وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

حضرت عیسی در قرآن

نگاه قرآن به شخصیت حضرت عیسی مسیح (ع)

پرسش : حضرت عیسی(ع) از دید قرآن چه جایگاهی دارد و قرآن از ایشان با چه تعابیری یاد می کند؟

پاسخ اجمالی

قرآن با ذکر القابی مثل «روح الله»، «کلمة الله» و «قول الحق»، شخصیتی متعالی از حضرت عیسی(ع) ارائه کرده است. از دید قرآن آفرينش او مانند حضرت آدم(ع) بوده و امری عجیب نیست. قرآن در آيات متعدد مسیح را فرزند حضرت مريم(س) معرفى كرده تا پاسخى به مدعيان الوهيت حضرت عيسى(ع) باشد؛ زيرا كسى كه از مادر متولد مى ‏شود چگونه مى‏ تواند خدا باشد؟! در این کتاب الهی، عیسی(ع) هيچ‏ گونه ادعايى جز بندگى خداوند و نبوت نداشت و آنچه از معجزات انجام مى‏ داد همگى به اذن و فرمان خدا بود.

پاسخ تفصیلی

تعدای از سوره ها و آیات قرآن به زندگی، شخصیت، ویژگی ها و برخی از اوصاف حضرت عیسی(علیه السلام) پرداخته است. در برخی از این آیات شیوه خلقت، داستان زندگی مادر و حیات پر ماجرای خودشان و در برخی دیگر مقامات معنوی و خصلتهای اخلاقی او مطرح شده است؛ در مواردی نیز ادعاها و نسبتهای مسیحیان، مثل الوهیت و تثلیث طرح و رد شده است. در این مقاله نگاهی کوتاه به بر خی از این آیات تحت عناوین ذیل می اندازیم.

مادر مسیح(علیه السلام)

داستان حضرت مسیح(علیه السلام) به نام مادر گرامیشان گره خورده است؛ چرا که نوع خلقت ایشان باعث شده که حضرت عیسی با عناوینی چون «ابْنَ مَرْیَمَ»، «عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ» و «الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ» به مادر بزرگوارشان نسبت داده شود.
قرآن حضرت مریم(سلام الله علیها) را به عنوان یک شخصیت برجسته و ویژه معرفی می کند و از آن حضرت با عنوان: بانوی برگزیده، پاک و مطهر، بهترین زنان عصر خود، مظهر عفاف، الگوی مومنان، دختری عابد، بسیار راستگو و هم سخن با فرشتگان یاد شده است. در آیات ۴۲ و ۴۳ سورهآل عمران به برخی از این فضائل اشاره شده است:

«وَ اِذْ قالَتِ الْمَلایِکَهُ یا مَرْیمُ اِنَّ اللّهَ اصْطَفاکِ وَ طَهَّرَکِ وَ اصْطَفاکِ عَلى نِساءِ الْعالَمینَ» * «یا مَرْیمُ اقْنُتی لِرَبِّکِ وَ اسْجُدی وَ ارْکَعی مَعَ الرّاکِعینَ»

(و [به یاد آورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خداتو را برگزیده و پاک ساخته؛ و بر تمام زنان جهان، برترى بخشیده است. * اى مریم! [به شکرانه این نعمت] براى پروردگار خود، خضوع کن و سجده به جا آور؛ و با رکوع کنندگان، رکوع کن).

قرآن کریم همچنین در آیه۱۲ سوره تحریم حضرت مریم(سلام الله علیها) را در زمره مطیعان و الگوی پاکدامنی قرار داده است:

 «وَ مَرْیمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِی اَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِیهِ مِنْ رُوحِنا وَ صَدَّقَتْ بِکَلِماتِ رَبِّها وَ کُتُبِهِ وَ کانَتْ مِنَ الْقانِتِینَ»

(و همچنین به مریم دختر عمران که دامان خود را پاک نگه داشت، و ما از روح خود در آن دمیدیم؛ او کلمات پروردگار خویش و کتابهایش را تصدیق کرد و از مطیعان [فرمان خدا] بود).
به جهت همین ویژگی هاست که یکی از برجسته ترین کارهای مسیح احترام به مقام والای مادر است که در سوره مریم، آیه۳۲ به آن اشاره شده است: «وَ بَرًّا بِوالِدَتی وَ لَمْ یَجْعَلْنی جَبَّاراً شَقِیًّا»؛ (و مرا نسبت به مادرم نیکوکار قرار داده؛ و جبّار و عصیانگر قرار نداده است).

خلقت مسیح(علیه السلام)

قرآن خلقت عیسی(علیه السلام) را در سورهآل عمران، آیه۵۹ مورد بررسی قرار داده است:

«اِنَّ مَثَلَ عِیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ…‏». آدم به عنوان اولین انسان روی زمین، بدون دخالت پدر و مادر خلق شد؛ خلقت عیسی سخت‏ تر از آفرینش آدم نبود. او پدر و مادر نداشت و همان خدایى که آدم را بدون پدر و مادر آفرید، قادر خواهد بود که عیسى بن مریم را بدون پدر خلق کند. از این جهت آفرینش حضرت عیسى مانند آفرینش حضرت آدم(علیهم السلام) است. اگر عیسى بدون پدر از مادر متولّد شد، حضرت آدم بدون ‏آنکه پدر و مادرى داشته باشد به دنیا آمد.
این استدلال به ادعاى کسانی پاسخ مى‏ دهد که به خلقت مسیح ایراد وارد می کنند. یعنی اگر مسیح(علیه السلام) بدون پدر به دنیا آمد، جاى تعجب نیست، و دلیل بر فرزند خدایا عین خدابودن نمى‏ باشد، چون خلقت آدم(علیه السلام)، از این هم شگفت‏ انگیزتر بود، او بدون پدر و مادر به دنیا آمد و این گونه کارها برای خداوند دشوار نیست. به همین دلیل زمانی که مریم بیان می کند که چگونه براى من پسرى خواهد بود در حالى که نه هیچ بشرى با من ازدواجکرده است و نه بدکاره بوده‏ ام‏؛ قرآن در سورهمریم، آیه۲۱ در جواب مریم می فرماید: «

قالَ کَذلِکِ قالَ رَبُّکِ هُوَ عَلَیَّ هَیِّنٌ وَ لِنَجْعَلَهُ آیَهً لِلنَّاسِ وَ رَحْمَهً مِنَّا وَ کانَ اَمْراً مَقْضِیًّا»؛

(گفت: چنین است [که گفتى ، ولى] پروردگارت فرموده است: این کار بر من آسان است و [فرزندى بدون ازدواجبه او بخشیدن] براى این [است] که او را نشانه‏اى [از قدرت خود] براى مردم و رحمتى از سوى خود قرار دهیم؛ و این کار شدنى است).
در سوره یس، آیه۸۲ هم به این مطلب اشاره شده که آفرینش موجودات برای خدامشکل نیست: «…ثُمَ‏ قالَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ»؛ (…سپس به او [موجود] فرمود: باش؛ پس بى‏ درنگ[موجود زنده] شد). مضمون این آیه، در چندین سورهاز قرآن تکرار شده است.(۱) کسی که قدرت نامحدود دارد، تقسیم کارها به مشکل و آسان، براى او مفهومى نخواهد داشت و براى او آفرینش یک برگ، یا خلقت یک جنگل در هزاران کیلومتر یکسان است، و آفرینش یک ذره خاک با منظومه شمسى، مساوى می باشد.(۲)
خداوند در سوره مومنون، آیه۵۰ خلقت حضرت عیسی را یکی از نشانه های قدرت خود بیان کرده و می فرماید: «وَ جَعَلْنَا ابْنَ مَرْیَمَ وَ اُمَّهُ آیَهً»؛ (ما فرزند مریم و مادرش را نشانه‏ اى از عظمت و قدرت خود قرار دادیم). تعبیر به «ابن مریم» بجاى «عیسى‏» براى توجه دادن به این حقیقت است که او تنها از مادر و بدون دخالت پدرى به فرمان پروردگار متولد شد، و این تولد خود از آیات بزرگ قدرت پروردگار بود و از آنجا که این تولد استثنایى رابطه‏ اى با عیسى و رابطه‏ اى با مادرش مریم دارد هر دو را به عنوان یک آیهو نشانه مى‏ شمرد چرا که این دو (تولد فرزندى بدون دخالت پدر و همچنین باردار شدن مادرى بدون تماس با مرد) در واقع یک حقیقت بودند با دو نسبت متفاوت.(۳)

پیامبری و مقامات معنوی و اخلاقی مسیح(علیه السلام)

قرآن با ذکر القابی پر معنی مقام و شخصیتی متعالی از حضرت عیسی(علیه السلام) ارائه کرده است. برخی از این القاب عبارتند از: «زَکّیّ»؛ «جَعَلَنی مُبارَکاً»؛ «قَولُ الحَقّ»(۴)؛ «وَجیهَاً فِی الدُنیا وَ الاخِره»؛ «مِنَ المُقرَبین»؛ «کَلمَه اللهِ»(۵)؛ «رُوحٌ مِنَ اللهِ»؛ «رَسوُلُ اللهِ»(۶). همچنین در آیه۸۵ سوره انعام وی را در زمره صالحان قرار داده است: «وَ زَکَرِیَّا وَ یَحْیى وَ عیسى وَ اِلْیاسَ کُلٌّ مِنَ الصَّالِحینَ». این توصیف ها نشان از عظمت و بزرگی آن حضرت دارد.
اولین اعجاز و کرامات مسیح در همان لحظات اولیه تولد نمایان شد و حضرت در حالی که در گهواره بود خود را عبد و بنده خدامعرفی کرد که از طرف خدا به عنوان پیامبر انتخاب، و به او کتاب (انجیل) داده شده و او را مایه برکت، تسکین و آرامش قرار داده است. آیات ۲۹ و ۳۰ سوره مریم به این موضوع اختصاص دارد: «فَاَشارَتْ اِلَیْهِ قالُوا کَیْفَ نُکَلِّمُ مَنْ کانَ فِی الْمَهْدِ صَبِیًّا» * «قالَ اِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنی‏ نَبِیًّا»؛ (مریم به نوزاد اشاره کرد [که از او بپرسید] گفتند: چگونه با کودکى که در گهواره است سخن بگوییم) * (نوزاد [از میان گهواره] گفت: همانا من بنده خداهستم، به من کتاب عطا کرده و مرا پیامبر قرار داده است).
نحوه گفتگوی آن حضرت با پروردگار در سوره مائده، آیه۱۱۶، گویای اخلاق عملی آن حضرت است. زمانی که خداوند به عیسی(علیه السلام) مى‏ گوید: (آیا تو به مردم‏ گفتى که من و مادرم را علاوه بر خداوند معبود خویش قرار دهید، و پرستش کنید؟)؛ «وَ اِذْ قالَ اللَّهُ یا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ اَ اَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ اُمِّی اِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ». مسیح با نهایت احترام در برابر این سوال، نخست زبان به تسبیح خداوند از هر گونه شریک و شبیه گشوده و مى ‏گوید: (خداوندا! پاک و منزهى از هر گونه شریک)؛ «قالَ سُبْحانَکَ». سپس در ادامه می گوید: (چگونه ممکن است چیزى را که شایسته من نیست بگویم)؛ «ما یَکُونُ لِی‏اَنْ اَقُولَ ما لَیْسَ لِی بِحَقٍّ».
در حقیقت نه تنها گفتن این سخن را از خود نفى مى‏ کند، بلکه مى‏ گوید اساسا من چنین حقى را ندارم و چنین گفتارى با مقام و موقعیت من هرگز سازگار نیست.(۷)

مواهب الهی بر مسیح(علیه السلام)

قرآن بخشی از سرگذشت حضرت مسیح‏ و مواهبی که به او و امتش ارزانى شده در سورهمائده، آیه۱۱۰ به این صورت بیان می کند: خداوند خطاب به مسیح(علیه السلام) می فرماید: (بیاد بیاور هنگامى را که خداوند به عیسى بن مریم فرمود: نعمتى را که بر تو و بر مادرت ارزانى داشتم متذکر باش)؛ «اِذْ قالَ اللَّهُ یا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ اذْکُرْ نِعْمَتِی عَلَیْکَ وَ عَلى‏ والِدَتِکَ‏».

۱. تقویت با روح القدس: «اِذْ اَیَّدْتُکَ بِرُوحِ الْقُدُسِ‏»؛ (تو را با روح القدس تقویت کردم).
مراد از روح القدس، فرشته وحى جبرئیل و یا همان نیروى غیبى که عیسى را براى انجام معجزات و تحقق بخشیدن به رسالت مهمش تقویت مى‏ کرد، این معنى در غیر انبیاء نیز به درجه ضعیف تر وجود دارد.

۲. سخن گفتن درگهواره: «تُکَلِّمُ النَّاسَ فِی الْمَهْدِ وَ کَهْلًا»؛ (به تایید روح القدس با مردم در گهواره و به هنگام بزرگى و پختگى سخن مى‏ گفتى). اشاره به اینکه سخنان تو در گاهواره همانند سخنان تو در بزرگى، پخته و حساب شده بود، نه سخنان کودکانه و بى ارزش.

۳. تعلیم حکمت، تورات و انجیل: «وَ اِذْ عَلَّمْتُکَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ وَ التَّوْراهَ وَ الْاِنْجِیلَ‏»؛ (کتاب و حکمتو تورات و انجیل را به تو تعلیم دادم). ذکر تورات و انجیل بعد از ذکر کتاب با اینکه از کتب آسمانى است، در حقیقت از قبیل تفصیل بعد از اجمال است.

۴. زنده کردن پرندگان به اذن خدا: «وَ اِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّینِ کَهَیْئَهِ الطَّیْرِ بِاِذْنِی فَتَنْفُخُ فِیها فَتَکُونُ طَیْراً بِاِذْنِی‏»؛ (از گِل به فرمان من چیزى شبیه پرنده مى‏ساختى سپس در آن مى‏ دمیدى و به اذن من پرنده زنده ‏اى مى ‏شد).

۵. شفای بیماران خاص: «وَ تُبْرِئُ الْاَکْمَهَ وَ الْاَبْرَصَ بِاِذْنِی»‏؛ (کور مادرزاد و کسى که مبتلا به بیمارى پیسى بود به اذن من شفا مى‏ دادى).

۶. زنده کردن مردگان: «وَ اِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتى‏ بِاِذْنِی‏»؛ (مردگان را به اذن من زنده مى‏ کردى).

۷- حمایت در برابر بنی اسرائیل: خداوند در ادامه آیهمی فرماید: من در برابر این همه هیاهو و دشمنان سر سخت و لجوج تو را حفظ کردم تا دعوت خود را پیش ببرى: «وَ اِذْ کَفَفْتُ بَنِی اِسْرائِیلَ عَنْکَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَقالَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ اِنْ هذا اِلَّا سِحْرٌ مُبِینٌ‏»؛ (و [به یاد آور] هنگامى [را] که بنى اسرائیل را از آسیب رساندن به تو، باز داشتم؛ در آن زمان که دلایل روشن براى آنها آوردى، ولى جمعى از کافران آنها گفتند: «اینها جز سحر آشکار نیست»).

در این آیه چهار بار کلمه «باذنى»؛ (به فرمان من) تکرار شده است، تا جایى براى غلو و ادعاى الوهیت در مورد حضرت مسیح(علیه السلام) باقى نماند، یعنى آنچه او انجام مى‏ داد گرچه بسیار عجیب و شگفت‏ انگیز بود، و به کارهاى خدایى شباهت داشت ولى هیچ یک از ناحیه او نبود بلکه همه از ناحیه خداانجام مى‏ گرفت، او بنده ‏اى بود سر بر فرمان خداو هر چه داشت از طریق استمداد از نیروى لا یزال الهى بود.(۸)

نفی اولوهیت و تثلیث از مسیح(علیه السلام)

یکى از مهمترین انحرافات جامعه مسیحیت، مساله «تثلیث و خدایان سه‏ گانه» است و قرآن کریم با جمله ‏هاى کوتاه و مستدل آنها را از این انحراف بزرگ بر حذر می دارد. نخست در سوره نساء، آیه۱۷۱به آنان اخطار مى‏ کند که در دین خود راه غلو را نپویند و جز حق در باره خدانگویند: «یا اَهْلَ الْکِتابِ لا تَغْلُوا فِی دِینِکُمْ وَ لا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ اِلَّا الْحَقَ‏»؛ (اى اهل کتاب! در دین خود غلوّ [و افراط] نورزید، [و از چهارچوب آیات نازل شده از سوى خداو آنچه پیامبران به شما آموخته ‏اند، خارج نشوید] و نسبت به خداجز حق نگویید). سپس در ادامه به چند نکته که هر کدام در حکم دلیلى بر ابطال تثلیث و الوهیت مسیح(علیه السلام) است اشاره مى‏ کند:

۱. عیسى(علیه السلام) فقط فرزند مریم(علیها السلام) بود. «اِنَّمَا الْمَسِیحُ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ‏». این تعبیر (ذکر نام مادر عیسى در کنار نام او) که در شانزده مورد از قرآن مجید آمده است، خاطرنشان می سازد که مسیح(علیه السلام) هم چون سایر افراد انسان در رحم مادر قرار داشت و دوران جنینى را گذراند و همانند سایر افراد بشر متولد شد، شیر خورد و در آغوش مادر پرورش یافت، یعنى تمام صفات بشرى در او بود. چگونه ممکن است چنین کسى که مشمول و محکوم قوانین طبیعت و تغییرات جهان ماده است خداوندى ازلى و ابدى باشد؟! مخصوصا کلمه «انما» که در آیه مورد بحث آمده است به این توهم نیز پاسخ مى‏ گوید که اگر عیسى(علیه السلام) پدر نداشت مفهومش این نیست که فرزند خدابود بلکه فقط فرزند مریم بود!

۲. عیسى(علیه السلام) فرستاده خدابود: «رَسُولُ اللَّهِ‏»؛ و این موقعیت نیز تناسبى با الوهیت او ندارد.

۳- عیسى(علیه السلام) «کلمه» خدابود که به مریم القا شد: «وَ کَلِمَتُهُ اَلْقاها اِلى‏ مَرْیَمَ‏». در چند آیه قرآن از عیسى(علیه السلام) تعبیر به «کلمه» شده است و این تعبیر به خاطر آن است که اشاره به مخلوق بودن مسیح(علیه السلام) کند، همان طور که کلمات مخلوق ما است، موجودات عالم آفرینش هم مخلوق خداهستند، و نیز همان طور که کلمات اسرار درون ما را بیان مى‏ کند و نشانه ‏اى از صفات و روحیات ما است، مخلوقات این عالم نیز روشنگر صفات جمال و جلال خدایند، به همین جهت در چند مورد از آیات قرآن به تمام مخلوقات اطلاق «کلمه» شده است.(۹) البته این کلمات با هم تفاوت دارند بعضى بسیار برجسته و بعضى نسبتا ساده و کوچک هستند، و عیسى(علیه السلام) مخصوصاً از نظر آفرینش (علاوه بر مقام رسالت) برجستگى خاصى داشت زیرا بدون پدر آفریده شد.

۴. عیسى، روحى است که از طرف خداآفریده شد: «وَ رُوحٌ مِنْهُ‏»؛ این تعبیر که در مورد آفرینش آدم و به یک معنى آفرینش تمام بشر نیز در قرآن آمده است، اشاره به عظمت آن روحى است کهخداآفرید و در وجود انسانها عموما و مسیح و پیامبران خصوصا قرار داد.(۱۰)
قرآن در این آیه و آیات متعدد دیگر صریحا عیسى را فرزند مریم معرفى کرده تا پاسخى به مدعیان الوهیت حضرت عیسى(علیه السلام) باشد زیرا کسى که از مادر متولد مى ‏شود و مشمول تمام تغییرات دوران جنین و تغییرات و تحولات جهان ماده است چگونه مى‏ تواند خداباشد؟ خدایى که از تمام تغییرات و دگرگونی ها بر کنار است.(۱۱)

عالمان مسیحى چون نتوانستند خلقت عجیب حضرت عیسی را تبیین کنند، مدعی شدند که عیسی پسر خداست و برای این مدعای خود ناگزیر درصدد توجیه و تأویل برآمدند. آنان پسر بودن عیسى را به یکى از معانى زیر گرفته ‏اند:

۱. از آن‏جا که آفرینش عیسى برخلاف روش معمولى و بدون داشتن پدر صورت گرفته و کارهاى دوران زندگى او آمیخته با انواع معجزات و حوادث خارق العاده بوده، از این جهت مى‏ توان گفت عیسى مظهر و آینه تمام نماى خداست و به همین جهت خداوند از او تعبیر به پسر نموده است و یا چون خداوند عیسى را فوق‏ العاده دوست مى‏ داشت از این جهت او را پسر خود خوانده است.

۲. توجیه دیگر این که مى ‏گویند: منظور از این که عیسى پسر خداست این است که خداوند در پیکر عیسى حلول کرده، همان سان که حرارت در آب حلول مى‏ کند.
البته این توجیه ها نه تنها فرار از اصلاشکال نیست بلکه از چاله به درّه سقوط کردن است؛ زیرا خداوند نه مى‏ تواند جسم باشد و نه محدود به زمان و مکان؛ خداوندى که صِرف وجود و غیر محدود به زمان و مکان است چگونه مى‏ تواند در بدن انسانى مانند عیسى که مانند همه افراد بشر غذا مى‏ خورد و مى‏ خوابد و راه مى‏رفت و از لحاظ زمان و مکان محدود بود حلول کرده و محدود شده باشد؟!(۱۲)

قرآن کریم، از زبان حضرت مسیح(علیه السلام) نیز او را از هرگونه ادّعاى ناروا در زمینه الوهیت پاک مى ‏شمرد؛ خداوند در سوره مائده آیات ۱۱۶ و۱۱۷ چنین می فرماید:

«وَ اِذْ قَالَ اللَّهُ یَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ اَنتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِى وَ اُمِّى اِلَهَیْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالَ سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِى اَنْ اَقُولَ مَا لَیْسَ لِى بِحَقٍّ اِنْ کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِى نَفْسِى وَ لَا اَعْلَمُ مَا فِى نَفْسِکَ اِنَّکَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ»* «مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَا اَمَرْتَنِى بِهِ اَنْ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّى وَ رَبَّکُمْ وَ کُنتُ عَلَیْهِمْ شَهِیداً مَّا دُمْتُ فِیهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّیْتَنِى کُنتَ اَنْتَ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ وَ اَنْتَ عَلَى کُلِّ شَىْ‏ءٍ شَهِیدٌ»؛

(به خاطر بیاور هنگامى را که خداوند [در قیامت] به عیسى بن مریم(علیه السلام) مى‏ گوید: «آیا تو به مردم گفتى که من و مادرم را -غیر از خدا- معبود قرار دهید؟»، عیسى مى‏ گوید: «خداوندا! منزهى، من هرگز حق ندارم آنچه شایسته من نیست بگویم اگر چنین گفته بودم تو مى‏ دانستى، آنچه را در دل من است مى‏ دانى و من آنچه در ذات تو است نمى‏ دانم و تو داناى اسرار پنهانى» * «من به آنها چیزى نگفتم جز آنچه به من امر فرمودى که [تنها] خدارا بپرستید که پروردگار من و شما است و تا زمانى که من در میان آنها بودم گواه ایشان بودم [تا از مسیر توحیدبه سوى شرک منحرف نشوند] اما هنگامى که مرا باز گرفتى، تو مراقب آنان بودى، و تو بر هر چیزى گواهى»).

طبق مفاد این آیات، حضرت عیسی(علیه السلام) هیچ‏ گونه ادعایى جز بندگى خداوند و نبوتو رسالت از سوى او نداشت، و در مقام عبودیت و تسلیم در برابر فرمان خدانیز بسیار خاضع بود. در آیات دیگر نیز مى‏ گوید: آنچه عیسی از معجزات انجام مى‏ داد همگى به اذن و فرمان خدابود.(۱۳) همچنین آن حضرت بر خلاف باور و اعتقاد پیروانش که مقام اولوهیت و خدایی را برای آن حضرت اتخاذ کردند؛ انسان ها را به عبودیت و بندگی خدادعوت می کند: «وَ اِنَّ اللَّهَ رَبِّی وَ رَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِراطٌ مُسْتَقیم»(۱۴)؛ (و ([عیسى گفت:] خداوند، پروردگار من و پروردگار شماست؛ او را پرستش کنید؛این است راه راست).

پی نوشت:

(۱). سوره بقره، آیه۱۱۷؛ سوره آل عمران، آیات۴۷، ۴۹، ۵۹؛ سوره انعام، آیه ۷۳؛ سوره نحل، آیه ۴۰؛ سوره مریم، آیه ۳۵؛ سوره فرقان، آیه ۷؛ سوره غافر، آیه ۶۸.

(۲). تفسير نمونه، مکارم شیرازی، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دارالكتب الاسلاميه،‏ تهران، ‏۱۳۷۴ش، چاپ سى و دوم، ج‏۲، ص۵۷۵.
(۳). تفسير نمونه، همان، ج‏۱۴، ص۲۵۱.
(۴). سوره مریم، آیات ۱۹ و ۳۱ و ۳۴.
(۵). سوره آل عمران، آیات ۴۵؛ سوره نساء، آیه ۱۷۱.
(۶). سوره نساء، آیه ۱۷۱.
(۷). برگزيده تفسير نمونه، مکارم شیرازی، ناصر، تهيه و تنظيم: حجة الإسلام احمد، على بابايى،‏ دار الكتب الاسلاميه‏، تهران، ‏۱۳۸۲ ش،‏ چاپ سيزدهم، ج‏۱، ص۵۷۰.
(۸). تفسير نمونه، همان، ج‏۲، ص ۵۴۸.
(۹). مانند: سوره کهف، آيه ۱۰۹ و سوره لقمان، آیه ۲۹.
(۱۰). تفسير نمونه، همان، ج‏۴ ، ص۲۲۰.
(۱۱). سوره نساء، آیه ۱۷۱.
(۱۲). شرح دلايل اين قسمت را در كتاب «چگونه خدا را بشناسم، مکارم شیرازی، ناصر، كانون انتشارات محمدى،‏ تهران، ‏۱۳۶۲ش، چاپ اول‏» مطالعه بفرماييد.
(۱۳). پيام قرآن، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، ۱۳۸۶ش، چاپ نهم‏‏، ج‏۸، ص۲۶۰.

[به این نوشته امتیاز بدهید]
[total: 0 امتیاز: ۰]
🔗 لینک کوتاه
:کلیک کنید

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.