وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

آیه فانفذوا لا تنفذون الا بسلطان آیا اشاره به امام زمان عج است

آیه فانفذوا لا تنفذون الا بسلطان آیا اشاره به امام زمان عج است

آيا آيه « … فانفذوا لا تنفذون الا بسلطان» منظور از سلطان امام زمان(عج) است؟ در هيچ تفسيرى اين موضوع آمده است؟ آيا در قرآن هر جا گفتند سلطان منظور امام عصر(عج) است؟

در پاسخ به اين پرسش به مطالب ذيل توجه فرماييد:

۱- سلطان به معناى نيرو و قوت است ومفسران در اين آيه احتمالات متعددى در مورد آن بيان كرده اند ولى در هيچ روايتى و نظرى تفسيرى ديده نشده كه منظور از سلطان امام زمان عج باشد.

۲- براى روشن شدن محتواى اين آيه و تفسير و توضيح آن به مطالب زير توجه نماييد:

يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلاَّ بِسُلْطانٍ (الرحمن- ۳۳)

اى گروه جن و انس اگر مى‏توانيد از مرزهاى آسمان ها و زمين بگذريد، ولى هرگز قادر نيستيد مگر با نيرويى (الهى).

در تعقيب آيه گذشته كه از مساله حساب دقيق الهى سخن مى‏گفت باز جن و انس را مخاطب ساخته مى‏گويد: اى جمعيت جن و انس هر گاه به راستى مى‏خواهيد از مجازات و كيفر الهى بركنار مانيد اگر مى‏توانيد از مرزهاى آسمانها و زمين بگذريد، و از حيطه قدرت او خارج شويد، ولى هرگز قادر بر اين كار نيستيد مگر با نيرويى الهى، و چنين نيروى الهى نيز در اختيار شما نيست (يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ).

به اين ترتيب شما هرگز ياراى فرار از دادگاه عدل خدا و پيامدهاى آن را نداريد، هر جا برويد ملك خدا است، و هر كجا باشيد محل حكومت او است، آرى اين موجود ضعيف و ناتوان كجا مى‏تواند از عرصه قدرت خداوند بگريزد همانگونه كه امير مؤمنان على ع در دعاى روحپرور كميل عرضه مى‏دارد:

و لا يمكن الفرار من حكومتك.

معشر در اصل از عشر به معنى عدد ده گرفته شده است، و چون عدد ده يك عدد كامل است واژه معشر به جمعيت كاملى گفته مى‏شود كه از اصناف و طوائف مختلف تشكيل گردد.

اقطار جمع قطر به معنى اطراف چيزى است.

تنفذوا از ماده نفوذ در اصل به معنى پاره كردن و عبور كردن از چيزى است، و تعبير به من اقطار اشاره به اين است كه جوانب آسمانها را بشكافيد و از آن بگذريد، و به خارج آنها سفر كنيد.

ضمنا مقدم داشتن جن در اينجا ممكن است به خاطر اين باشد كه آنها آمادگى بيشترى براى سير آسمانها دارند.

در اينكه آيه فوق مربوط به قيامت است، يا دنيا، و يا هر دو؟ در ميان مفسران گفتگو است، و چون آيات قبل و بعد از آن ناظر به رويدادهاى سراى ديگر است به نظر مى‏رسد كه اين آيه نيز مربوط به فرار از چنگال عدالت الهى در قيامت باشد.

ولى بعضى با توجه به جمله لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ (نمى‏توانيد بگذريد مگر با قدرت و نيرو) آن را اشاره به مسافرت هاى فضايى بشر دانسته‏اند كه قرآن شرط آن را داشتن سلطه علمى و صنعتى بر اين كار دانسته است. مقصود سفينه فضائى است كه ابزار رفتن به آسمانها است.

اين احتمال نيز داده شده كه هم ناظر به رستاخيز باشد، و هم ناظر به دنيا، يعنى نه در اينجا قادريد بدون قدرت در اقطار آسمان نفوذ كنيد، و نه در آنجا، منتها، در اينجا وسيله محدودى در اختيار شما قرار دارد، اما در آنجا هيچ وسيله‏اى نيست.

بعضى نيز تفسير چهارمى براى آن گفته‏ اند كه منظور نفوذ فكرى و علمى در اقطار آسمان ها است كه با قدرت استدلال براى بشر امكان‏پذير است.

ولى تفسير اول از همه مناسبتر به نظر مى‏رسد و مؤيد آن بعضى از اخبارى است كه در منابع اسلامى در اين زمينه نقل شده از جمله در حديثى از امام صادق ع مى‏خوانيم: روز قيامت خداوند بندگان را در محل واحدى جمع مى‏كند و به فرشتگان آسمان پائين وحى مى‏فرستد فرود آييد، آنها كه دو برابر جمعيت روى زمين از جن و انس هستند فرود مى‏آيند، سپس اهل آسمان دوم كه آنها نيز دو برابر همه مى‏باشند فرود مى‏آيند، و به همين ترتيب فرشتگان هفت آسمان فرود مى‏آيند و همچون هفت حجابى گرداگرد انس و جن را احاطه مى‏كنند، اينجاست كه منادى صدا مى‏زند: اى جمعيت جن و انس اگر مى‏توانيد از اقطار آسمانها و زمين بگذريد، اما هرگز نمى‏توانيد جز با قدرت الهى و در اينجا مى‏بينند اطراف آنها را هفت گروه عظيم از فرشتگان فرا گرفته‏اند (و راهى براى فرار از چنگال عدالت نيست) جمع ميان تفاسير نيز امكان‏پذير است

تفسير نمونه، ج ۲۳، ص: ۱۴۷ /پرسمان.

🔗 لینک کوتاه

نظر شما درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.