وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

فرق خوف و خشیت

فرق خوف و خشیت

حضرت آيت الله جوادي آمليحضرت آيت الله جوادي آملي

معناي خشيت و فرق آن با خوف

«خشيت» همان خوف همراه با مراقبت و خودنگهداري است؛ يعني اين كه انسان همراه با هراس و ملاحظه‏اي كه دارد، مراقب اعمال خويش باشد و خودنگهداري كند[۱].

 

هر يك از دو واژه «خوف» و «خشيت» در زبان فارسي به «ترس» ترجمه مي‏شود. از اين رو در مسامحات عرفي جاي يك‏ديگر استعمال مي‏شوند. برخي نيز گمان كرده‏ اند كه فرقي با يك‏ديگر ندارند، ليكن حق اين است كه از حيث لغت با يك‏ديگر تفاوت دارند، زيرا خشيت همان تأثر قلبي و اعتقاد به تأثير چيزي است.

 

بدين معنا كه انسان كسي يا چيزي را منشأ اثر و مبدأ تأثير بداند و از او هراسان و متأثر گردد، در حالي كه خوف عبارت است از ترتيب اثر عملي و پرهيز از گزند هر عامل مضّر، هر چند كه با تأثر و اعتقاد قلبي به مضرّ بودن آن همراه نباشد، مانند هراس انسان از مار و عقرب و خود نگهداري از آن.

 

انبيا و اولياي الهي چيزي غير از خدا را منشأ اثر نمي‏ دانند. از اين رو خشيتي از غير او ندارند؛ (يخشونه ولايخشون أحداً إلا الله)[۲]، زيرا مي‏ دانند كه همه موجودات مُجري فرمان خدا بوده، هيچ موجودي كاري را بدون امر تكويني خدا انجام نمي‏دهد. اما خوف آن‏ها اختصاص به خدا ندارد، بلكه از غير خدا نيز خوف دارند؛ (أخافُ أن يأكله الذئب)[۳] و (ففررت منكم لمّا خفتكم)[۴]. سرّش آن است كه ترتيب اثر عملي و گريز از خطر شي‏ء موذي منافاتي با توحيد ناب ندارد[۵].

 

بنابراين، فرق اصلي خوف و خشيت در اين است كه خشيت همراه با اعتقاد به تأثير است، در حالي كه خوف چنين نيست.

رابطه خشيت و علم

شاید این مطالب را هم بپسندید:

راغب اصفهاني مي‏گويد: «خشيت» همواره با علم و معرفت همراه است. هرچه علم بيشتر باشد، خشيت نيز بيشتر خواهد بود؛ (إنما يخشي الله من عباده العلمؤا)[۶]. امام صادق(عليه‌السلام) با استدلال به همين آيه فرمود:

خشيت ميراث علم است. كسي كه از خشيت محروم شود، عالم نخواهد بود. هرچند كه در معارف و علوم، موشكافي‏ هايي داشته باشد؛ «الخشية ميراث العلم… ومن حرم الخشية لا يكون عالماً وإن شقّ الشعر في متشابهات العلم»[۷].

در آيه مورد بحث همه مسلمانان دعوت شده ‏اند تا به اين صفت انبيا، اوليا و علما متصف گردند. پس براي رسيدن به اين مقصود بايد در ازدياد علم و معرفت خويش بكوشند.

خطر واقعي

بعد از اِخبار از يأس و نااميدي همه كافران، بشارت داد كه با توجه به حادثه پيش آمده، كاري از آنان ساخته نيست. پس ترسيدن از مكر و حيله آن‏ها بي‏جهت است؛ (فلا تخشوهم). در مقابل يادآوري كرده كه ترسيدن از ذات اقدس الهي امري معقول و موجّه، بلكه لازم و ضروري است، زيرا زمينه اين ترس وجود دارد. از اين رو فرمود؛ (واخشونِ).

 

  • [۱] ـ هو المراقبة و الوقاية مع الخوْف، بأن يراقب أعماله و يتّقي نفسَه مع الخوف و الملاحظة (التحقيق، «خشي» ).
  • [۲] ـ سوره احزاب، آيه ۳۹. مبلّغان رسالات الهي از خدا مي‏ترسند و از كسي جز او خشيت ندارند.
  • [۳] ـ سوره يوسف، آيه ۱۳. [يعقوب(عليه‌السلام) به فرزندان خود گفت:] خوف دارم كه گرگ، او [يوسف(عليه‌السلام)] را بخورد.
  • [۴] ـ سوره شعراء، آيه ۲۱. [موسي(عليه‌السلام) گفت:] از شما گريختم، زيرا از شما خوف داشتم.
  • [۵] ـ ر.ك: الميزان، ج۱۱، ص۳۴۳، ذيل آيه ۲۱ سوره رعد. 
  • [۶] ـ سوره فاطر، آيه ۲۸. از ميان بندگان خدا فقط علما از او مي‏ترسند.
  • [۷] ـ بحارالأنوار، ج۲، ص۵۲.
  • منبع: سایت هدانا برگرفته از کتاب شميم ولايت صفحه ۲۴۶/حضرت آیت الله جوادی آملی.

حتما بخوانيد

ویژه نامه قرآن و عترت پژوهی

 



فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت فرق خوف و خشیت   فرق خوف و خشیت معنی خشیت الهی معنای خوف خوف به چه معناست؟ خوف یعنی چه؟ خشیت یعنی چه خوف در قرآن معنی خوف

[به این نوشته امتیاز بدهید]
[total: 0 امتیاز: ۰]
🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.