتابی هم اگر حیوانی را شکار کند و نام خدا را هم ببرد، آن حیوان بنا بر احتیاط واجب حلال نمی‌شود..

(11) (سیستانی): ولی اگر به قصد حیوان بخصوصی تیراندازی کند و بجای آن دیگری را بکشد، حلال است..

(زنجانی): پاک نیست و در نتیجه خوردن آن حرام است..

(مکارم): سوم: اسلحه را به منظور شکار کردن به کار برد، امّا اگر مثلًا جایی را نشانه گیری کند و اتفاقاً تیر به حیوانی اصابت کند، خوردن گوشت آن حیوان حرام است..

(12) (سیستانی): و چنانچه پیش از خوردن به هدف، نام خدا را ببرد نیز کافی است؛ و اگر..

(13) [قسمت داخل پرانتز در رساله آیت اللّه (مکارم) نیست]

(14) (بهجت): اگر فراموش کند، در صورتی که معتقد به وجوب ِ بردن نام خدا در این هنگام بوده و یا اگر معتقد نبوده عادت به بردن نام خدا را داشت، اشکال ندارد..

(15) (سیستانی): وقتی صیاد..

(16) (اراکی): پنجم: پس از آن که به طور معمول با شتاب به طرف صید رفته، وقتی به حیوان برسد که مرده باشد..

(17) (زنجانی): البتّه نه به جهت تأخیر غیر معمول در رسیدن به شکار..

(18) (مکارم): در ذبح حیوان کوتاهی کند تا بمیرد حرام است.

[دو نفر حیوانی را شکار کنند]

مسأله 2602 اگر دو نفر حیوانی را شکار کنند و یکی از آنان مسلمان و دیگری کافر باشد (1) یا یکی از آن دو نام خدا را ببرد و دیگری عمداً نام خدا را نبرد آن حیوان حلال نیست (2).

(1) (گلپایگانی)، (فاضل)، (صافی): آن حیوان حلال نیست و اگر هر دو مسلمان باشند و یکی از آن دو نام خدا را ببر دو دیگری عمداً نام خدا را نبرد آن حیوان ((گلپایگانی)، (صافی): بنا بر احتیاط لازم) حلال نیست.

(بهجت)، (نوری): یا یکی از آن دو، نام خدا را نبرد، آن حیوان حلال نیست. (2) (مکارم): آن حیوان بنا بر احتیاط واجب حرام است.

(سیستانی): مسأله اگر دو نفر حیوانی را شکار کنند و یکی از آنان شرائط گذشته را رعایت کند ولی دیگری رعایت نکند مثلًا یکی از آن دو نام خدا را ببرد و دیگری عمداً نام خدا را نبرد آن حیوان حلال نیست.

[کشته شدن حیوان به ضمیمه چیز دیگر]

مسأله 2603 اگر بعد از آن که حیوانی را تیر زدند مثلًا در آب بیفتد و انسان بداند که حیوان بواسطه تیر و افتادن در آب جان داده، حلال نیست (1) بلکه اگر شک کند که فقط برای تیر بوده یا نه، حلال نمی‌باشد (2).

(1) (خوئی)، (تبریزی)، (سیستانی)، (زنجانی): بلکه اگر نداند که جان دادن آن فقط به واسطه تیر بوده حلال نمی‌باشد.

(بهجت): بلکه اگر شک کند که مردن حیوان فقط در اثر تیر بوده یا نه، حلال نمی‌شود.

(2) (گلپایگانی)، (فاضل)، (صافی): و اگر حیوانی را شکار کنند و از نظر ناپدید شود و بعد از آن، مرده آن حیوان پیدا شود، اگر بدانند که موت آن فقط مستند به سلاح شکار بوده حلال است ولی اگر احتمال دهند که سلاح شکار به ضمیمه چیز دیگر سبب مرگ حیوان شده، محکوم به نجاست و حرمت است.

[ شکار با سگ غصبی یا اسلحه غصبی]

مسأله 2604 اگر با سگ غصبی یا اسلحه غصبی حیوانی را شکار کند، شکار حلال است و مال خود او می‌شود ولی گذشته از این که گناه کرده، باید اجرت اسلحه یا سگ را به صاحبش بدهد.

[شکار با وسایلی مثل شمشیر]

مسأله 2605 اگر با شمشیر یا چیز دیگری که شکار کردن با آن صحیح است با شرطهایی که گفته شد (1) حیوانی را دو قسمت کنند (2) و سر و گردن در یک قسمت بماند و انسان وقتی برسد که حیوان جان داده باشد، هر دو قسمت حلال است (3) اگر به همین قطع کردن جان داده باشد؛

و اگر حیوان زنده باشد (4) و وقت تنگ باشد برای سر بریدن به آداب شرع، قسمتی که سر و گردن ندارد حرام و قسمتی که سر و گردن دارد حلال است و اگر وقت باشد برای سر بریدن، آن قسمت که در آن سر نیست حرام است و آن قسمت دیگر اگر سر آن را به دستوری که در شرع معین شده ببرند حلال است (5) به شرط آن که در زمان بریدن ِ سرش، زنده باشد اگر چه ممکن نباشد زنده بماند و در حال جان دادن باشد.

(1) (خوئی)، (گلپایگانی)، (تبریزی)، (صافی)، (فاضل)، (نوری)، (زنجانی): با شرطهایی که در مسأله [2601] گفته شد..

(2) (سیستانی): اگر با وسیله شکار چون شمشیر، بعضی از اعضای بدن حیوان مانند دست و پا را از او جدا کنند، آن عضو حرام می‌باشد، ولی چنانچه آن حیوان را با مراعات شرائط گذشته در مسأله [2601] سر ببرند، باقیمانده بدن او حلال می‌شود. و امّا اگر وسیله شکار با شرائط گذشته بدن حیوان را دو قسمت کند..

(بهجت): با شرطهایی که در مسائل گذشته گفته شد، حیوانی را شکار کنند و در اثر آن، حیوان دو قسمت شود..

(3) (اراکی): و همچنین است اگر زنده باشد ولی به اندازه سر بریدن وقت نباشد و اگر به اندازه سر بریدن وقت باشد و حیوان هنوز زنده باشد، قسمتی که سر و گردن ندارد حرام است و قسمتی که سر و گردن دارد اگر سر آن را به دستوری که در شرع معین شده ببرند حلال است.

(خوئی)، (گلپایگانی)، (تبریزی)، (صافی)، (سیستانی): و همچنین است اگر حیوان زنده باشد ولی به اندازه سر بریدن وقت نباشد؛ امّا اگر به اندازه سر بریدن وقت باشد و ممکن باشد که مقداری زنده بماند، قسمتی که سر و گردن ندارد حرام و قسمتی که سر و گردن دارد، اگر سر آن را بدستوری که در شرع معیّن شده ((سیستانی): بدستوری که قبلًا گذشت) ببرند، حلال وگرنه آن هم حرام می‌باشد.

(زنجانی): و همچنین اگر حیوان زنده باشد، ولی به اندازه سر بریدن وقت نباشد؛ امّا اگر به اندازه سر بریدن وقت باشد، قسمتی که سر و گردن ندارد حرام و قسمتی که سر و گردن دارد، اگر سر آن را به دستوری که پیشتر ذکر شد ببرند حلال وگرنه آن هم حرام است.

(مکارم): همچنین اگر زنده باشد ولی وقت برای سر بریدن تنگ باشد امّا اگر وقت برای سر بریدن دارد، آن قسمت که در آن سر نیست حرام است و آن قسمت دیگر که سر دارد، اگر مطابق دستور شرع ببرد حلال است.

(4) (بهجت): آن قسمت که سر ندارد حرام است و آن قسمت دیگر، اگر سر آن را به دستوری که در شرع معیّن شده ببرند، حلال است.

(5) (نوری): وگرنه آن هم حرام است.

[شکار با ابزار غیر شکاری]

مسأله 2606 اگر با چوب یا سنگ یا چیز دیگری که شکار کردن با آن صحیح نیست حیوانی را دو قسمت کنند، قسمتی که سر و گردن ندارد حرام است و قسمتی که سر و گردن دارد، اگر زنده باشد (1) و سر آن را به دستوری که در شرع معین شده ببرند حلال است (2) به شرط آن که در زمان بریدن سرش زنده باشد، اگر چه ممکن نباشد زنده بماند و در حال جان دادن باشد.

(1) (خوئی)، (گلپایگانی)، (سیستانی)، (تبریزی)، (صافی)، (نوری): و ممکن باشد که مقداری زنده بماند و سر آن را به دستوری که در شرع معیّن شده ((سیستانی): به دستوری که قبلًا گذشت) ببرند، حلال و گرنه آن قسمت هم حرام می‌باشد.

(2) (مکارم)، (بهجت): بقیّه مسأله ذکر نشده.

(زنجانی): اگر زنده باشد و سر آن را به دستوری که ذکر شد ببرند حلال وگرنه آن قسمت هم حرام است.

[بچه داخل شکم حیوان]

مسأله 2607 اگر حیوانی را شکار کنند، یا سر ببرند و بچه زنده‌ای از آن بیرون آید چنانچه آن بچه را به دستوری که در شرع معین شده (1) سر ببرند، حلال و گر نه حرام می‌باشد (2).

(1) (سیستانی): به دستوری که قبلًا گذشت.. (زنجانی): به دستوری که ذکر شد..

(2) (بهجت): حلال است و اگر خودش بمیرد حرام می‌باشد.

[بچه مرده‌ داخل شکم حیوان]

مسأله 2608 اگر حیوانی را شکار کنند یا سر ببرند و بچه مرده‌ای از شکمش بیرون آورند (1) چنانچه خلقت آن بچه کامل باشد و مو یا پشم در بدنش روییده باشد پاک و حلال است (2) .

(1) (سیستانی): در صورتی که مردن بچه پیش از کشتن آن حیوان نباشد و همچنین به سبب دیر بیرون آوردنش از شکم آن حیوان نمرده باشد..

(2) (زنجانی): مگر بدانند که پیش از کشتن مادرش مرده بوده که نجس و حرام است.

(مکارم): مسأله اگر بچه با شکار کردن یا سر بریدن ِ مادر، در شکم او مرده باشد حلال است، به شرط اینکه خلقت بچه کامل شده و مو یا پشم در بدنش روییده باشد.

(فاضل): مسأله اگر بچه‌ای در شکم حیوان شکار شده یا ذبح شده باشد اگر خلقت آن کامل نشده باشد و مو یا پشم بر بدن او روییده نباشد، حرام است و اگر خلقت آن کامل شده باشد و زنده از بدن مادر خارج شده باشد، در صورتی حلال می‌شود که آن را به دستور شرع ذبح کنند و اگر خودش بمیرد، حرام می‌شود و اگر مرده از بدن مادر خارج شود، چنانچه قبل از کشتن مادر مرده باشد، نجس و حرام است و اگر با کشتن مادرش مرده باشد، پاک و حلال است.

  • توضیح المسائل مراجع مطابق با فتاوای سیزده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی، بهجت،فاضل،  اراکی، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

لینک کوتاه مطلب: https://goo.gl/LtYs7D

حتما بخوانيد

ویژه نامه احکام خوردن و آشامیدن



کلید: احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه احکام شکار کردن با اسلحه  احکام شکار گنجشک ایا شکار گناه دارد حکم شکاراحکام شکار با تفنگ بادی احکام شکار پرندگان آیا شکار حرام است احکام ذبح شرعی

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب