وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

نشانه های ایمان به خدا

نشانه های ایمان به خدا

نشانه هاى يقين به خدا

پرسش ۳۵ . ايمان واقعى و يقين قلبى به خدا را توضيح دهيد؟ نشانه ها و آثار به دست آوردن اين يقين چيست؟

از ديدگاه قرآن «ايمان» عبارت است از علم و معرفت يقينى توأم با تسليم و خضوع در برابر حق.

در «يقين» چهار شرط هست و با آنها، ظن، شك و جهل، از قلمرو يقين خارج مى شود؛ چرا كه در ظن و شك، جزم به ثبوت وجود ندارد، ولى يقين غيرقابل زوال است.

قرآن كريم از ضرورتى كه حاصل شرايط چهارگانه «يقين» است، با عباراتى از قبيل «لا رَيْبَ فِيهِ»و مانند آن ياد كرده است.۱۶۰

از ديدگاه قرآن «يقين» داراى مراتبى است كه به حسب آن «ايمان» نيز داراى مراتب مى گردد: علم اليقين، عين اليقين و حق اليقين.

«علم اليقين» در مرحله معرفت مفهومى و ذهنى است: مانند آنكه آدمى به جهنم و بهشت، در حد ادراك عقلى واقف گردد و خصايص آنها را در حد فهم مفهوم دريابد.

«عين اليقين» يافتن حقايق خارجى و مشاهده همان معرفت مفهومى و ذهنى است؛ مثل آنكه وقتى ملحد را در قيامت به جهنم بردند، وى ديگر خود جهنم را مى بيند يا هنگامى كه مؤمن را به بهشت بردند، او خود بهشت را مشاهده مى كند.

«حق اليقين» آن است كه انسان نه تنها شاهد حق باشد، بلكه عين شهود قرار گيرد و فانى از غير و باقى باللّه شود. از خود چيزى نداشته باشد و در معرفت الهى غرق شود.۱۶۱ در قرآن كريم به بعضى از مقامات يا درجات مؤمنان، اشاره شده است:

۱. مقام تسليم؛ واگذارى تمام ساحت هاى وجودى خود، به اختيار خداوند.۱۶۲

۲. مقام ابرار؛ گذشتن از آن چيزى كه به آن نيازمنديم و بخشيدن آن به ديگران.۱۶۳

۳. مقام تقوا؛ خوف از خدا و كناره گيرى از گناه، [ البته به شرط اينكه] مقصود از آن ترس و اين كناره گيرى خداوند باشد.۱۶۴

۴. مقام اخلاص؛ انسان قلبش را مخصوص حق كند تا احدى جز مقلب القلوب در حرم دل او راه نيابد.۱۶۵
امّا نشانه ها و آثار اين يقين و ايمان واقعى را بايد در اعمال و كردار خويش جست و جو كنيم؛ چنان كه

حضرت على (علیه السلام)  مى فرمايد: «عقيده مؤمن در كردارش ديده مى شود».

ما اين آثار و نشانه ها را در دو قلمرو فردى و اجتماعى شمارش مى كنيم:

يك. آثار فردى

۱. لذت معنوى و انبساط روحى،
۲. تغيير نگرش به امور معنوى و مادى،
۳. آرامش روحى،
۴. رضامندى از حق و خود مقصرانگارى،
۵. احساس عزّت و غلبه،۱۶۶
۶. توكل بر خدا،۱۶۷
۷. محافظت بر اداى فرايض، به خصوص نماز،۱۶۸
۸. عفت و پاك دامنى،۱۶۹
۹. خشوع در نماز،۱۷۰
۱۰. روى گردانى از امور لغو و بيهوده،۱۷۱
۱۱. افزايش ايمان، هنگام شنيدن آيات الهى.۱۷۲

دو. آثار اجتماعى

۱. تحكيم وحدت،
۲. استقرار عدالت اجتماعى،
۳. حسن مقابله با فساد و انحراف،۱۷۳
۴. تأمين نيازهاى مادى ديگران،۱۷۴
۵. تواضع در برابر مردم،۱۷۵
۶. پيشى گرفتن در امور خير،۱۷۶
۷. عدم طمع دوستى با كافران،۱۷۷
۸. كوشش در امانت دارى،۱۷۸
۹. وفاى به تعهدها و قرار دادها.۱۷۹

 

۱۶۰. مانند: بقره ۲، آيه ۲؛ آل عمران (۳)، آيه ۹. در اين خصوص نگا: معرفت شناسى در قرآن، ج۳ ص ۲۵۵ و ۲۵۶.
۱۶۱. نگا: تكاثر ۱۰۲، آيه ۵ و ۶؛ حاقه (۶۹)، آيه ۵۱ و نيز: مراحل اخلاق در قرآن، ج۱۱ (تفسير موضوعى)، ص۳۵۱ ـ ۳۵۶.
۱۶۲. مانند: بقره ۲، آيه ۱۲۸ و نگا: تفسير موضوعى قرآن كريم، ج۱، ص۳۸۳ و ۳۸۴.
۱۶۳. مطففين ۸۳، آيه ۱۸ ـ ۲۲ و نگا: الميزان، ج۱، ۴۳۰.
۱۶۴. تفسير موضوعى قرآن كريم، ج۱، ص۲۰۵ ـ ۲۱۹.
۱۶۵. لقمان ۳۱، آيه ۳۲، بينه (۹۸)، آيه ۵؛ كهف (۱۸)، آيه ۱۱۰ و نگا: اوصاف الاشراف، ص۶۵؛ تفسير موضوعى قرآن كريم، ج۱۱، ص۲۵۳ ـ ۲۵۸.
۱۶۶. در خصوص اين پنج مورد نگا: كيش پارسايان، ص۳۷ ـ ۴۵.
۱۶۷. انفال ۸، آيه ۲.
۱۶۸. مومنون ۲۳، آيه ۹.
۱۶۹. همان، آيه ۵.
۱۷۰. همان، آيه۲.
۱۷۱. همان، آيه ۳.
۱۷۲. انفال ۸، آيه ۲.
۱۷۳. در خصوص اين سه مورد نگا: كيش پارسايان، ص۴۵ ـ ۴۹.
۱۷۴. توبه ۹، آيه ۷۱؛ انفال (۸)، آيه ۳.
۱۷۵. فرقان ۲۵، آيه ۶۳.
۱۷۶. مؤمنون ۲۳،آيه ۵۹.
۱۷۷. مجادله ۵۸، آيه ۲۲.
۱۷۸. مؤمنون ۲۳، آيه ۸.
۱۷۹. همان.

منبع: هدانا برگرفته از کتاب پرسش ها و پاسخ ها «عرفان و عشق»  .

حتما بخوانيد

ویژه نامه عرفان و مکاتب عرفانی

[به این نوشته امتیاز بدهید]
[total: 0 امتیاز: ۰]

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.