وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

حکم نکاح معاطاتی

حکم نکاح معاطاتی

در ابتداب بحث لازم است ابتدا تعریف معاطات را بیان کنیم. معاطات نوعی خاص از معامله است که چندین دیدگاه فقهی در خصوص آن وجود دارد.

از یک دیدگاه معاطات معامله بدون عقد است. بعضی از فقها بیع معاطاتی را به «داد و ستد بدون عقد» تعبیر کرده‌اند. مطابق لغت نامه دهخدا بیع معاطات یعنی هر یک از طرفین معامله، مالی که اراده کرده است را عوض آنچه از طرف دیگر دریافت می نماید به وی اعطا نماید، بدون این که عقد انجام شود. به مفهوم کلی معاطاة هر معامله و معاوضه‌ای است که در آن ایجاب و قبول (صیغه مخصوص) نباشد اعم از آن‌که لفظ دیگری گفته شود یا گفته نشود.

معاطات به زبان ساده یعنی اینکه معامله بدون خواند صیغه باشد؛ شما در مغازه نانوایی یا هر مغازه ای که بروید پول را می دهید و کالا را می گیرید همین که خریدار و فروشنده راضی هستند کفایت می کند و نیازی به خواندن صیغه مثل بعتُ و اشتریت ُ نیست؛ اما در ازدواج ما معاطات نداریم،؛ در ازدواج روایات زیادی داریم که فرموده اند هم رضایت باید باشد یعنی زن و مرد راضی باشند و هم این که صیغه خوانده شود؛ متن صیغه و شرایط را در رساله نوشته اند، بنابر این اگر زن و مردی بدون خواندن صیغه و شرایط با هم دوست شدند این حرام است و شرعی نیست و هیچ فقیهی در شیعه این کار حرام را؛ ازدواج نمی گوید.

 

عقد معاطاتى

پرسش ۱۹۴ . آيا در عقد دائم يا موقّت بايد صيغه خوانده شود و رضايت تنها كافى نيست؟

همه مراجع: خير، رضايتِ تنها كافى نيست و بايد صيغه خوانده شود.

پرسش ۱۹۵ . آيا عقد و نكاح معاطاتى نيز جايز است؟ به عنوان مثال پسر انگشترى را در دست دختر كند، به قصد اينكه همسر يكديگر شوند، بى آنكه صيغه عقد بخوانند؟

همه مراجع: ازدواج معاطاتى، درست نيست و بايد صيغه بخوانند.[۲]

  • [۱]. توضيح المسائل مراجع، م ۲۳۶۳ ؛ نورى، توضيح المسائل، م ۲۳۵۹ و وحيد، توضيح المسائل، م ۲۴۲۷ و خامنه اى، استفتاء، س ۱۱.
  • [۲]. تبريزى، صراط النجاة، ج ۱، س ۱۴۷۹ ؛ صافى، جامع الاحكام، ج ۲، س ۱۲۴۹ ؛ امام، نورى، فاضل و مكارم، التعليقات على العروة، باب العقد و احكامه، م ۱؛ دفتر: سيستانى، بهجت، وحيد و خامنه اى. (احكام ازدواج،پرسمان).

مقاله حجاب از دیدگاه امام خمینی

امام خمینی

عقد ازدواج و احكام آن‏

ازدواج‏ بر دو قسم است: دائم و منقطع. و هر كدام از اين‏ها محتاج عقدى است كه داراى ايجاب و قبول لفظى باشند كه بر انشاى معناى مقصود و انشاى رضايت به آن به طورى كه در نزد اهل محاوره معتبر است، دلالت نمايند؛ پس نه مجرد رضايت قلبى دو طرف و نه معاطاتى‏ كه در غالب معاملات جريان دارد و نه نوشتن آن‏ها كفايت نمى‏كند و همچنين- در غير شخص لال- اشاره‏اى كه اين معنى را برساند، كفايت نمى‏كند. و احتياط لازم آن است كه ايجاب و قبول به لفظ عربى باشند پس غير از عربى، از لغت‏هاى ديگر مجزى نمى‏باشد، مگر آن‏كه از عربى و از وكيل نمودن ديگرى، عاجز باشند، اگر چه اقوى آن است كه وكيل گرفتن واجب نمى‏باشد. و با عجز از عربى، به غير عربى جايز است و در اين صورت، واقع ساختن عقد به غير عربى اشكالى ندارد، ليكن بايد به عبارتى باشد كه معناى آن همان معناى لفظ عربى باشد، به طورى كه ترجمه آن شمرده شود.

تحرير الوسيلة(ترجمه فارسى)، ج‏۲، ص: ۲۶۴

احكام عقد

مسأله ۲۳۶۳- در زناشويى چه دائم و چه غير دائم، بايد صيغه خوانده شود و تنها راضى بودن زن و مرد كافى نيست، و صيغه عقد را يا خود زن و مرد مى‏خوانند، يا ديگرى را وكيل مى‏كنند كه از طرف آنان بخواند.

رساله توضيح المسائل(موسوعة الإمام الخميني ۲۹ )، متن، ص: ۴۲۳

[سؤال ۱۰۲۴۸]

۲. حال كه بدون اذن خواستن از پدر، عقدى صورت گرفته، نظر مبارك در مورد صحت يا بطلان عقد چيست؟

بسمه تعالى، عقد مذكور باطل است؛ مگر اين‏كه بعد از عقد، پدر آن را اجازه نمايد.

…. شرطيت اذن پدر در صحت ازدواج دختر باكره، فتوا است نه احتياط.

استفتائات امام خمينى (س)(موسوعة الإمام الخميني ۳۲ الى ۴۱ )، ج‏۹، ص: ۵۹


طبق نظر آيت الله مكارم شيرازي

حضرت آیت الله مکارم شیرازی

ازدواج معاطاتی

پرسش :حکم ازدواج معاطاتى چیست و چه شرایطى دارد؟ اگر یکى از مقلّدین شما در این مسأله (به فرض عدم صحّت ازدواج معاطاتى به نظر شما) به مرجع دیگرى رجوع نماید حکم چیست؟ اگر فردى به علّت عدم آشنایى به حکم (در صورت عدم صحّت ازدواج معاطاتى) با فردى به این طریق ازدواج کند و بعد حکم را بفهمد وظیفه اش چیست؟
پاسخ :چیزى به نام ازدواج معاطاتى نداریم چنین ازدواجى باطل است.

عدم مشروعیت نکاح معاطاتی

پرسش :دختر و پسرى به هم علاقمند بودند، ولى خانواده دختر با ازدواج آنان مخالف بود. آن دو براى این که خانواده دختر را مجبور کنند تا با ازدواج آنان موافقت کنند، به طور نامشروع مجامعت کرده، و دختر حامله شده، و طفلى به دنیا آورده است اکنون اظهار مى دارند که چون روستایى بوده، نمى دانسته، و یا نمى توانسته اند صیغه ازدواج را جارى کنند، و به رضایت طرفینى اکتفا کرده، و آن را کافى دانسته اند:۱ـ آیا توافق طرفین به عنوان صیغه عقد قابل قبول است؟
۲ـ همین که طرفین ادّعاى اجراى صیغه عقد نمایند براى ایجاد شبهه کافى است، یا باید صحّت آن بررسى و اثبات شود؟
۳ــ آیا در مسأله فوق حدوث شبهه، فقط موجب برائت از حدّ است، یا تعزیر را نیز منتفى مى سازد؟
۴ـ بر فرض احصان مرد، حکم چیست؟
۵ـ آیا ازدواج آن دو با یکدیگر بلا مانع است؟
۶ـ آیا در فرض بکارت و عدم آن، حکم متفاوت است؟
پاسخ :۱- توافق طرفین کافى نیست.
۲- چنانچه احتمال دهیم ادّعاى آنها راست باشد، باید حمل بر صحّت کرد.
۳- در فرض بالا حد و تعزیر هر دو. ساقط می شود.
۴- احصان مرد تفاوتى ایجاد نمى کند.
۵- آنها مى توانند با هم ازدواج کنند.
۶- تفاوتى نمى کند.

ازدواج معاطاتی [ احکام عقد دائم]

پرسش : حکم ازدواج معاطاتى چیست و چه شرایطى دارد؟ اگر یکى از مقلّدین شما در این مسأله (به فرض عدم صحّت ازدواج معاطاتى به نظر شما) به مرجع دیگرى رجوع نماید حکم چیست؟ اگر فردى به علّت عدم آشنایى به حکم (در صورت عدم صحّت ازدواج معاطاتى) با فردى به این طریق ازدواج کند و بعد حکم را بفهمد وظیفه اش چیست؟
پاسخ : چیزى به نام ازدواج معاطاتى نداریم چنین ازدواجى باطل است. استفتائات آیت الله مکارم شیرازی.

لينك كوتاه مطلب: http://hadana.ir/?p=27343

*- ضمنا شما می توانید از اینجا مشترک  خبرنامه سایت شوید و جدید ترین مطالب را دریافت کنید.

حتما بخوانيد

*- ويژه نامه احکام ازدواج 

ویژه نامه احکام زن و شوهر

نحوه خواندن صیغه ازدواج دائم (متن+ترجمه)

نحوه خواندن صیغه ازدواج موقت(متن+ترجمه)

🔗 لینک کوتاه
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۰ (۰ رای)

نظرات بسته شده است.