قرآن کریم: «...الحَمدُ لِلَّهِ الَّذي هَدانا لِهٰذا وَما كُنّا لِنَهتَدِيَ لَولا أَن هَدانَا اللَّهُ...» اعراف/43

تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده

صفحه اصلی/احكام/احكام خريد و فروش/تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده
تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شدهReviewed by مهدي يوسف وند on Oct 23Rating: 5.0

تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده

تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده

كاهش ارزش پول

 پرسش 599 . شخصى ده سال پیش مبلغى را به دیگرى قرض داده ؛ آیا جایز است به عنوان تورم و كاهش ارزش پول، بیش از آن از او بگیرد؟

آیات عظام امام، تبریزى، سیستانى، فاضل، نورى و وحید: خیر، جایز نیست بیشتر از مقدار قرض، از او دریافت كند.

[1]

آیات عظام بهجت و خامنه ‏اى: خیر، طلبكار تنها باید اصل طلب خود را دریافت كند و حق ندارد قیمت كاهش ارزش پول را بگیرد ؛ مگر آنكه فاصله طولانى و تفاوت فاحش باشد كه در این صورت بنا بر احتیاط واجب، باید مصالحه كنند. [2]

آیه‏اللّه‏ صافى: خیر، جایز نیست بیشتر از مقدار قرض از او دریافت كند ؛ ولى اگر قرض ‏دهنده، مطالبه مى‏ كرده و قرض گیرنده با وجود قدرت بر پرداخت بدهى خود، كوتاهى كرده است ؛ باید ضرر قرض دهنده را از این جهت جبران كند و احتیاط آن است كه با هم مصالحه كنند.[3]

آیات عظام مكارم و نورى: اگر فاصله زمانى به قدرى زیاد باشد كه ارزش پول فوق ‏العاده كاهش یابد – به طورى كه در نظر عرف اداى قرض محسوب نشود (مانند بدهكارى‏ هاى مربوط به ده، بیست سال قبل) – باید معادل روز در نظر گرفته شود و یا لااقل مصالحه گردد.[4]

 پرسش 600 . آیا در كاهش ارزش پول، بین قرض، مهریه، مضاربه، خمس و سایر موارد تفاوتى هست؟

همه مراجع: خیر، تفاوتى میان اقسام بدهى‏ها نیست.[5]

ارزش پول

 پرسش 601 . از دیدگاه برخى از متخصصان و كارشناسان اقتصادى، بدهكار ضامن كاهش ارزش پول است و باید آن را جبران كند و این امر نزد آنان ربا محسوب نمى‏شود ؛ آیا كارشناسى آنان، مى‏ تواند معیار قرار گیرد؟

همه مراجع: خیر، احكام شرعى بر محور موضوعاتى دور مى‏ زند كه از عرف عام مردم گرفته شود. نظر برخى كارشناسان اقتصادى – هر چند محترم است – نمى ‏تواند معیار احكام شرعى قرار گیرد.[6]

 تبصره. برخى دیگر از كارشناسان معتقدند، براى كمك به تولید و رشد نیروى انسانى، باید به بدهكار فرصت بدهیم و از او سود نگیریم. حتى برخى معتقدند باید به تولید كنندگان یارانه نیز پرداخت شود.

رضایت پرداخت سود

 پرسش 602 . كسى كه قرض مى‏گیرد، چنانچه سود آن را با رضایت كامل بدهد، آیا باز حرام است؟

همه مراجع: اگر در آن شرط سود شده باشد، حرام است و رضایت دو طرف آن را حلال نمى‏ كند. اما اگر بدون شرط، خود قرض گیرنده مقدارى زیادتر پس بدهد، اشكال ندارد ؛ بلكه مستحب است.[7]

  • [1]. امام، استفتاءات، ج 3، احكام مهريه، س 17 ؛ سيستانى، Sistani.org، مهريه و قرض ؛ خامنه‏اى، اجوبة الاستفتاءات، س 1772 ؛ فاضل، جامع‏المسائل، ج 1، س 1177 و 1490 و 1031 ؛ نورى، استفتاءات، ج 2، س 446 ؛ تبريزى، استفتاءات، س 1649 و 1263 و دفتر: بهجت، و وحيد.
  • [2]. خامنه‏اى، استفتا، س 227 و دفتر: بهجت.
  • [3]. صافى، جامع الاحكام، ج 2، س 1965.
  • [4]. نورى، استفتاءات، ج 1، س 636 و 637 و مكارم، استفتاءات، ج 1، س 657، 659.
  • [5]. تبريزى، استفتاءات، س 1649 ؛ فاضل، جامع‏المسائل، ج 1، س 1490 ؛ امام، استفتاءات، ج 3، احكام مهريه، س 17 ؛ سيستانى، Sistani.org، مهريه ؛ نورى، استفتاءات، ج 1، س 636 و 637 ؛ مكارم، استفتاءات، ج 2، س 1690 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج 2، س 1296 و 1297 ؛ خامنه‏اى، استفتا، س 227 و دفتر: بهجت و وحيد.
  • [6]. مكارم، استفتاءات، ج 2، س 1693 و دفتر: همه مراجع.
  • [7]. توضيح‏المسائل مراجع، م 2283 ؛ وحيد، توضيح‏المسائل، م 2335 ؛ نورى، توضيح‏المسائل، م 2277.
  • منبع: سایت هدانا برگرفته از پرسمان/ احکام دانشجویی.

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

مطابق نظر آيت الله خامنه اي

محاسبه تورم در بازپرداخت قرض با رضایت طرفین جایز است و ربا نیست.

نحوه پرداخت مال قرض

۱. اگر چیزی ­که قرض داده شده، از اشیای مثلی باشد[1].، در این صورت مثل همان لازم الوفاست؛ اگرچه قیمت آن فرق کرده باشد. هیچ یک از طرفین هم نمی­‌تواند دیگری را ملزم کند که قیمت دریافت شود؛ مگر هر دو راضی باشند.
مثال: کسی­که یک سکه تمام بهار آزادی را به دیگری قرض داده است، باید سکه را برگرداند، نه پول سکه را در زمان قرض گرفتن. اما اگر قرض دهنده سکه را فروخته و پول آن را قرض داده، فقط می‌تواند قرض گیرنده را به پرداخت همان پول (البته با احتساب تورم) ملزم کند.

۲. اگر چیزی­ که قرض داده شده، از قیمیّات است، مانند گاو و گوسفند، قیمت آن داده می­‌شود و معیار قیمت، زمان گرفتن قرض است؛ هرچند مستحب است در صورت تفاوت قیمت زمان گرفتن قرض و پرداخت آن، مصالحه کنند.

  • [1]. یعنی چیزی باشد که مثل آن در بازار وجود دارد؛ نه مثل گوسفند و گاو و چیزهای دیگری که مثل آن وجود ندارد. بلکه نهایتاً مشابه آن وجود دارد.
  • رساله آموزشی رهبری.

طبق نظر آيت الله مكارم شيرازي

حضرت آیت الله مکارم شیرازی

محاسبه نرخ تورم در قرض الحسنه 

پرسش : در چه صورت می توان در قرض الحسنه تورم را محاسبه کرد؟

پاسخ : در قرض الحسنه که با اختیار خود پول را برای چند سال قرض می¬دهد، و سالها بعد موعد پرداخت باشد یا بگوید هر وقت توانایی پیدا کردی بپرداز، نباید اضافه بگیرد. ولی چنانچه موعد پرداخت برسد و بدهکار، بدهی خود را نپردازد و سالیان طولانی بگذرد که با پرداخت همان مبلغ صدق ادای دین نکند تورّم محاسبه می شود.

محاسبه کاهش شدید تورم در ادای دیون

پرسش : با توجه به این که در زمان حاضرپولهاى امروزى برخلاف درهم (نقره) و دینار (طلا) ارزش ذاتى ندارد و ارزش اعتبارى آنها درمعاملات نیز ثابت نیست، ممکن است در اثرتحوّلات سیاسى و اقتصادى ارزش پول، دهها برابر کاهش یابد و طبعاً این کاهش موجب ضررى است که طلبکار متحمّل مى شود، با در نظر داشتن مراتب فوق دررابطه با کیفیّت اداى دین که موضوع آن وجه رایج امروزى باشد نظر مبارک را مرقوم فرمایید؟

پاسخ : در صورتى که تفاوت بسیار زیاد باشد بطورى که در نظر عرف اداى دین محسوب نشود (مانند مثالى که زده بودید و امثله زیادى که در استفتائات از ما سوال کرده اند) باید معادل روزدر نظرگرفته شود یا لااقل مصالحه تراضى شود.

تاثیر افزایش یا کاهش ارزش طلا و نقره قرضی در بازپرداخت آن

پرسش : اگر کسی مقدارمعینی طلا و نقره رایج را قرض کند در صورتی که قیمت آن کم یا زیاد شود تکلیف شخص قرض گیرنده چیست؟

پاسخ : هرگاه کسى مقدارى پول طلا و نقره رایج یا غیر آن را قرض کند و بعداً ارزش آن کم شود، یا چند برابر گردد، باید همان مقدار را که گرفته پس بدهد، خواه قیمت آن کم شده باشد یا زیاد.

پرداخت ما به التفاوت پول قرض گرفته شده

پرسش : با توجّه به حرمت گرفتن ربا در جامعه اسلامى، و با عنايت به اين كه ارزش پول در نظام اقتصادى كنونى هر روز رو به كاهش است، و مثلاً اگر كسى مقدار قابل توجّهى پول به كسى قرض دهد در سال آينده اين مقدار پول ديگر ارزش موقع دريافت خود را ندارد، حكم پولى كه در ازاى ما به التفاوت پول قرض گرفته شده و ارزش كنونى پول، گرفته مى‌شود چيست؟

پاسخ : تا زمانى که مساله تورّم در عرف بازار در محاسبه دیون و مطالبات مورد محاسبه قرار نگیرد و تنها در محافل علمى مطرح باشد، گرفتن چنین سودهایى جایز نیست.

تعيين جريمه وجه التزام در تأخير پرداخت بدهى

پرسش : در ضمن عقد لازمى چنين شرط مى‌شود: چنانچه بدهكار در سررسيد معيّن در پرداخت بدهى خود تأخير ورزد موظّف است به مأخذ 10 درصد در سال معادل مبلغ پرداخت نشده به عنوان وجه التزام به طلب‌كار بپردازد» آيا تعيين جريمه وجه التزام در تأخير پرداخت بدهى مطابق با موازين شرعى است؟

پاسخ : این در واقع نوعى حیله براى فرار از رباست و اشکال دارد.

منبع: سایت هدانا برگرفته از استفتائات آیت الله مکارم شیرازی.


مطابق نظر آيت الله سيستاني

مطابق نظر آيت الله سيستاني

مسأله ۲۲۹۹ ـ اگر کسی مقداری پول، یا گندم، یا جو و مانند اینها که مثلی هستند، قرض کند و قیمت آن کم یا زیاد شود، همان مقدار را که گرفته با همان اوصاف و خصوصیاتی که در مرغوبیت آن مال دخالت دارد، باید پس بدهد و کافی است، ولی اگر بدهکار و طلبکار به غیر آن راضی شوند، اشکال ندارد. و اگر آنچه را قرض کرده است قیمی باشد، مانند گوسفند، باید قیمت روزی که قرض گرفته است پس بدهد.

رساله توضیح المسائل آیت الله سیستانی.


حضرت آیت الله فاضل لنکرانیحضرت آیت الله فاضل لنکرانی

سؤال 1177 :شخصى ده سال پيش مبلغى را به ديگرى قرض داده، آيا جايز است بعنوان تورّم، پول زيادترى بگيرد؟
جواب: جايز نيست.

سؤال 1181 :كسى از ديگرى مبلغى اسكناس يا چك به قرض الحسنه مى گيرد و پس از دو سال كه عين همان اسكناس را پس مى دهد در حدود سى درصد قدرت خريد خود را از دست مى دهد; حال اگر داين و مديون در اوّل قرض الحسنه شرط كنند كه مديون در بازپرداخت دين، مبلغى را ادا كند كه قدرت خريدى معادل مبلغ فعلى قرض الحسنه داشته باشد، آيا چنين قراردادى شرعاً مجاز و قابل اجرا است؟

جواب: شرط مذكور نافذ نيست و همان مبلغى را كه قرض گرفته ضامن است و قدرت خريد پول در اين مسأله اثر ندارد.

منبع: سایت هدانا برگرفته از جامع المسائل حضرت آیت الله فاضل لنکرانی

حتما بخوانيد

ربا در قرض چگونه است

آیا قرض خمس دارد

خمس سپرده گذاري در بانك

مهريه به نرخ روز طبق نظر مراجع تقليد

خمس سهام بورس

خمس افزایش قیمت سرمایه (زمین، مغازه، خانه …)



کلید:  تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده تورم و کاهش ارزش پول مال قرض داده شده مسئله تورم در پرداخت قرض

هم‌رسانی، چگونه می‌توانید این مطلب را به دیگران برسانید:
افسرانفیس نماکلوب
۱۳۹۶-۱-۱۹ ۰۹:۳۰:۵۰ +۰۴:۳۰

۲ ديدگاه

  1. یا علی مدد ۱۳۹۵-۱۱-۰۸ در ۱۹:۰۰- پاسخ دادن

    یاس نیلی:
    سلام
    درکودکی اگه از کسی چیزی دزدیدم
    ومثلا مبلغش بوده صد تومن بیست سال پیش به نرخ الان و تورم چه مقدار. باید به طرف مقابل پس بدهیم؟

    • مهدي يوسف وند ۱۳۹۵-۱۱-۰۹ در ۱۰:۰۱- پاسخ دادن

      سلام علیکم
      باید به نرخ امروز با طرف حساب کنید و یا حلالیت بطلبید.
      وفقکم الله لکل الخیر

ثبت ديدگاه