وبگاه پاسخگویی به سوالات دینی هدانا

آيا برداشت‏هاى فردى از قرآن صحيح است؟

آيا برداشت‏هاى فردى از قرآن صحيح است؟

آيا برداشت‏هاى فردى از قرآن صحيح است؟ آيا نمى‏شود بدون‏مراجعه به تفسيرها خودمان از قرآن استفاده كنيم؟ مگر قرآن هدايت براى همه نيست؟

براى همگان بهره‏مندى از معارف قرآن تا حدودى ممكن است امّا براى فهم آن- به عنوان منبع اساسى معرفت دينى نيازمنديم كه ابزارهاى خاص آن را بيابيم و حدود استفاده از هر يك از آنها و ميزان تأثير و اعتبار آنها را بدانيم. مهم‏ترين ابزارها براى فهم قرآن، عبارت است از:

يك. ادبيات و قواعد زبان‏شناختى‏

براى درك سخن هر گوينده و نقطه آغاز تفاهم، آگاهى از قواعد اوليه مربوط به زبان و لغت او ضرورى است. از اين رو داشتن اطلاعات كافى و عميق از ادبيات اين زبان، داراى اهميت است. در ادبيات نيز فهم معناشناسى واژه‏ها، آشنايى به علم صرف و علم نحو- كه جايگاه تركيبى كلمات را در ساختار جملات مشخص مى‏سازد و اطلاع از علم معانى و بيان و بديع بايسته است.

دو. آشنا بودن به مضمون و سياق خود قرآن‏

قرآن، قراينى دارد كه بعضى پيوسته و برخى ناپيوسته است و براى فهم مقصود هر گوينده، مناسب‏ترين شيوه آن است كه سخنان گوناگون خود او را در كنار هم و مرتبط با هم بنگريم. اين شيوه در ارزيابى و نتيجه‏گيرى پرفايده است.

سه. سنت معصوم‏عليه السلام‏

از جمله شئون پيامبرصلى الله عليه وآله و ائمه‏عليهم السلام، تبيين مقاصد كتاب الهى است: «وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ»(۱).

علامه طباطبايى مى‏نويسد: «آيه مباركه دليل بر حجّت بودن سخن پيامبراكرم‏صلى الله عليه وآله در شرح آيات قرآن كريم است»(۲).

سنّت و سخن معصوم‏عليه السلام در تفسير قرآن و تعليم شيوه تفسير به مردم و تعليم راهيابى به بطون قرآن، نقش اساسى دارد.

چهار. عقل و تفكر خلاق‏

مفسّر و بهره گيرنده از قرآن، بايد عقل فعّال و تفكّر خلاّق داشته باشد تا بتواند از اين ابزار، به طور صحيح و دقيق، معارف دينى را از آيات آن استفاده كند. براى مثال در معارف عقلى قرآن، درك بديهيات و مسلمات عقلى و به كار بستن آنها لازم و بايسته است و….

پنج. جامع نگرى‏

دين مجموعه عقايد و آموزه‏هايى را ارائه داده كه اينها، بايد با هم سازگار باشد. از اين رو در برداشت از قرآن، بايد هر مفهوم قرآنى، در مجموعه‏هاى آموزه‏هاى دينى- كه از منابع اصلى به دست آمده نگريسته شود. فهم عميق معانى قرآن، نياز به تلاش علمى بسيار دارد لذا مفسرانى موفق بوده‏اند كه كوله‏بارى از سابقه علمى و تحقيقى بر دوش آنان بوده است.(۳)

(۱) نحل (۱۶)، آيه. ۴۴
۰۰۰ (۲) الميزان، ج ۱۲، ص. ۲۶۱
۰۰۰ (۳) براى آگاهى بيشتر در اين زمينه به كتاب‏هاى علوم قرآنى مراجعه شود از جمله:

الف. كمال، دزفولى، شناخت قرآن

ب. محمدحسين، بهشتى، روش برداشت از قرآن

پ. محمدباقر، سعيدى روشن، علوم قرآنى. پرسمان

🔗 لینک کوتاه

نظر مخاطبان درباره این مطلب:

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سایت هدانا منتشر خواهد شد.

آدرس ایمیل شما به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.