وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

رجوع به كفايت‏ در بازگشت از حج

رجوع به كفايت‏ در بازگشت از حج

لگو احکام حج و عمره

۲- رجوع به كفايت‏

۷۶- يكى ديگر از شرايط استطاعت، «رجوع به كفايت» است؛[۱] يعنى حج‏ گزار بعد از بازگشت از حج، تجارت، يا زراعت، يا صنعت، يا منفعت ملك- مثل باغ و دكان- داشته باشد، به‏ طورى كه براى زندگانى، به شدت و حرج نيفتد؛ و اگر قدرت بر كسبِ لايق به حالش هم داشته باشد، كافى است؛[۲] و اگر بعد از مراجعت، نياز به مثل زكات و خمس و ساير وجوه شرعيه داشته باشد، كفايت نمى‏ كند؛[۳] بنابراين بر طلاب و اهل علمى كه در بازگشت از حج، نياز به شهريّه دارند،[۴] حج واجب نيست.[۵]

 

[۱] ( ۱). آية اللَّه بهجت: اظهر اعتبار رجوع به كفايت است؛ به اين معنا كه به سبب حج، از غنا به فقر يا از فقر به ‏اوسع از آن، واقع نشود.( كتاب حج، ص ۲۶).

[۲] ( ۲). آية اللَّه فاضل: و همچنين اگر از طريق زكات يا خمس و يا استعطا، امور خود را اداره كند، كافى است وهمچنين كسى كه آنچه دارد در راه حج خرج كند زندگى او قبل و بعد از حج تفاوتى نكند، حج بر او واجب مى‏شود و نيز بر طلاب كه با شهريه اداره مى ‏شوند؛ چنانچه هزينه حج و مخارج خانواده خود را داشته باشند يا به عنوان روحانى مشرّف شوند حج واجب است و از حَجّةالاسلام كفايت مى‏كند.

[۳] ( ۳). آيات عظام تبريزى، خويى، سيستانى: كسى كه از وجوه شرعيه، مانند خمس و زكات و امثال اينهازندگى خود را اداره مى‏كند و بر حسب عادت مخارجش بدون مشقت، مضمون و حتمى باشد، در صورتى كه داراى مقدارى پول گردد كه وافى به هزينه حج و مخارج عيالش باشد، بعيد نيست حج بر او واجب باشد، و همچنين است كسى كه شخص ديگر در تمام مدت زندگى او، مخارجش را متكفل باشد و همچنين كسى كه اگر آنچه دارد در راه حج صرف كند زندگى بعد از حجّش با قبل از آن تفاوتى نكند.

 

آية اللَّه خامنه‏ اى: اگر بعد از مراجعت، زندگى آنها با شهريه اداره مى‏شود، كفايت مى‏كند و حج واجب است.

[۴] ( ۴). آية اللَّه بهجت: اگر زندگى آن‏ها با وجوهات، بر حسب عادت بدون مشقّت مضمون و حتمى باشد. در صورتى كه داراى مقدارى پول گردد كه وافى به هزينه حج و مخارج عيالش باشد حج بر او واجب است.( مناسك، مسأله ۲۵).

[۵] ( ۵). آية اللَّه صافى: ولى رعايت احتياط به اين‏كه به نحوى خود را واجد شرط استطاعت نمايد، ترك نشود.

آية اللَّه گلپايگانى: افرادى كه از وجوه خاصّى مثل سهم سادات و وجوهات شرعيه و نذورات استفاده مى‏ كنند؛ مانند طلّاب و سادات و اشخاص ديگرى كه مورد توجّه مردم هستند، در صورتى كه هزينه حج آية اللَّه مكارم: در تمام مواردى كه افراد به عنوان خدمه يا روحانى يا غير آن به حج مى‏روند، چنانچه زندگى خانواده آن‏ها در همان مدت تأمين باشد حجشان حَجةالاسلام و تأمين زندگى آنها در بازگشت شرط نيست. و مخارج عيالات را تا بازگشت داشته باشند، بعيد نيست كه حج بر آنان واجب باشد.

وجوه شرعى و رجوع به كفايت‏

۷۷- كسى كه از راه كسب يا غير كسب، مخارج حج را دارد ولى مقدارى از مؤونه زندگى خود را از درآمدِ كسب، تأمين كند و در تأمين بقيّه، به شهريه نيازمند باشد، مستطيع نيست.[۱]

[۱] ( ۱). نظر مراجع عظام در ذيل مسأله ۷۶ بيان شد.

 

لزوم داشتن مخارج عائله تا بازگشت‏

۷۸- در استطاعت، دارا بودن مخارج عائله تا بازگشتِ از حج، شرط است، هرچند عائله، واجب النفقه او نباشند.[۱]

[۱] ( ۲). آية اللَّه بهجت: در عيال غير واجب النفقه و مصارف لازمه براى حفظ شأن، احوط رعايت عسر و حرج است؛ يعنى نه اقتصار بر فقط مقدارى كه بر او واجب شرعى است مى‏كند و نه انتظار تمكّن از هر چه عرفيت دارد مى‏كشد. پس تحقق استطاعت منوط به دارا بودن مقدارى است كه اگر نباشد لازمه‏اش عسر و حرج است( كتاب حج، ص ۱۵).

آيات عظام تبريزى، خويى، سيستانى: داشتن مخارج عائله غير واجب‏النفقه شرعى، شرط نيست مگر اين‏كه با ترك انفاق بر آن‏ها خودش به حرج مى‏افتد.

آية اللَّه صافى، آية اللَّه گلپايگانى: و عرفاً ملتزم به پرداخت نفقه آنها شده باشد؛ مثل خواهر و برادر، بايد نفقه آنها را هم داشته باشد.( آداب و احكام حج، مسأله ۶۶).

 

دستگردان براى حصول استطاعت‏

۷۹- افرادى كه امور خود را از وجوه شرعيّه مى‏گذرانند، بنابر احوط[۱] با دستگردانِ هزينه حج، مستطيع نمى‏ شوند.
[۱] ( ۳). تفصيل اين مسأله و نظر مراجع در ذيل مسأله ۷۶ گذشت.

 

اشتراط رجوع به كفايت ولو بعد از تقليد صحيح‏

۸۰- اگر كسى بدون تحققِ شرط رجوع به كفايت- ولو با تقليد صحيح از كسى كه آن را لازم نمى‏دانسته- حج بجا آورده، حج او از حجّةالاسلام كفايت نمى‏كند و بايد آن را با تحقق شرايط اعاده نمايد.[۱]

[۱] ( ۴). آية اللَّه بهجت: به معنايى كه براى رجوع به كفايت، در ذيل مسأله ۷۶ گذشت مراجعه شود.

آيات عظام تبريزى، سيستانى، فاضل، گلپايگانى، مكارم، نورى: اعاده لازم نيست.

 

استطاعت در ميقات‏

۸۱- اگر استطاعت در ميقات حاصل شود، براى تحقق حَجّةالاسلام كافى است، ولى رجوع به كفايت شرط است.[۱]
[۱] ( ۱). آية اللَّه بهجت: در مسأله ۷۶ معناى رجوع به كفايت گذشت كه زندگى او از يُسر به عسر تغيير نكند.

آية اللَّه تبريزى: مگر براى كسى كه اگر آنچه دارد در راه حج خرج كند به حرج نمى‏افتد.

آية اللَّه خويى، آية اللَّه سيستانى: به شرحى كه در ذيل مسأله ۷۶ شرايط وجوب گذشت.

آية اللَّه صافى، آية اللَّه گلپايگانى: مگر براى كسى كه اگر آنچه دارد در راه حج خرج كند زندگى او قبل و بعداز حج تفاوتى ندارد.

آية اللَّه مكارم: اگر چنانچه انجام حج در اين شرايط تأثير چندانى در وضع و حال او نداشته باشد حج او صحيح است و رجوع به كفايت شرط نيست.

منبع: سایت هدانا برگرفته از مناسك حج با حواشى و مطابق با فتاوای دوازده نفر از مراجع معظم تقلید/ متن اصلی از رساله امام خمینی و مُحشی حضرات آیات: خامنه ای، سیستانی، صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، وحید خراسانی، بهجت،فاضل ، خویی، گلپایگانی، تبریزی.

حتما بخوانيد

ویژه نامه احکام حج و عمره

ویژه نامه احکام جامع سایت هدانا

     

🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.