وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

وظایف مرد نسبت به زن در اسلام

وظایف مرد نسبت به زن در اسلام

الف) بخش اول : برآورده کردن نیازهای روحی زن

اولین وظیفه مرد: خوش اخلاقی

پیامبر گرامی اسلام(صل الله علیه و آله) در وصیت خود به امیرالمومنین (علیه السلام) فرمودند:اگر چهار چیز در فردی باشد اسلامش کامل می‌شود راستگویی ؛ شکرگزاری؛ حیا و خوش اخلاقی .[۱]

 

یکی از بارزترین مصادیق حسن خلق، خوش اخلاقی با همسر و فرزندان است که عیار مرد را به خوبی میسنجد و او را در راه رسیدن به کمال واقعی کمک میکند.

امیرالمومنین (علیه الصلاه و السلام)در بیان حقوق زن در خانواده میفرمایند: بدان که خداوند زن را مایه آرامش و انس مرد قرار داده و حقیقتاً زن نعمتی از جانب خداست پس او را اکرام کن و با او خوش برخورد و مهربان باش هر چند که حق تو(مرد) بر عهده زن سنگین تر و واجب تر است با این حال با او با رحمت و مهربانی رفتار کن چون به منزله اسیری در دستان توست و خوراک و پوشاک او را تامین کن و اگر خطایی مرتکب شد او را ببخش.[۲]

۱- یَا عَلِیُّ أَرْبَعٌ مَنْ یَکُنَّ فِیهِ کَمَلَ إِسْلَامُهُ الصِّدْقُ وَ الشُّکْرُ وَ الْحَیَاءُ وَ حُسْنُ‏ الْخُلُق‏ تحف العقول، النص، ص: ۱۰

۲- أَمَّا حَقُّ الزَّوْجَةِ فَأَنْ تَعْلَمَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَهَا لَکَ سَکَناً وَ أُنْساً فَتَعْلَمَ أَنَّ ذَلِکَ نِعْمَةٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْکَ فَتُکْرِمَهَا وَ تَرْفُقَ بِهَا وَ إِنْ کَانَ حَقُّکَ عَلَیْهَا أَوْجَبَ فَإِنَّ لَهَا عَلَیْکَ أَنْ تَرْحَمَهَا لِأَنَّهَا أَسِیرُکَ وَ تُطْعِمَهَا وَ تَکْسُوَهَا وَ إِذَا جَهِلَتْ عَفَوْتَ عَنْهَا    من لا یحضره الفقیه، ج‏۲، ص: ۶۲۱

 

دومین وظیفه مرد : صبر بر آزارهای همسر

تداوم زندگی مشترک تنها با چشم پوشی و مدارا ممکن خواهد بود از همین رو وقتی حضرت ابراهیم از تند خویی همسرش ساره به خداوند شکایت کرد خداوند با او فرمان داد با او مدارا کن و شکیبا باش. [۱]

این دستور خداوند نشانگر اثرات بسیار قوی  کنار آمدن و سازگاری با اخلاق همسر است که  بسیاری از تلخی ها را جبران می‌‌کند و آرامش روحی و معنوی به مرد می‌دهد. مقام معظم رهبری (مد ظله العالی)به جوانان و همسران توصیه ای کوتاه دارند و آن یک جمله است : بروید با هم بسازید.

۱- إِنَّ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلَ الرَّحْمَنِ ع شَکَا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ خُلُقَ سَارَةَ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ أَنَّ مَثَلَ الْمَرْأَةِ مَثَلُ الضِّلْعِ إِنْ أَقَمْتَهُ انْکَسَرَ وَ إِنْ تَرَکْتَهُ اسْتَمْتَعْتَ بِهِ‏ قُلْتُ مَنْ قَالَ هَذَا فَغَضِبَ ثُمَّ قَالَ هَذَا وَ اللَّهِ قَوْلُ رَسُولِ اللَّهِ ص. من لا یحضره الفقیه، ج‏۳، ص: ۴۴۱

 

سومین وظیفه مرد : بخشش خطای همسر

امام صادق (علیه السلام) در روایتی بعد از بیان حقوق مادی واجب میفرمایند: اگر زن اشتباهی مرتکب شد مرد او را ببخشد۱.

این روحیه بخشش اگر در محیط خانواده نهادینه شود، بسیاری از مشکلات و اضطرابها و استرسهای ناشی از اختلافات ژنتیکی مرد و زن و اختلاف های تربیتی زن و مرد به راحتی و با کمک طرفین حل می‌شود.

امام صادق (علیه السلام) به عنوان الگو، پدر خویش را معرفی می نمایند و میفرمایند: پدر من همسری داشت که او را اذیت میکرد و ایشان همیشه او را می بخشیدند۲.

این تعبیر نشان دهنده‌ی سیره عملی و همیشگی اهل بیت (علیهم السلام) در برخورد با همسرانشان است، و قرآن کریم در آیه ۲۱ سوره احزاب:(لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ) پیامبر گرامی اسلام را به عنوان الگوی کامل به همه بشریت معرفی می‌کند.

۱- سَأَلَ إِسْحَاقُ بْنُ عَمَّارٍ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع‏ عَنْ حَقِّ الْمَرْأَةِ عَلَى زَوْجِهَا قَالَ یُشْبِعُ بَطْنَهَا وَ یَکْسُو جُثَّتَهَا وَ إِنْ جَهِلَتْ غَفَرَ لَهَا.  من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص: ۴۴۱ ح ۴۵۲۶
۲- قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع‏ کَانَتْ لِأَبِی ع امْرَأَةٌ وَ کَانَتْ تُؤْذِیهِ فَکَانَ یَغْفِرُ لَهَا. من لا یحضره الفقیه، ج‏۳؛ ص: ۴۴۲

 

چهارمین وظیفه مرد: تشویق همسر به کارهای خوب و نهی از کارهای ناپسند

چهارمین وظیفه مرد در بخش برآورده کردن نیازهای روحی، تشویق همسر به کارهای خوب و نهی از کارهای ناپسند است . خداوند متعال در آیه ۶ سوره مبارکه تحریم فرموده: اى مؤمنان خود و خانواده‏ایتان را از آتشى حفظ کنید که هیزم آن مردم و سنگها هستند و فرشتگانى درشت‏خو و سخت‏‌رو بر آن گمارده‏‌اند که از خداوند در آنچه فرمانشان دهد سرپیچى نمی‌‏کنند و هر چه به ایشان فرمان داده می‌‏شود، انجام دهند.۱

از امام صادق (علیه السلام) در مورد این آیه سوال شد که چگونه خانواده خود را از آتش حفظ کنیم، فرمودند: آنها را امر و نهی کنید، گفته شد ما امر و نهی می‌کنیم اما قبول نمی‌کنند و اثری ندارد، حضرت فرمود: زمانی که آنها را امر و نهی کردید وظیفه خود را انجام داده‌اید و دیگر چیزی بر عهده شما نیست.۲

۱- یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ عَلَیْها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا یَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ ما یُؤْمَرُون.
۲- سُئِلَ الصَّادِقُ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً کَیْفَ نَقِیهِنَّ قَالَ تَأْمُرُونَهُنَّ وَ تَنْهَوْنَهُنَّ قِیلَ لَهُ إِنَّا نَأْمُرُهُنَّ وَ نَنْهَاهُنَّ فَلَا یَقْبَلْنَ قَالَ إِذَا أَمَرْتُمُوهُنَّ وَ نَهَیْتُمُوهُنَّ فَقَدْ قَضَیْتُمْ مَا عَلَیْکُم‏ .من لا یحضره الفقیه، ج‏۳، ص: ۴۴۳

 

 

🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.