احكام زمان و مكان اعتكافReviewed by مهدي يوسف وند on May 19Rating: 3.5

احكام زمان و مكان اعتكاف

زمان متداول اعتکاف روزهای سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم ماه رجب که معروف به ایام البیض هست، مصادف با 2/اردیبهشت/1395 می باشد که قبل از اذان صبح باید در مسجد حاضر بود.

.در نوشتار قبل حکم«اعتکاف بعد از اذان صبح چه حکمی دارد» مطرح شد از اینجا کلیک کنید و بخوانید.

زمان اعتكاف

 پرسش 49 .  آيا در هر زمان كه بخواهيم مى ‏توانيم، معتكف شويم يا زمان خاص دارد؟

همه مراجع: در هر زمان كه روزه صحيح باشد، اعتكاف نيز صحيح است. اعتكاف زمان خاصى ندارد؛ ولى بهترين زمان براى انجام آن، ماه مبارك رمضان به ويژه دهه آخر آن است[1].

مقدار اعتكاف

 پرسش 50 .  تعداد روزهاى اعتكاف معين است، يا به دلخواه خود شخص است؟

همه مراجع: حداقل اعتكاف سه روز است و حداكثر آن به دلخواه شخص است؛ لكن هر دو روز كه به اعتكاف اضافه شود، اعتكاف روز سوم آن واجب مى‏ گردد[2].

زمان خارج مسجد

 پرسش 51 .  اگر معتكف براى موارد ضرورى از مسجد خارج شود، چه نكاتى را بايد رعايت كند؟

ـ بيش از مقدار ضرورت و نياز بيرون مسجد نماند؛

ـ در صورت امكان زيرسايه ننشيند مگر در حال ضرورت؛

ـ بنا بر احتياط واجب نزديك‏ترين راه را براى رفت و آمد انتخاب كند.[3]

  •  [1]. العروة الوثقى، ج 2، الاعتكاف.
  •  [2]. العروة الوثقى، ج 2، الاعتكاف، الخامس.
  •  [3]. خامنه‏ اى، سايت، استفتاآت جديد، س 453؛ صافى، سايت، بخش اعتكاف؛ سيستانى، رساله جديد، م1742 و 1751 و دفتر مراجع.(احکام اعتکاف/ پرسمان).

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

بخش اول: «زمان و مدت اعتكاف»

وقت فضيلت اعتكاف

س. چه زمانى اعتكاف مستحب مؤكد است؟ و به عبارت ديگر در چه اوقاتى اعتكاف مستحب است؟

ج: اعتكاف وقت خاصى ندارد، هرچند اعتكاف در ده روز آخر ماه مبارك رمضان فضيلت بيشترى دارد.

استحباب اعتكاف در ماه رجب

س. آيا اعتكاف در ماه رجب مستحب است؟

ج: دليل خاصى بر استحباب اعتكاف در خصوص ماه رجب نيافتيم.

شرط ترك اعتكاف

س. آيا شخص معتکف مى‌تواند در ابتداى اعتکاف هنگام نيت کردن شرط کند که اگر براى او عذرى پيش آيد حتى در روز سوم هم دست از اعتکاف بردارد؟
ج: بله مى‌تواند.

اعتكاف بعد از طلوع فجر (اعتكاف بعد از اذان صبح)

س. معتكفى مى‌خواهد سه روز اعتكاف كند و مدّت 72 ساعت اعتكاف انجام دهد، اگر اعتكافش را از بعد از طلوع فجر ـ مثلاً از ظهر ـ شروع كند و ظهر هم به پايان برساند به‌گونه‌اى كه مجموع آن 72 ساعت شود، آيا اين اعتكاف صحيح است؟

ج: اعتكاف بايد از شروع روز اول تا پايان روز سوم باشد و تلفيق كردن ـ بدين‌گونه كه جزئى از روز اول را با جزئى از روز آخر يك روز كامل به حساب بياورد ـ صحيح نيست.

تأخير از وقت واجب اعتكاف

س. اگر معتكف مثلاً يك ساعت از ابتداى روز ـ بعد از طلوع فجر ـ تأخير كند آيا اين روز به عنوان روز اول اعتكاف حساب مى‌شود؟ چه تأخير عمدى باشد يا اضطرارى؟

ج: در اعتكاف بايد از ابتداى روز اول شروع كرد، لذا روزى كه ناقص مانده جزو اعتكاف محسوب نمى‌شود هرچند كه تأخير از روى اضطرار باشد.

نذر اعتكاف دو روز و يا سه روز منفصل

س. اگر انسان نذر کند دو روز معتکف شود نه بيشتر از آن، آيا نذرش منعقد مى‌شود؟
ج: منعقد نمى‌شود.

س. اگر کسى نذر کند سه روز منفصل معتکف شود، آيا نذرش منعقد مى‌شود؟
ج: منعقد نمى‌شود.

اعتكاف بيش از سه روز 

س. آيا بيشتر از سه روز مى‌توان معتکف بود به‌طورى که آن زياده بخشى از يک روز يا شب باشد؟
ج: اعتکاف بيشتر از سه روز جايز و صحيح است و در طرف زياده حدّى ندارد، ولى زياد کردن بخشى از روز يا بخشى از شب به نيت اعتکاف محل اشکال است.

س. اگر معتكف نيّت چهار روز اعتكاف كند، آيا روز چهارم هم جزو اعتكاف است يا اين‌كه بايد شش روز را تكميل كند تا روز چهارم به حساب آيد؟
ج: روز چهارم نيز داخل در اعتكاف است، و اگر پنج روز اعتكاف كند، واجب است روز ششم را كامل كند.

تعريف شب و روز

س. منظور از شب و روز در اعتکاف چيست؟
ج: روز از طلوع فجر تا مغرب شرعى است و شب از مغرب تا طلوع فجر.

 …………………………………………………………………………………………………………………

 بخش دوم: «مكان اعتكاف»

نذر اعتكاف در شهر خاص

س. آيا مى‌توان نذر کرد در شهر خاصى معتکف شد؟

ج: اگر اعتکاف در آن شهر، به نحوى رجحان داشته باشد، اشکال ندارد.

اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه

س. آيا اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه جايز است؟ و نيّت آن چگونه مى‌باشد؟

ج: اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه* (اعم از جامع و غير آن) به قصد رجاء مطلوبيت (به اميد اين‌كه مطلوب خداوند واقع شود) مانعى ندارد.

* مسجد الحرام، مسجد النبى (صلى الله عليه وآله وسلّم)، مسجد كوفه و مسجد بصره

مكان‌هاى جايز براى اعتكاف 

س. آيا اعتكاف در مسجدى غير از مسجد جامع باطل است و آيا ممكن است هر محله و حومه‌اى، مسجد جامعى غير از مسجد جامع شهر يا روستا داشته باشد؟ و آيا ممكن است كه در شهر چند مسجد جامع باشد؟

ج: قبلاً گذشت كه اعتكاف در هر مسجدى جايز است مشروط به اين‌كه در غير مساجد اربعه به قصد رجاء باشد يعنى به اميد اين‌كه مطلوب خداوند واقع شود و مختص به مسجد جامع نيست و ممكن است كه يك شهر يا روستا چند مسجد جامع داشته باشد.

س. اگر در يک شهر دو يا چند مسجد جامع وجود داشته باشد مى‌توان در هر کدام که خواست معتکف شد؟
ج: به قصد رجاء اشکال ندارد.

تعريف مسجد جامع

س. مسجد جامع چيست؟ و راه تشخيص آن را بگوييد.

ج: مسجد جامع، مسجدى است که براى اجتماع عامه مردم شهر، بنا شده، بدون اين که اختصاص به گروه و محله خاصى پيدا کند.

اعتكاف در مساجد دانشگاه

س. اعتکاف در مساجد دانشگاه‌هاى سراسر کشور چه حکمى دارد؟

ج: به قصد رجاء اشکال ندارد.

شك در مسجد بودن مكان اعتكاف

س. اعتکاف در مکان‌هايى که شک است که آيا جزء مسجد است يا نه، چه حکمى دارد؟
ج: غير از سرداب و محراب و پشت بام مسجد، در جاهاى ديگرى که معلوم نباشد جزو مسجد است يا نه، اعتکاف صحيح نيست.

اعتكاف در پشت بام مسجد

س. آيا پشت بام مسجد تابع مسجد است يا بستگى به وقف كننده دارد؟

ج: پشت بام مسجد در حكم مسجد است مگر اين‌كه احراز شود كه هنگام وقفِ مسجد، پشت بام آن از وقف خارج شده است.

اعتكاف در حياط مسجد

س. اعتکاف در حياط مسجد چه حکمى دارد؟

ج: اگر جزو مسجد نباشد، اعتکاف صحيح نيست.

حق سبقت در مكان

س. آيا گذاشتن وسايل يا نوشتن نام موجب سبقت در محلى‌ از مسجد مى‌شود؟

ج: بنا بر احتياط واجب گذاردن وسائلى مانند كيف موجب حق سبقت مى‌شود به شرط آن که از زمان گذاردن آن وسيله تا آمدن شخص زياد فاصله نشود، به نحوى كه منجر به تعطيلى مكان شود.

غصب محل معتكف ديگر

س. اگر کسى جاى شخصى را که معتکف بوده غصب کند در صورتى که جاهل بوده و يا عامد آيا ضررى به اعتکافش مى‌زند؟ و اگر ضرر مى‌زند آيا شامل کفاره و… مى‌باشد.
ج: گرچه بنابر احتياط مرتكب خلاف شده ولى اعتکاف صحيح است و کفاره هم ندارد.

حصول مانع در مسجد محل اعتكاف

س. الف) اگر در مسجدى که معتکف شده مانعى از ادامه دادن اعتکاف در آن مسجد برايش پيش آيد، آيا اعتکافش باطل مى‌شود؟

ب) چنانچه آن اعتکاف واجب باشد بايد در مسجدى ديگر معتکف شود و يا بعداً قضا کند؟
ج) اگر مانع برطرف شد آيا بايد به مسجد قبلى بازگردد؟

جواب: الف: باطل مى‌شود.
ب: واجب است اعتکاف را در مسجدى ديگر يا همان مسجد بعد از رفع مانع، شروع کرده و يا قضا نمايد.

ج: لازم نيست. منبع: استفتائات مقام معظم رهبري

لينك كوتاه مطلب: http://hadana.ir/?p=12698

*- ضمنا شما می توانید از اینجا مشترک  خبرنامه سایت شوید و جدید ترین مطالب را دریافت کنید.

حتما بخوانيد

ویژه نامه احکام اعتکاف

ویژه نامه احکام روزه

حکم راه رفتن و توقف زیر سایه در اعتکاف

خروج از مسجد در اعتکاف برای غسل و وضو

خروج از مسجد در اعتکاف



كليد: احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف احكام زمان و مكان اعتكاف نذر اعتكاف در مسجد جامع اعتكاف در مساجد دانشگاه غصب و گرفتن محل معتكف ديگر نذر اعتكاف در مسجد جامع اعتكاف در مساجد دانشگاه غصب و گرفتن محل معتكف ديگر نذر اعتكاف در مسجد جامع اعتكاف در مساجد دانشگاه غصب و گرفتن محل معتكف ديگر نذر اعتكاف در مسجد جامع اعتكاف در مساجد دانشگاه غصب و گرفتن محل معتكف ديگر نذر اعتكاف در مسجد جامع اعتكاف در مساجد دانشگاه غصب و گرفتن محل معتكف ديگر اعتكاف بعد از اذان صبح اعتكاف بعد از اذان صبح اعتكاف بعد از اذان صبح اعتكاف بعد از اذان صبح اعتكاف بعد از اذان صبح اعتكاف بعد از اذان صبح

این مطلب را به دوستان خود معرفی کنید:
افسرانفیس نماکلوب