وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

فرصت حجامت در بهار را از دست ندهید

رسول اعظم (ص):
پنج چیز از سنتهای پیامبران الی است:  حیا، حلم، حجامت، مسواک و عطر زدن/امام علی (ع):
به درستی که حجامت بدن را سالم و عقل را نیرومند می گرداند./ امام رضا (ع):
رسول خدا فرمودند اگر در چیزی شفا وجود داشته باشد پس در تیغ حجام است یا در شربتی عسل

فرصت حجامت در بهار را از دست ندهید

 

تعريف حجامت:

حجامت یک روش خون گیری است که به منظور پیشگیری و درمان بیماریها انجام میشود و این نام گذاری احتمالا به علت شیوه ی عمل آن است که ازطریق تحجیم وگشایش و انبساط موضعی عمل می کند.

حجامت از ارکان نظام طب سنتی و طب اسلامی است که با قدمت٣٣٠٠ سال قبل ازمیلاد مسیح در مقدونیه و سپس دریونان باستان و بعد در حدود٢٦٠٠ سال قبل از میلاد مسیح در ایران و چین و سپس١٥٠٠ سال قبل در هند انجام می شده است و توسط بقراط و جالینوس و پس از ظهور اسلام به صورت کامل توسط رسول اکرم(ص) به جهان بشریت اهدا شد.

حکمای بزرگ طب سنتی مانند رازی، بوعلی، جرجانی و … حجامت را بعنوان ابزار قدرتمند و محوری پیشگیری، در بیماریها و درمان آنها معرفی کرده اند و هم اکنون در ٤١ کشور جهان به رسمیت شناخته شده و درحال انجام و در دست مطالعه و پژوهش می باشد. در ایران  حجامت جایگاهی ویژه درفرهنگ مردم داشته و به عنوان سنتی موکد جزء اعتقادات آنها بوده است.
حجامت در واقع اعمال یک استرس فوری به سیستم ساکن دفاع عمومی بدن است تا آن را برعلیه کلیه عوامل درونی و بیرونی هشیار و فعال نماید.

بیشترین کاربرد حجامت در بُعد پیشگیری است و با مکانیسمهای مختلفی از جمله تنظیم سیستم ایمنی، تنظیم ترکیبات شیمیایی و هورمونی خون و تنظیم سیستم اعصاب خودکار بدن از ابتلا به انواع بیماریها پیشگیری می کند. علاوه براین حجامت کاربرد های درمانی نیز دارد به نحوی که در درمان برخی بیماریها مانند سردردهای عصبی و میگرنی، چربی، قند و اوره خون، سنگهای کلیوی و کیسه صفرا موثر است .

بوسیله حجامت خونهای آلوده و غیر قابل استفاده (مانند روغن سوخته وسایل نقلیه) از بدن خارج می شود. این خونها به مرور زمان در پشت و برخی دیگر از نقاط بدن جمع شده و در فرصتهای مناسب به تدریج توسط بدن خارج می شود اما عملکرد بدن در این زمینه بسیار کند است به گونه ای که به مرور زمان بر تراکم این خونهای آلوده افزوده می شود و سلامتی ما را تحت تاثیر قرار می دهد.

حجامت طبیعت مدبره را که روحی هوشمند در بدن ما است و بدن ما را به طرف تعادل سوق می دهد، تنظیم می کند و انحراف آن را می گیرد . طبیعت مدبره، باعث می گردد مثلاً وقتی صفرا در  بدن فرد بالا می رود، افراد دوست دارند ناخود آگاه مواد با طبع سرد مانند ترشیجات بخورند. فردی که اصول تغذیه را رعایت می کند این طبیعت مدبره در بدن او هوشنمد و تنظیم است، چنین افرادی برخی مواقع دوست دارند چیزی را بخورند یا کاری را بکنند و باید آن را  انجام دهند که به نفعشان است مثلاً صفراویها در تابستان دوست دارند خنکی بخورند و بلغمی ها در زمستان با خوردن یک قاشق ماست احساس ناخرسندی می کنند، ولی اگر تغذیه ناسالم شد، به مرور زمان این طبیعت مدبره منحرف شده و درست عمل نمی کند و خود را به ناچار با این روشهای غلط تغذیه و زندگی هماهنگ می کند مانند وجدان که در صورت ارتکاب مکرر اعمال نادرست، به مرور در بدن تضعیف می گردد.

روش حجامت:

حجامت انواع مختلفی دارد که محل و روش انجام آن متفاوت است ولی آنچه در این قسمت بیان شده است در خصوص حجامت عام می باشد که به طور معمول مطرح بوده و انجام می شود.
محل حجامت عام بین دو کتف است. ابتدا بوسیله لیوان مکش مخصوص، خونهای آلوده در نقطه خاصی جمع می شود و سپس توسط تیغ چند خراش سطحی ایجاد می شود. این کار درد بسیار مختصری دارد. سپس خونهای آلوده وارد لیوان شده و دور ریخته می شود .در مراكز معتبر لیوان و تیغ حجامت استریل و یکبار مصرف می باشند.

 

حجامت در اسلام:

حجامت در اسلام جایگاه خاصی دارد و در این زمینه حدیثهای فراوانی نقل شده است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می شود:

رسول اعظم (ص) در حدیث شب معراج می فرمایند:
فی لَیلَه اَسری بی الَی السماءِ ما مَرَرتُ بِملاء مِنَ الملائِکَهِ اِلا اَن قالوا یا محَمَد اِحتجِم و امر اُمَتِکَ بِالحِجامَه
وقتی به آسمان هفتم صعود کردم هیچ ملکی از من گذر نکرد، مگر این که گفت: ای محمد حجامت کن و امتت را به حجامت امر بفرما. بحارج ۶۲ ص ۳۰۰ باب ۸۹

و همچنین تفسیر المیزان آیه اول سوره اسری

رسول اعظم (ص):
پنج چیز از سنتهای پیامبران الی است:  حیا، حلم، حجامت، مسواک و عطر زدن
کافی ج ۶ ص ۴۸۴
امام علی (ع):
به درستی که حجامت بدن را سالم و عقل را نیرومند می گرداند.
بحارج ۶۲ ص ۱۱۴ ج ۱۰ ص ۸۹
امام رضا (ع):
رسول خدا فرمودند اگر در چیزی شفا وجود داشته باشد پس در تیغ حجام است یا در شربتی عسل وسائل ج ۱۷ ص ۵۴۱

فوايد حجامت:

ثابت شده که حجامت برای حدود هفتاد بیماری اثرات پیشگیرانه و درمان کننده دارد. برخی از آثار درمانی و پیشگیرانه حجامت موارد زیر است:

سرماخوردگی مکرر- آنفولانزا – آلرژی فصلی- بیماری پوستی جوش و کورک- درمان اعتیاد- رفع سلولیتهای بدن – درمان چاقی- بهبود کارائی کلیه – دفع چربی کبد- افزایش کلسترول و دی گلیسیرید خون- دیابت غیر وابسته به انسولین- اوره بالا- فشار خون غیر طبیعی «بالا یا پایین» – غلظت خون بالا- مسمومیت غذایی و دارویی- سردرد میگرنی- تنگی رگها- اعتیاد به مواد مخدر- افسردگی- سنگینی سر- اسپاسم عضلانی- رشد ناکافی و کوتاهی قد- لاغری- واریس- کمر درد- آرتروزها- آکنه و بثورات پوستی- کهیر- آفت دهان- ریزش مو – پر مویی بدن- گر گرفتن بدن- تاری دید- خواب رفتگی و بی حسی عضلات- بیماریهای تناسلی زنان- ناهنجاریهای عصبی- کم اشتهایی-کم هوشی- فراموشکاری- جوش صورت- سکته قلبی- مالیخولیا-  خوش زخم شدن بيماران داراي قند خون

عوارض جانبی:

حجامت هیچگونه عارضه ای برای بدن ندارد. اما این افراد می بایست از حجامت خودسر خودداری نمایند: زنان باردار، افرادی که در دوران قاعدگی قرار دارند، افرادی که مشکلات انعقادی خون دارند و بیماران هیموفیلی.

تذكر مهم:

– افرادی که کم خون، لاغر و تکیده با بدن خشک هستند یا غلبه سردی شدید دارند حتماً باید تحت نظر پزشک حجامت نمایند.
– انجام حداكثر دو بار حجامت در سال براي افراد سالم  جهت پيشگيري و حفظ الصحه توصيه مي گردد و حجامت هاي خاص درماني مي بايست تحت نظر پزشک صورت گيرد.
– حجامت از سن چهار ماهگی به بالا (تا قبل از فوت) قابل انجام است. در خصوص حجامت کودکان امام صادق ع فرموده اند، حجامت در چهار ماهگی باعث حذف لعاب بدن و کاهش حرارت سر و بدن می گردد، لذا توصیه می شود بعد از پایان چهار ماهگی، نوزادان را حجامت بسیار سبک انجام دهید.

بهترين زمان جهت انجام حجامت:

از نظر ماه قمری بهترین زمان، محدوده زمانی روزهای هفدهم تا بیست و هفتم هر ماه می باشد، همچنین حجامت در اواخر اسفند ماه نيز توصيه شده است.
از بهترین روزهای مهم ديگر جهت انجام حجامت، هفتم و چهاردهم ماه حزیران رومی است.
ماه حزيران ماه نهم از ماه های رومی است که پس از ماه ایار است. در میان ماه های رومی چهار ماه را سی روز محاسبه می کنند که یکی از این چهار ماه حزیران می باشد. بهترین زمان برای حجامت بر اساس روایات اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام همین ماه رومی  حزیران است. بهترین زمان حجامت از نظر فصل، فصل بهار و بعد پاییز است.

تاثير جاذبه ماه بر روي جانداران از ديرباز مورد توجه دانشمندان و حكما بوده است. در برخي احاديث بر حجامت در ايام ماه كه جاذبه در حداكثر ميزان است تاكيد شده است.
جاذبه ماه همچنان كه بر آب دريا تاثير دارد و باعث جزر و مد آب ميشود بر تركيبات موجود در خون انسان نيز موثر مي باشد. و امروزه اين مسئله كاملاً به اثبات رسيده است و در بسیاری از بیماریهای بزرگ دنیا در روزهای ۱۴ و ۱۵ ماه قمری جراحی انجام نمی دهند چون میزان خونریزی حین عمل بیشتر شده و یا بند آوردن خونریزی بسیار مشکل می شود.

امام رضا (ع) می فرماید: خون در افزايش هلال ماه افزايش مي يابد و در كاهش هلال كاهش مي يابد.
ضمناً رواياتى كه روزهاى مناسب از ايام ماه قمرى جهت انجام حجامت را بيان كرده‏اند بيشتر روزهاى هفدهم، نوزدهم و بيست و يكم و در روايتى ديگر دوازدهم تا پانزدهم ماه را مورد توجه قرار داده ‏اند.
المكارم از ابى سعيد خدرى نقل مى‏كند كه رسول خدا(ص) فرمود: هر كس روز سه شنبه هفدهم يا نوزدهم يا بيست و يكم ماه قمرى حجامت كند شفاى بيمارى يكسال او خواهد بود(۱)
امام رضا(ع) در رساله ذهبيه مى‏فرمايد وقتى كه خواستى حجامت كنى در شب دوازدهم از هلال ماه تا پانزدهم را انتخاب كن كه اينكار براى بدن تو سلامت آفرين‏تر است…(۲)
حال سوالی مطرح می شود که علت این اختلاف از لحاظ زمانی چیست و بالاخره بهترین زمان از لحاظ ماه قمری جهت انجام حجامت چه زمانی است؟
با بررسی بیشتر احادیث و مخاطبین احادیث مذکور و با جستجو در منابع مکتوب طب ایرانی مشخص می گردد که افراد مورد سفارش امام رضا (ع)، جهت انجام حجامت در روزهای ۱۲ تا ۱۵ ماه، افرادی دموی مزاج می باشند که با توجه به اینکه در این ایام بین روزهای ۱۲ تا ۱۵ ماه های قمری، غلیان خون در اوج می باشد و درمان غلبه دم به خروج دم می باشد، انجام حجامت در این روزها برای افراد دموی مزاج مفیدتر می باشد و از بار دم خون آنان می کاهد ولی فردی که می خواهد با انجام حجامت، پاکسازی از اخلاط غلیظ و غیر مفید دیگر مثل بلغم و سودا و صفرا نماید، فرمایش پیامبر اعظم (ص) و امام صادق (ع) صدق می کند و باید از روز هفدهم به بعد ماه های قمری حجامت کند، چرا که در روزهای بعد از کامل شدن ماه (بعد از ۱۵ ماه قمری) خون، رقیق و صالح به طرف داخل بدن برگشته و اخلاط غلیظ به دلیل ثقیل بودنشان هنور در سطح باقی مانده اند و به وسیله حجامت که یک پاکسازی از بافتهای سطحی بدن است به خوبی خارج می شود.

توصيه هاي قبل از حجامت:

–    در مراكز معتبر حجامت نمایید.
–     معده نباید خالی باشد، همچنین انجام حجامت بلافاصله پس از صرف غذای پر حجم توصیه نمی شود.
–    بدن خسته نباشد.
–    از فعالیت زیاد و ورزش سنگین، استحمام طولانی، استخر و سونا و جماع بپرهیزد.
–     مایعات بدن در حد مناسب باشد.
–     قبل از حجامت یک عدد انار میل نمایید.
–     از حجامت در صبح زود و بخصوص قبل از صبحانه جدا پرهیز نمایید.
–    در صورتیکه در محل حجامت دارای پوست پر مویی هستید، ازاله نمودن موهای بدن در موضع حجامت توصیه می گردد.

 

توصيه هاي بعد از حجامت:

برای تسريع در از بین بردن جاي زخمها، کمی به آن عسل چند گياهي زنبوري بمالید.
تا ۱۲ ساعت بعد از حجامت از مصرف لبنیات مانند شیر، خامه، کره، پنیر، بستنی، ماست، دوغ، کشک و نیز غذاهای ترش مزه خودداری نمایید.
مصرف عسل و انار شیرین بلافاصله بعد از حجامت توصیه می شود.
صبح روز بعد از حجامت، محل حجامت را با آب خالی و بدون ماساژ و شامپو بشویید.

تفاوت حجامت با خون دادن:

بی شک اهداء خون امری خدا پسندانه، انسانی و ایثارگرانه بشمار می رود، چرا که با اهدای آن جان انسانهای نیازمند به خون را نجات داده ایم. اما قیاس بین حجامت به عنوان یک روش درمانی و پیشگیری و اهداء خون قیاسی منطقی به نظر نمی رسد زیرا که:
–    در حجامت ابتدا با بادکش، روی جریان خون تغییراتی را ایجاد می کنند و سپس خراشهای ظریف پوستی که زده می شود یک فرایندهایی را در بدن تحریک می کند و مدل خون گیری آن نیز سطحی می باشد ولی در خون دادن یک استرس و شک منفی است که بوسیله یک سوزن، خون در گردش مورد نیاز بدن را خارج می کند. از لحاظ حجم خون خارج شده در حجامت حداکثر ۸۰ سی سی ولی در خون دادن حدود ۵۰۰ سی سی خون خارج می شود.
–    حجامت باعث کم خونی و هیچ عارضه ای نمی شود.
–    حجامت دارای خواص فوق الذکر می باشد ولی خون دادن تنها یک عمل انسانی و ایثارگرانه می باشد.

–    در حجامت خون کثیف از بدن خارج می گردد ولی در خون دادن خون تمییز و مورد نیاز بدن را اهدا می کنیم.

منبع: سایت هدانا برگرفته از سایت دکتر روازاده.

🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.