وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

آيا خدا شرايط خانوادگى و محيط افراد را هم در هنگام حساب آخرت در نظر مى گيرد يا نه؟

آيا خدا شرايط خانوادگى و محيط افراد را هم در هنگام حساب آخرت در نظر مى گيرد يا نه؟

آيا خدا شرايط خانوادگى و محيط افراد را هم در هنگام حساب آخرت در نظر مى گيرد يا نه؟ اگر در نظر نگيرد ظلم نيست؟

تأثير پاره‏اى از عوامل غيراختيارى در روحيات و اعمال و برخى از كنش‏هاى انسان‏ها امرى مسلم و ترديد ناپذير است ليكن اين گونه امور هرگز سلب كننده اختيار و آزادى اراده انسانى نيستند و از طرف ديگر نمى‏توانند فطرت پاك الهى آدمى را- كه او را به سوى خدا و فضائل و پاكى‏ها فرا مى‏خواند- از بين ببرند. نقش عوامل محيطى يا وراثتى ياد شده تنها ايجاد زمينه گرايش به سوى برخى از رذالت‏ها و منكرات است نه علت تامه آن. بنابراين تفاوت يك انسان حرامزاده يا فردى كه در محيط تربيتى فاسدى تولد و رشد مى‏يابد با فرد حلال زاده يا كسى كه در محيط سالم تولد و رشد يافته آن است كه در وى زمينه گرايش به برخى كژى‏ها و آلودگى‏ها بيشتر است ولى اين زمينه هرگز توانايى و اراده اصلاح را از او سلب نمى‏كند. از طرف ديگر همين انسان بر حسب فطرت الهى ميل به سوى نيكى‏ها و ارزش‏هاى متعالى نيز دارد. بنابراين مى‏تواند مانند هر كس ديگر به سمت ارزش‏ها و فضائل حركت كند. در طول تاريخ نيز بسيارى از انسان‏هايى كه در محيط سالم رشد كرده‏اند به سوى انحرافات گرويده و در مقابل افرادى در محيط هاى فاسد بر عليه تمايلات نفسانى پست خود قيام كرده و به اصلاح گراييده‏اند. از طرف ديگر عذاب و پاداش الهى نسبت به همه انسان‏ها يكسان نيست. چنان كه گفته‏اند: در قيامت سه كتاب وجود دارد كه به حسب آنها پاداش و جزا صورت خواهد گرفت:

۱) پرونده سيئات، ۲) پرونده حسنات، ۳) پرونده نعمات.

و مقصود از نعمات صرفا آب و نان و… نيست، بلكه مهم‏ترين آنها عوامل تربيتى مانند: پيامبران، علما، خانواده خوب، دوستان خوب، شرايط اجتماعى مناسب، قواى ادراكى، شرايط ژنتيك و… مى‏باشد. از اين جا روشن مى‏شود كه مسؤوليت هر كس در پيشگاه خداوند متناسب با نعمت‏هايى است كه پروردگار به وى ارزانى داشته و عدالت الهى ايجاب مى‏كند كه با ملاحظه تمام شرايط و عوامل ارادى و غير ارادى دخيل در افعال انسان هر فردى را پاداش و جزا بخشد. آنچه در روايات پيرامون حرامزادگان و… آمده همه براى تذكر و يادآورى وجود همين زمينه‏هاست و از آنها مى‏توان در امور تربيتى نتايج درخشانى گرفت.

بنابراين وجود اين عوامل و تأثير آنها هيچ تضادى با عدل الهى و پاداش و عذاب اخروى ندارد.

براى آگاهى بيشتر ر. ك: انسان و سرنوشت، شهيد مطهرى. پرسمان

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.